ウパニシャッド · Maitrāyaṇī 7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Maitrāyaṇī 7.1
अग्निर्गायत्रं त्रिवृद्रथन्तरं वसन्तः प्राणो नक्षत्राणि वसवः पुरस्तादुद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति अचिन्त्योऽमूर्तो गभीरो गुणभुग्मयोऽनिर्वृत्तिर्योगीश्वरः सर्वज्ञो मेघोऽप्रमेयोऽनाद्यन्तः श्रीमान् अजो धीमाननिर्देश्यः सर्वसृक् सर्वस्यात्मा सर्वभुक् सर्वस्येशानः सर्वस्यान्तरान्तरः ॥ ७.१ ॥
アグニはガーヤトリー韻律、三重（ストーマ）、ラタンタラ歌、春、プラーナ、星宿、ヴァスらである。彼らは東に昇り、熱を放ち、雨を降らせ、讃えて、再び入り、内なる孔から見る。彼は思議し難く、無形で、深遠、諸徳を享受する者、幻から成り、不断、ヨーガの主、全知、雲、無量、始めも終わりもなく、光輝あり、不生、賢明、言説し難く、一切の創造者、一切の自我、一切の享受者、一切の支配者、一切の最内奥である。
Maitrāyaṇī 7.2
इन्द्रस्त्रिष्टुप् पञ्चदशो बृहद्ग्रीष्मो व्यानः सोमो रुद्रा दक्षिणत उद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेण ईक्षन्ति अनाद्यन्तोऽपरिमितोऽपरिच्छिन्नोऽपरप्रयोज्यः स्वतन्त्रोऽलिङ्गोऽमूर्तोऽनन्तशक्तिर्धाता भास्करः ॥ ७.२ ॥
インドラはトリシュトゥブ韻律、十五重（ストーマ）、ブリハット歌、夏、ヴィヤーナ・プラーナ、ソーマ、ルドラらである。彼らは南に昇り、熱を放ち、雨を降らせ、讃えて、再び入り、内なる孔から見る。彼は始めも終わりもなく、無量で、分かたれず、他によって動かされず、自立し、標識なく、無形で、無限の力を持ち、維持する者、太陽である。
Maitrāyaṇī 7.3
मरुतो जगती सप्तदशो वैरूपम् वर्षा अपानः शुक्र आदित्याः पश्चादुद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति तच्छान्तमशब्दमभयमशोकमानन्दम् तृप्तम् स्थिरमचलममृतमच्युतम् ध्रुवम् विष्णुसंज्ञितम् सर्वापरं धाम ॥ ७.३ ॥
マルト神群、ジャガティー韻律、十七、ヴァイルーパ、雨、下気、輝くもの、そしてアーディティヤ神群は西から昇り、熱を与え、雨を降らせ、讃えられ、再び入り、孔の中から内を見る。それは寂静で、音なく、無畏で、憂いなく、歓喜、満ち足り、堅固、不動、不死、不滅、恒常で、ヴィシュヌと呼ばれ、すべてを超えた住処である。
Maitrāyaṇī 7.4
विश्वे देवा अनुष्टुबेकविंशो वैराजः शरत्समानो वरुणः साध्या उत्तरत उद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति अन्तःशुद्धः पूतः शून्यः शान्तोऽप्राणो निरात्मानन्तः ॥ ७.४ ॥
ヴィシュヴェーデーヴァ神群、アヌシュトゥブフ韻律、二十一、ヴァイラージャ、秋、平気、ヴァルナ、そしてサーディヤ神群は北から昇り、熱を与え、雨を降らせ、讃えられ、再び入り、孔の中から内を見る。それは内において清浄で、浄められ、空で、寂静、息なく、我なく、無限である。
Maitrāyaṇī 7.5
मित्रावरुणौ पङ्क्तिस्त्रिणवत्रयस्त्रिंशो शाक्वररैवते हेमन्त शिशिरा उदानोऽङ्गिरसश्चन्द्रमा ऊर्ध्वा उद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति प्रणवाख्यं प्रणेतारम् भारूपम् विगतनिद्रम् विजरम् विमृत्युम् विशोकम् ॥ ७.५ ॥
ミトラとヴァルナ、パンクティー韻律、三十九、三十三、シャークヴァラとライヴァタ、冬と寒季、上気、アンギラス神群と月は上方へ昇り、熱を与え、雨を降らせ、讃えられ、再び入り、孔の中から内を見る。それは音節プラナヴァ（オーム）によって呼ばれ、導く者、輝く姿で、眠りなく、老いなく、死なく、憂いなきものである。
Maitrāyaṇī 7.6
शनिराहुकेतूरगरक्षोयक्षनरविहगशरभेभादयोऽधस्तादुद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति यः प्राज्ञो विधरणः सर्वान्तरोऽक्षरः शुद्धः पूतः भान्तः क्षान्तः शान्तः ॥ ७.६ ॥
シャニ、ラーフ、ケートゥ、蛇、羅刹、夜叉、人間、鳥、シャラバ、象などが下から昇り、熱を与え、雨を降らせ、讃えられ、再び入り、孔の中から内を見る。それは智者であり、支える者、すべての最も内なるもの、不滅、清浄、浄化、輝き、忍耐、寂静なるものである。
Maitrāyaṇī 7.7
एष हि खल्वात्मन्तर्हृदयेऽणीयानिद्धोऽग्निरिव विश्वरूपोऽस्यैवान्नमिदं सर्वमस्मिन्नोता इमाः प्रजाः। एष आत्मापहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविचिकित्सोऽविपाशः सत्यसङ्कल्पः सत्यकामः एष परमेश्वरः एष भूताधिपतिः एष भूतपालः एष सेतुः विधरणः एष हि खल्वात्मेशानः शम्भुर्भवो रुद्रः प्रजापतिर् विश्वसृग्घिरण्यगर्भः सत्यं प्राणो हंसः शस्ताच्युतो विष्णुर्नारायणः यश्चैषोऽग्नौ यश्चायं हृदये यश्चासावादित्ये स एष एकः तस्मै ते विश्वरूपाय सत्ये नभसि हिताय नमः ॥ ७.७ ॥
まことに、これは心臓の内にあるアートマンであり、原子より微細で、火のように輝き、あらゆる姿を持つ。この中にこの全ての食物があり、この中にこれら全ての生き物が織り込まれている。このアートマンは悪を離れ、老いなく、死なく、憂いなく、疑いなく、束縛なく、真実の意志と真実の願いを持つ。これこそ至高の主、これこそ生き物の支配者、これこそ生き物の守護者、これこそ橋であり支えである。まさにこれはアートマン、主、シャンブ、バヴァ、ルドラ、プラジャーパティ、一切の創造者、ヒラニヤガルバ、真理、息（プラーナ）、白鳥（ハンサ）、讃えられ不滅なる者、ヴィシュヌ、ナーラーヤナである。火にあるもの、心臓にあるもの、あの太陽にあるものは一つである。あらゆる姿を持ち、真実にあり、虚空にあり、利益をもたらす彼に礼拝あれ。
Maitrāyaṇī 7.8
अथेदानीं ज्ञानोपसर्गा राजन्मोहजालस्यैष वै योनिः यदस्वर्गैः सह स्वर्गस्यैष वाट्ये पुरस्तादुक्तेऽप्यधः स्तम्बेनाश्लिष्यन्ति अथ ये चान्ये ह नित्यप्रमुदिता नित्यप्रवसिता नित्ययाचनका नित्यं शिल्पोपजीविनोऽथ ये चान्ये ह पुरयाचका अयाज्ययाचकाः शुद्रशिष्याः शूद्रश्च शास्त्रविद्वांसोऽथ ये चान्ये ह चाटजटनटभटप्रव्रजितरङ्गावतारिणो राजकर्मणि पतितादयोऽथये चान्ये ह यक्षराक्षसभूतगणपिशाचोरगग्रहादीनामर्थं पुरस्कृत्य शमयाम इत्येवं ब्रुवाणा अथ ये चान्ये ह वृथा कषायकुण्डलिनः कापालिनोऽथ ये चान्ये ह वृथा तर्कदृष्टान्तकुहकेन्द्रजालैर्वैदिकेषु परिस्थातुमिच्च्हन्ति तैः सह न संवस्त् प्रकाश्यभूता वै ते तस्करा अस्वर्ग्या इत्येवं ह्याह नैरात्म्यवादकुहकैर्मिथ्यादृष्टान्तहेतुभिः । भ्राम्यन्लोको न जानाति वेदविद्यान्तरन्तु यत् ॥ ॥ ७.८ ॥
さて、王よ、知を妨げる者たちこそ迷いの網の源である。天に属さない者たちと共に、前に天について説かれたように、下の柱にしがみつく者たち。また、いつも喜び、いつも放浪し、いつも乞い、いつも技芸で生きる者たち。町で乞食し、ふさわしくない者に乞い、シュードラの弟子を持つ者、シュードラでありながら聖典に通じた者たち。また、へつらう者、もつれ髪の苦行者、役者、戦士、遊行の修行者、舞台に現れる者、王の務めに堕ちた者たち。また、ヤクシャ、ラークシャサ、霊の群れ、鬼、蛇、遊星などのために「我々が鎮めよう」と言う者たち。また、空しく赤褐色の衣と耳飾りを着けるカーパーリカ。また、詭弁、譬え、欺き、手品によって、ヴェーダの事柄の中に立とうと空しく望む者たち。彼らと共に住むべきではない。彼らは明らかな盗人であり、天に導かない者である。このように実に世は、無我説の策略と偽りの譬えと理屈に惑わされてさまよい、ヴェーダの知識の違いを知らない。
Maitrāyaṇī 7.9
बृहस्पतिर्वै शुक्रो भूत्वेन्द्रस्याभयायासुरेभ्यः क्षयायेमामविद्यामसृजत् तया शिवमशिवमित्युद्दिशन्त्यशिवं शिवमिति वेदादिशास्त्रहिंसकधर्माभिध्यानमस्त्विति वदन्ति अतो नैनामभिधीयेतान्यथैषा बन्ध्येवैषा रतिमात्रं फलमस्या वृत्तच्युतस्येव नारम्भणीयेत्येवं ह्याह दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता । विद्याभीप्सितुं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो लोलुपन्ते ॥ विद्यां चाविद्यां च यस्तद्वेदोभयं सह । अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्यया अमृतमश्नुते ॥ अविद्यायामन्तरे वेष्ट्यमानाः स्वयं धीराः पण्डितं मन्यमानाः । दन्द्रम्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ ॥ ७.९ ॥
ブリハスパティはシュクラとなり、インドラの無畏とアスラの滅亡のためにこの無明（avidyā）を生み出した。それによって吉祥を不吉祥と呼び、不吉祥を吉祥と呼ぶ。彼らは言う、「ヴェーダなどの聖典を害する法を瞑想せよ」と。ゆえに、これは別の仕方で教えられるべきではない。これは不毛であり、その唯一の果実は官能の快楽にすぎず、行いから堕ちた者のように、これに手を染めるべきではない。このように彼は言う。この二つ、無明と知識は、はるかに隔たり、相反し、分かれたものとして知られる。私はナチケータスを知識を求める者と見なす。多くの欲望もあなたを誘惑しなかった。知識と無明の両方を共に知る者は、無明によって死を越え、知識によって不死を得る。無明に包まれ、自ら賢く学識があると思い込む愚者たちは、盲人に導かれる盲人のようにさまよう。
Maitrāyaṇī 7.10
देवासुरा ह वै य आत्मकामा ब्रह्मणोऽन्तिकं प्रयाताः तस्मै नमस्कृत्वोचुः भगवन् वयमात्मकामाः स त्वं नो ब्रूहीति अतश्चिरं ध्यात्वाऽमन्यतान्यतामानो वै तेऽसुरा अतोऽन्यतममेतेषामुक्तम् तदिमे मूढा उपजीवन्त्यभिष्वङ्गिणस्तर्याभिघातिनोऽनृताभिशंसिनः सत्यमिवानृतं पश्यन्तीन्द्रजालवदित्यतो यद्वेदेष्वाभिहितं तत्सत्यं यद्वेदेषूक्तं तद्विद्वांस उपजीवन्ति तस्माद्ब्राह्मणो नावैदिकमधीयीतायमर्थः स्यादिति ॥ ७.१० ॥
神々とアスラは、アートマンを求めてブラフマーのもとへ行った。彼に礼拝して言った。尊き方よ、私たちはアートマンを求めます、どうか教えてください。すると彼は長く瞑想して思案した。アスラたちは心が異なっていたので、彼らには別の教えが説かれた。これら愚かな者たちは執着し、他を傷つけ、偽りを語り、魔術の幻のように偽りを真実と見る。ゆえにヴェーダに説かれたことこそ真実であり、学者たちはヴェーダに説かれたものによって生きる。ゆえにバラモンは非ヴェーダのものを学んではならない、この意味が生じないように。
Maitrāyaṇī 7.11
एतद्वा व तत्स्वरूपं नभसः खेऽन्तर्भूतस्य यत्परं तेजस्तत्त्रेधाभिहितमग्ना आदित्ये प्राण एतद्वा व तत्स्वरूपं नभसः खेऽन्तर्भूतस्य यदोमित्येतदक्षरमनेनैव तदुद्बुध्यति उदयति उच्छ्वसति अजस्रं ब्रह्मधीयालम्बं वात्रैवैतत्समीरणे नभसि प्रशाखयैवोत्क्रम्य स्कन्धात्स्कन्धमनुसरति। अप्सु प्रक्षेपको लवणस्येव घृतस्य चौष्ण्यमिवाभिध्यातुर्विस्तृतिरिवैतदित्यात्रोदाहरन्ति। अथ कस्मादुच्यते वैद्युतो यस्मादुच्चारितमात्र एव सर्वं शरीरं विद्योतयति तस्मादोमित्यनेनैतदुपासीतापरिमितं तेजः ।
१ पुरुषश्चक्षुषो योऽयं दक्षिणोऽक्षिण्यवस्थितः ।
इन्द्रोऽयमस्य जायेयं सव्ये चाक्षिण्यवस्थिता ॥
२ समागमस्तयोरेव हृदयान्तर्गते सुषौ ।
तेजस्तल्लोहितस्यात्र पिण्ड एवोभयोस्तयोः ॥
३ हृदयादायाति तावच्चक्षुष्यस्मिन्प्रतिष्ठिता ।
सारणी सा तयोर्नाडी द्वयोरेका द्विधा सती ॥
४ मनः कायाग्निमाहन्ति स प्रेरयति मारुतम् ।
मारुतस्तूरसि चरन्मन्द्रं जनयति स्वरम् ॥
५ खजाग्नियोगाद् हृदि सम्प्रयुक्तमणोर्ह्यणुर्द्विरणुः कण्ठदेशे ।
जिह्वाग्रदेशे त्र्यणुकं च विद्धि विनिर्गतं मातृकमेवमाहुः ॥
६ न पश्यन्मृत्युमं पश्यति न रोगं नोत दुःखताम् ।
सर्वं हि पश्यन्पश्यति सर्वमाप्नोति सर्वशः ॥
७ चाक्षुषः स्वप्नचारी च सुप्तः सुप्तात्परश्च यः ।
भेदाश्चैतेऽस्य चत्वारस्तेभ्यस्तुर्यं महत्तरम् ॥
८ त्रिष्वेकपाच्चरेद्ब्रह्म त्रिपाच्चरति चोत्तरे ।
सत्यानृतोपभोगार्थाः द्वैतीभावो महात्मन इति
द्वैतीभावो महात्मन इति ॥ ॥ ७.११ ॥
これは実に、空の内に住むあの至高の光明の真の姿であり、火・太陽・息の三つに説かれる。これは実に、空の内に住む音節オームの姿である。これによって人は目覚め、昇り、息をする。それはブラフマンへの瞑想の絶え間ない支えとなる。彼らは例を挙げる。塩が水に溶けるように、ギーの熱のように、瞑想する者の広がりのように、と。なぜ稲妻のようだと言われるのか。発音しただけで身体全体を照らすからである。ゆえに、無量の光としてオームによってこれを礼拝すべきである。右の目に住む人はインドラであり、その妻は左の目に住む。二人の合一は心臓の内、スシュムナーにおいて起こる。そこで赤い光こそ二人の塊である。心臓から来るものはこの目に確立している。それは二人を導くナーディーの管であり、二つでありながら一つ、二重のものである。心は身体の火を打ち、風を促す。胸の中を動く風は深い音を生じさせる。空間の火との結合によって心臓に結びつく原子、喉の領域の二原子、舌の先の三原子、これらを知れ。母音の源として現れるのだと彼らは言う。死を見ない者は、死も病も苦しみも見ず、すべてを見て、あらゆる仕方であらゆるものを得る。覚醒、夢をさまようもの、深く眠るもの、そして深い眠りを超えたもの、これがその四つの区分である。これらを超えて第四は、はるかに偉大である。三つの中を一足のブラフマンが動き、その上を三足のものが動く。大我の二元性は、真実と虚偽を享受するためにある。