ウパニシャッド · Praśna 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Praśna 4.1
अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ ।
भगवन्नेतस्मिन्
पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः
स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे
सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥ ४.१ ॥
すると、サウラーヤニ・ガールギヤが彼に尋ねた。尊い方よ、この人の中で何が眠り、何が目覚めているのか。どの神が夢を見るのか。この幸福は誰のものか。すべてはいったい何に共に堅固に依っているのか。
Praśna 4.2
तस्मै स होवच ।
यथ गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं
गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति ।
ताः पुनः
पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे
मनस्येकीभवति
तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न
जिघ्रति न रसयते न स्पृशते नाभिवदते नादत्ते नानन्दयते
न विसृजते नेयायते स्वपितीत्याचक्षते ॥ ४.२ ॥
彼は言った。ガールギヤよ、太陽が沈むとき、その光線はすべてこの光の球に一つに集まり、昇るとき再び広がる。同じように、すべては最高の神、心の中で一つになる。そのとき、この人は聞かず、見ず、嗅がず、味わわず、触れず、語らず、取らず、喜ばず、排せず、動かない。人々はこれを「眠っている」と言う。
Praśna 4.3
प्राणाग्रय एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति ।
गार्हपत्यो ह
वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते
प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥ ४.३ ॥
この都（身体）で目覚めているのは、気息という火である。この下気（apāna）が家主の火（gārhapatya）であり、遍気（vyāna）は供物を煮る火（anvāhāryapacana）で、それは家主の火から取り出される。取り出されるがゆえに、上気（prāṇa）は供物の火（āhavanīya）である。
Praśna 4.4
यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः ।
मनो ह वाव यजमानः ।
इष्टफलमेवोदानः ।
स
एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥ ४.४ ॥
吸気と呼気というこの二つの供物を等しく運ぶもの、それがサマーナ（平等気）である。心こそが実に祭主である。ウダーナ（上行気）こそが望む果実である。それは日々この祭主をブラフマンへと導く。
Praśna 4.5
अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति ।
यद्दृष्टं
दृष्टमनुपश्यति
श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च
प्रत्यनुभूतं
पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं
चाश्रुतं
चानुभूतं चाननुभूतं च स्च्चासच्च सर्वं पश्यति सर्वः
पस्यति ॥ ४.५ ॥
ここで、夢の中で、この輝ける神は自らの偉大さを体験する。見たものを再び見、聞いたものを再び聞き、土地や方角の隔たりを越えても同様である。経験したものを幾度も経験する。見たものと見ていないもの、聞いたものと聞いていないもの、経験したものと経験していないもの、有と無、そのすべてを彼は見る。彼はすべてを見る。
Praśna 4.6
स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति ।
अत्रैष देवः स्वप्नान्न
पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥ ४.६ ॥
彼が光輝に打ち負かされるとき、ここでこの神は夢を見ない。すると、この身体の中にこの安楽が生じる。
Praśna 4.7
स यथा सोभ्य वयांसि वसोवृक्षं संप्रतिष्ठन्ते ।
एवं
ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि संप्रतिष्ठते ॥ ४.७ ॥
善き者よ、鳥が休む木にとまるように、まさにそのすべてが至高の自己に確立されるのである。
Praśna 4.8
पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च
तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा
च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च ग्राणं च
घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयितव्यं च
वाक्च वक्तव्यं च हस्तौ चादातव्यं चोपस्थश्चानन्दयितव्यं
च पायुश्च विसर्जयितव्यं च यादौ च गन्तव्यं च मनश्च
मन्तव्यं च बुद्धिश्च बोद्धिव्यं चाहङ्कारश्चाहङ्कर्तव्यं च
चित्तं च चेतयितव्यं च तेजश्च विद्योतयितव्यं च प्राणश्च
विद्यारयितव्यं च ॥ ४.८ ॥
地とその微細な本質、水とその微細な本質、火とその微細な本質、風とその微細な本質、空とその微細な本質。眼と見られるもの、耳と聞かれるもの、鼻と嗅がれるもの、舌と味わわれるもの、皮膚と触れられるもの、言葉と語られるもの、手と掴まれるもの、生殖器と楽しまれるもの、肛門と排泄されるもの、足と歩かれるもの、意と思われるもの、覚と知られるもの、我慢と我慢の対象、心と意識されるもの、光と照らされるもの、そして生命の息（prāṇa）と保たれるもの。
Praśna 4.9
एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता
बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः ।
स परेऽक्षर आत्मनि
सम्प्रतिष्ठते ॥ ४.९ ॥
これこそが見る者、触れる者、聞く者、嗅ぐ者、味わう者、思う者、知る者、そして行為者である。これは識を自己とする人（puruṣa）である。彼は最高の不滅の自己（ātman）の中に確立される。
Praśna 4.10
परमेवाक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै
तदच्छायमशरीरम्लोहितं
शुभ्रमक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य ।
स सर्वज्ञः सर्वो भवति ।
तदेष श्लोकः ॥ ४.१० ॥
善き者よ、影なく、身体なく、赤い汚れのない、輝く不滅のものを知る者は、まさに最高の不滅に到達する。彼は全知となり、すべてとなる。これについて次の詩句がある。
Praśna 4.11
विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः
प्राणा भुतानि संप्रतिष्ठन्ति यत्र
तदक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य
स सर्वज्ञः सर्वमेवाविवेशेति ॥ ४.११ ॥
善き者よ、識の自己が、すべての神々、諸々の息、そしてすべての存在とともに確立されている、その不滅のものを知る者は、全知となり、すべてに入る。