ഉപനിഷത്തുകൾ · Praśna 4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

Praśna 4.1

अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ ।
भगवन्नेतस्मिन्
पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः
स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे
सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥ ४.१ ॥

അപ്പോൾ സൗര്യായണി ഗാർഗ്യൻ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു: ഭഗവാനേ, ഈ പുരുഷനിൽ ഏതൊക്കെ ഉറങ്ങുന്നു, ഏതൊക്കെ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു? ഏത് ദേവനാണ് സ്വപ്നങ്ങൾ കാണുന്നത്? ഈ സുഖം ആരുടേതാണ്? എല്ലാം എന്തിൽ ഒന്നിച്ച് ഉറച്ചിരിക്കുന്നു?

Praśna 4.2

तस्मै स होवच ।
यथ गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं
गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति ।
ताः पुनः
पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे
मनस्येकीभवति
तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न
जिघ्रति न रसयते न स्पृशते नाभिवदते नादत्ते नानन्दयते
न विसृजते नेयायते स्वपितीत्याचक्षते ॥ ४.२ ॥

അദ്ദേഹം അവനോട് പറഞ്ഞു: ഗാർഗ്യാ, സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രശ്മികളെല്ലാം ഈ തേജോമണ്ഡലത്തിൽ ഒന്നാകുന്നു; ഉദിക്കുമ്പോൾ അവ വീണ്ടും വീണ്ടും പരക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ എല്ലാം പരമദേവനിൽ, മനസ്സിൽ ഒന്നാകുന്നു. അപ്പോൾ ഈ പുരുഷൻ കേൾക്കുന്നില്ല, കാണുന്നില്ല, മണക്കുന്നില്ല, രുചിക്കുന്നില്ല, സ്പർശിക്കുന്നില്ല, സംസാരിക്കുന്നില്ല, ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, ആനന്ദിക്കുന്നില്ല, വിസർജിക്കുന്നില്ല, ചലിക്കുന്നില്ല; ഇവൻ ഉറങ്ങുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.

Praśna 4.3

प्राणाग्रय एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति ।
गार्हपत्यो ह
वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते
प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥ ४.३ ॥

പ്രാണരൂപമായ അഗ്നികൾ തന്നെ ഈ പുരത്തിൽ (ശരീരത്തിൽ) ഉണർന്നിരിക്കുന്നു. ഇതാണ് അപാനൻ, ഗാർഹപത്യ അഗ്നി; വ്യാനൻ അന്വാഹാര്യപചനം ആണ്, അത് ഗാർഹപത്യത്തിൽ നിന്ന് എടുക്കപ്പെടുന്നു; അത് എടുക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ആഹവനീയം പ്രാണനാണ്.

Praśna 4.4

यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः ।
मनो ह वाव यजमानः ।
इष्टफलमेवोदानः ।
स
एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥ ४.४ ॥

മേൽശ്വാസവും കീഴ്ശ്വാസവുമാകുന്ന ഈ രണ്ട് ആഹുതികളെ സമമായി വഹിക്കുന്നവൻ സമാനൻ. മനസ്സാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ യജമാനൻ. ഉദാനൻ തന്നെയാണ് ഇഷ്ടഫലം. അവൻ ഈ യജമാനനെ ദിനംതോറും ബ്രഹ്മത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

Praśna 4.5

अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति ।
यद्दृष्टं
दृष्टमनुपश्यति
श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च
प्रत्यनुभूतं
पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं
चाश्रुतं
चानुभूतं चाननुभूतं च स्च्चासच्च सर्वं पश्यति सर्वः
पस्यति ॥ ४.५ ॥

ഇവിടെ ഈ ദേവൻ സ്വപ്നത്തിൽ തന്റെ മഹിമ അനുഭവിക്കുന്നു. കണ്ടതിനെ വീണ്ടും കാണുന്നു; കേട്ടതിനെ വീണ്ടും കേൾക്കുന്നു; ദേശങ്ങളുടെയും ദിക്കുകളുടെയും വ്യത്യാസങ്ങളിലും അങ്ങനെതന്നെ. അനുഭവിച്ചതിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും അനുഭവിക്കുന്നു. കണ്ടതും കാണാത്തതും, കേട്ടതും കേൾക്കാത്തതും, അനുഭവിച്ചതും അനുഭവിക്കാത്തതും, സത്തും അസത്തും എല്ലാം അവൻ കാണുന്നു; എല്ലാം കാണുന്നു.

Praśna 4.6

स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति ।
अत्रैष देवः स्वप्नान्न
पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥ ४.६ ॥

അവൻ തേജസ്സാൽ അഭിഭൂതനാകുമ്പോൾ ഇവിടെ ഈ ദേവൻ സ്വപ്നങ്ങൾ കാണുന്നില്ല. പിന്നെ ഈ ശരീരത്തിൽ ഈ സുഖം ഉണ്ടാകുന്നു.

Praśna 4.7

स यथा सोभ्य वयांसि वसोवृक्षं संप्रतिष्ठन्ते ।
एवं
ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि संप्रतिष्ठते ॥ ४.७ ॥

സൗമ്യാ, പക്ഷികൾ അവ പാർക്കുന്ന വൃക്ഷത്തിൽ വന്നു ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, സത്യമായും ആ സർവ്വവും പരമാത്മാവിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നു.

Praśna 4.8

पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च
तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा
च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च ग्राणं च
घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयितव्यं च
वाक्च वक्तव्यं च हस्तौ चादातव्यं चोपस्थश्चानन्दयितव्यं
च पायुश्च विसर्जयितव्यं च यादौ च गन्तव्यं च मनश्च
मन्तव्यं च बुद्धिश्च बोद्धिव्यं चाहङ्कारश्चाहङ्कर्तव्यं च
चित्तं च चेतयितव्यं च तेजश्च विद्योतयितव्यं च प्राणश्च
विद्यारयितव्यं च ॥ ४.८ ॥

പൃഥിവിയും പൃഥിവിയുടെ സൂക്ഷ്മമാത്രയും, ജലവും ജലത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമാത്രയും, തേജസ്സും തേജസ്സിന്റെ സൂക്ഷ്മമാത്രയും, വായുവും വായുവിന്റെ സൂക്ഷ്മമാത്രയും, ആകാശവും ആകാശത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മമാത്രയും, കണ്ണും കാണേണ്ടതും, ചെവിയും കേൾക്കേണ്ടതും, മൂക്കും മണക്കേണ്ടതും, നാവും രുചിക്കേണ്ടതും, ത്വക്കും സ്പർശിക്കേണ്ടതും, വാക്കും പറയേണ്ടതും, കൈകളും എടുക്കേണ്ടതും, ഉപസ്ഥവും ആനന്ദിക്കേണ്ടതും, പായുവും വിസർജ്ജിക്കേണ്ടതും, പാദങ്ങളും നടക്കേണ്ടതും, മനസ്സും മനനം ചെയ്യേണ്ടതും, ബുദ്ധിയും അറിയേണ്ടതും, അഹങ്കാരവും അഹങ്കരിക്കേണ്ടതും, ചിത്തവും ചേതനയാക്കേണ്ടതും, തേജസ്സും പ്രകാശിപ്പിക്കേണ്ടതും, പ്രാണനും ധരിക്കേണ്ടതുമാണ്.