ఉపనిషత్తులు · Muṇḍaka 2.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Muṇḍaka 2.2.1
आविः संनिहितं गुहाचरं नाम
महत्पदमत्रैतत् समर्पितम् ।
एजत्प्राणन्निमिषच्च यदेतज्जानथ
सदसद्वरेण्यं परं विज्ञानाद्यद्वरिष्ठं प्रजानाम् ॥ २.२.१ ॥
స్పష్టంగా ఉన్నది, సమీపంలో ఉన్నది, గుహలో సంచరించేది, పేరుతో పిలవబడేది; ఇందులో మహత్తరమైన స్థానం స్థాపించబడి ఉంది. కదిలేది, ఊపిరి పీల్చేది, కనురెప్పలు వాల్చేది – సత్, అసత్‌ల కంటే శ్రేష్ఠమైన, పరమమైన, విజ్ఞానానికి అతీతమైన, ప్రాణులలో అత్యుత్తమమైనదాన్ని నీవు తెలుసుకో.
Muṇḍaka 2.2.2
यदर्चिमद्यदणुभ्योऽणु च
यस्मिँल्लोका निहिता लोकिनश्च ।
तदेतदक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु वाङ्मनः
तदेतत्सत्यं तदमृतं तद्वेद्धव्यं सोम्य विद्धि ॥ २.२.२ ॥
ప్రకాశించేది, అణువుల కంటే సూక్ష్మమైనది, దీనిలో లోకాలు, వాటిలో నివసించేవారు స్థిరపడి ఉన్నారో — అదే ఈ అక్షర బ్రహ్మము. అదే ప్రాణం; అదే వాక్కు, మనస్సు. అదే ఈ సత్యం, అదే అమృతం. సౌమ్యా, ఆ లక్ష్యాన్ని నీవు తెలుసుకో.
Muṇḍaka 2.2.3
धनुर्गृहीत्वौपनिषदं महास्त्रं
शरं ह्युपासा निशितं सन्धयीत ।
आयम्य तद्भावगतेन चेतसा
लक्ष्यं तदेवाक्षरं सोम्य विद्धि ॥ २.२.३ ॥
ఉపనిషత్తు అనే మహాస్త్రమైన విల్లును పట్టుకుని, ఉపాసనతో పదునుపెట్టిన బాణాన్ని దానికి అమర్చాలి. ఆ భావంలో లీనమైన మనస్సుతో దానిని లాగి, సౌమ్యా, ఆ అక్షరమే లక్ష్యమని తెలుసుకో.
Muṇḍaka 2.2.4
प्रणवो धनुः शारो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते ।
अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत् तन्मयो भवेत् ॥ २.२.४ ॥
ప్రణవం (ఓం) విల్లు; ఆత్మ బాణం; బ్రహ్మమే దాని లక్ష్యమని చెప్పబడింది. అప్రమత్తుడై దానిని ఛేదించాలి; బాణంలా దానితో తన్మయుడై ఉండాలి.
Muṇḍaka 2.2.5
यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं
मनः सह प्राणैश्च सर्वैः ।
तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो
विमुञ्चथामृतस्यैष सेतुः ॥ २.२.५ ॥
దేనిలో ద్యులోకము, భూమి, అంతరిక్షము, మనస్సు, సమస్త ప్రాణములు ఓతప్రోతమై ఉన్నాయో, ఆ ఒక్కదాన్నే ఆత్మగా తెలుసుకోండి; ఇతర మాటలను విడిచిపెట్టండి. ఇదే అమృతత్వానికి వారధి.
Muṇḍaka 2.2.6
अरा इव रथनाभौ संहता यत्र नाड्यः ।
स एषोऽन्तश्चरते बहुधा जायमानः ।
ओमित्येवं ध्यायथ आत्मानं स्वस्ति वः
पाराय तमसः परस्तात् ॥ २.२.६ ॥
రథచక్రపు నాభిలో ఆకులు కలిసి ఉన్నట్లు, నాడులు ఎక్కడ కలుస్తాయో అక్కడ ఇతడు లోపల అనేక రూపాలతో పుట్టుతూ సంచరిస్తాడు. ఈ విధంగా ఓం అని ఆత్మను ధ్యానించండి; చీకటికి ఆవల దాటడానికి మీకు శుభం కలుగుగాక.
Muṇḍaka 2.2.7
यः सर्वज्ञः सर्वविद् यस्यैष महिमा भुवि ।
दिव्ये ब्रह्मपुरे ह्येष व्योम्न्यात्मा प्रतिष्ठितः ॥
मनोमयः प्राणशरीरनेता
प्रतिष्ठितोऽन्ने हृदयं सन्निधाय ।
तद् विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा
आनन्दरूपममृतं यद् विभाति ॥ २.२.७ ॥
ఎవరు సర్వజ్ఞుడో, సర్వవేత్తో, భూమిపై ఈయన మహిమ ఉంది. దివ్యమైన బ్రహ్మపురంలో, ఆకాశంలో ఈ ఆత్మ ప్రతిష్ఠితుడై ఉన్నాడు. మనోమయుడు, ప్రాణ-శరీరాలను నడిపేవాడు, అన్నంలో ప్రతిష్ఠితుడు, హృదయానికి సమీపంగా ఉంటాడు. ధీరులు జ్ఞానంతో ఆయనను సంపూర్ణంగా దర్శిస్తారు—ఆయన ఆనందరూపుడైన అమృతుడు, ప్రకాశించేవాడు.
Muṇḍaka 2.2.8
भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशयाः ।
क्षीयन्ते चास्य कर्माणि तस्मिन् दृष्टे परावरे ॥ २.२.८ ॥
పరావరుడైన ఆయనను దర్శించినప్పుడు హృదయ గ్రంథి విడిపోతుంది, సమస్త సంశయాలు ఛిన్నమవుతాయి, ఆయన కర్మలు క్షీణిస్తాయి.
Muṇḍaka 2.2.9
हिरण्मये परे कोशे विरजं ब्रह्म निष्कलम् ।
तच्छुभ्रं ज्योतिषं ज्योतिस्तद् यदात्मविदो विदुः ॥ २.२.९ ॥
ఆ బంగారు పరమ కోశంలో నిర్మలమైన, అఖండమైన బ్రహ్మము ఉంది. అది శుభ్రమైనది, జ్యోతులకు జ్యోతి; ఆత్మను తెలిసినవారు దానిని తెలుసుకుంటారు.
Muṇḍaka 2.2.10
न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं
नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।
तमेव भान्तमनुभाति सर्वं
तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ २.२.१० ॥
అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించడు, చంద్రుడు, తారలు కూడా లేవు, ఈ మెరుపులు కూడా ప్రకాశించవు; ఈ అగ్ని ఎక్కడిది? అతడు ప్రకాశించగానే అంతా అతని వెంట ప్రకాశిస్తుంది; అతని కాంతితోనే ఇదంతా ప్రకాశిస్తుంది.
Muṇḍaka 2.2.11
ब्रह्मैवेदममृतं पुरस्ताद् ब्रह्म पश्चाद् ब्रह्म दक्षिणतश्चोत्तरेण ।
अधश्चोर्ध्वं च प्रसृतं ब्रह्मैवेदं विश्वमिदं वरिष्ठम् ॥ २.२.११ ॥
ఇదంతా బ్రహ్మమే, అది అమృతం. ముందు బ్రహ్మమే, వెనుక బ్రహ్మమే, దక్షిణాన, ఉత్తరాన బ్రహ్మమే; కింద, పైన వ్యాపించినది బ్రహ్మమే. ఈ విశ్వం బ్రహ్మమే, ఇది అత్యుత్తమమైనది.