ଉପନିଷଦ · Muṇḍaka 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Muṇḍaka 1.1.1
ॐ ब्रह्मा देवानां प्रथमः संबभूव विश्वस्य कर्ता
भुवनस्य गोप्ता ।
स ब्रह्मविद्यां सर्वविद्याप्रतिष्ठामथर्वाय
ज्येष्ठपुत्राय प्राह ॥ १.१.१ ॥
ଓମ୍। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଜଗତର ରକ୍ଷକ। ସର୍ବବିଦ୍ୟାର ଆଧାର ଯେ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା, ତାହା ସେ ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଅଥର୍ବାଙ୍କୁ କହିଲେ।
Muṇḍaka 1.1.2
अथर्वणे यां प्रवदेत ब्रह्माऽथर्वा तं
पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।
स भारद्वाजाय सत्यवाहाय प्राह
भारद्वाजोऽङ्गिरसे परावराम् ॥ १.१.२ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଅଥର୍ବାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା କହିଥିଲେ, ତାହା ଅଥର୍ବା ପୂର୍ବରୁ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଅଙ୍ଗିରା ତାହା ସତ୍ୟବାହ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ କହିଲେ। ଭାରଦ୍ୱାଜ ପରା ଓ ଅପରା ବିଦ୍ୟା ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କୁ କହିଲେ।
Muṇḍaka 1.1.3
शौनको ह वै महाशालोऽङ्गिरसं विधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।
कस्मिन्नु भगवो विज्ञाते सर्वमिदं विज्ञातं भवतीति ॥ १.१.३ ॥
ମହାଶାଳ ଶୌନକ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପଚାରିଲେ, "ହେ ଭଗବାନ, କାହାକୁ ଜାଣିଲେ ଏହି ସବୁ ଜଣାପଡ଼ିଯାଏ?"
Muṇḍaka 1.1.4
तस्मै स होवाच ।
द्वे विद्ये वेदितव्ये इति ह स्म
यद्ब्रह्मविदो वदन्ति परा चैवापरा च ॥ १.१.४ ॥
ସେ ତାହାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ଦୁଇଟି ବିଦ୍ୟା" ବୋଲି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି — ପରା ଓ ଅପରା।
Muṇḍaka 1.1.5
तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्ववेदः
शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं छन्दो ज्योतिषमिति ।
अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ १.१.५ ॥
ସେଥିମଧ୍ୟରେ ଅପରା ବିଦ୍ୟା ହେଉଛି ଋଗ୍ବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ, ସାମବେଦ, ଅଥର୍ବବେଦ, ଏବଂ ଶିକ୍ଷା, କଳ୍ପ, ବ୍ୟାକରଣ, ନିରୁକ୍ତ, ଛନ୍ଦ, ଜ୍ୟୋତିଷ। ପରା ବିଦ୍ୟା ହେଉଛି ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେହି ଅକ୍ଷର ଲାଭ ହୁଏ।
Muṇḍaka 1.1.6
यत्तदद्रेश्यमग्राह्यमगोत्रमवर्ण-
मचक्षुःश्रोत्रं तदपाणिपादम् ।
नित्यं विभुं सर्वगतं सुसूक्ष्मं
तदव्ययं यद्भूतयोनिं परिपश्यन्ति धीराः ॥ १.१.६ ॥
ଯାହା ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅଗ୍ରାହ୍ୟ, ଗୋତ୍ରହୀନ, ବର୍ଣ୍ଣହୀନ, ଚକ୍ଷୁ-କର୍ଣ୍ଣହୀନ, ହସ୍ତ-ପଦହୀନ, ନିତ୍ୟ, ବିଭୁ, ସର୍ବଗତ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତାହା ଅବ୍ୟୟ; ଯାହା ଭୂତସମୂହର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ, ଧୀରମାନେ ତାହାକୁ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖନ୍ତି।
Muṇḍaka 1.1.7
यथोर्णनाभिः सृजते गृह्णते च
यथा पृथिव्यामोषधयः संभवन्ति ।
यथा सतः पुरुषात् केशलोमानि
तथाऽक्षरात् संभवतीह विश्वम् ॥ १.१.७ ॥
ମାଙ୍କଡ଼ ଯେପରି ସୂତା ବାହାର କରି ପୁଣି ଟାଣି ନିଏ, ପୃଥିବୀରେ ଯେପରି ଔଷଧି ଜନ୍ମେ, ଜୀବିତ ପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ଯେପରି କେଶ ଓ ଲୋମ ଜନ୍ମେ, ସେପରି ସେହି ଅକ୍ଷରରୁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
Muṇḍaka 1.1.8
तपसा चीयते ब्रह्म ततोऽन्नमभिजायते ।
अन्नात् प्राणो मनः सत्यं लोकाः कर्मसु चामृतम् ॥ १.१.८ ॥
ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ତାହାଠାରୁ ଅନ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଅନ୍ନରୁ ପ୍ରାଣ, ମନ, ସତ୍ୟ, ଲୋକସମୂହ ଏବଂ କର୍ମରେ ଅମୃତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
Muṇḍaka 1.1.9
यः सर्वज्ञः सर्वविद्यस्य ज्ञानमयं तापः ।
तस्मादेतद्ब्रह्म नाम रूपमन्नं च जायाते ॥ १.१.९ ॥
ଯିଏ ସର୍ବଜ୍ଞ, ସର୍ବବିତ୍, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଜ୍ଞାନମୟ। ତାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମ, ନାମ, ରୂପ ଓ ଅନ୍ନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।