ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Praśna 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Praśna 4.1
अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ ।
भगवन्नेतस्मिन्
पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः
स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे
सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥ ४.१ ॥
ಆಗ ಸೌರ್ಯಾಯಣಿ ಗಾರ್ಗ್ಯನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: ಭಗವನ್, ಈ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಯಾವುವು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತವೆ, ಯಾವುವು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ? ಯಾವ ದೇವನು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ? ಈ ಸುಖ ಯಾರದು? ಎಲ್ಲವೂ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ?
Praśna 4.2
तस्मै स होवच ।
यथ गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं
गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति ।
ताः पुनः
पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे
मनस्येकीभवति
तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न
जिघ्रति न रसयते न स्पृशते नाभिवदते नादत्ते नानन्दयते
न विसृजते नेयायते स्वपितीत्याचक्षते ॥ ४.२ ॥
ಅವನಿಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಅವನ ಕಿರಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈ ತೇಜೋಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ; ಉದಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಪರದೇವನಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಈ ಪುರುಷನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಾಸನೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ರುಚಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆನಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇವನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Praśna 4.3
प्राणाग्रय एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति ।
गार्हपत्यो ह
वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते
प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥ ४.३ ॥
ಪ್ರಾಣರೂಪದ ಅಗ್ನಿಗಳೇ ಈ ಪುರದಲ್ಲಿ (ದೇಹದಲ್ಲಿ) ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಅಪಾನವು ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ ಅಗ್ನಿ; ವ್ಯಾನವು ಅನ್ವಾಹಾರ್ಯಪಚನ, ಅದು ಗಾರ್ಹಪತ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ತೆಗೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಆಹವನೀಯವು ಪ್ರಾಣ.
Praśna 4.4
यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः ।
मनो ह वाव यजमानः ।
इष्टफलमेवोदानः ।
स
एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥ ४.४ ॥
ಮೇಲುಸಿರು ಮತ್ತು ಕೆಳಸಿರು ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವವನೇ ಸಮಾನ. ಮನಸ್ಸೇ ನಿಜವಾಗಿ ಯಜಮಾನ. ಉದಾನನೇ ಇಷ್ಟಫಲ. ಅವನು ಈ ಯಜಮಾನನನ್ನು ದಿನದಿನವೂ ಬ್ರಹ್ಮದ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.
Praśna 4.5
अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति ।
यद्दृष्टं
दृष्टमनुपश्यति
श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च
प्रत्यनुभूतं
पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं
चाश्रुतं
चानुभूतं चाननुभूतं च स्च्चासच्च सर्वं पश्यति सर्वः
पस्यति ॥ ४.५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಈ ದೇವನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೋಡಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಕೇಳಿದ್ದನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ; ದೇಶ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಭೇದಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅನುಭವಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನೋಡಿದ್ದೂ ನೋಡದ್ದೂ, ಕೇಳಿದ್ದೂ ಕೇಳದ್ದೂ, ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೂ ಅನುಭವಿಸದ್ದೂ, ಸತ್ತೂ ಅಸತ್ತೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
Praśna 4.6
स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति ।
अत्रैष देवः स्वप्नान्न
पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥ ४.६ ॥
ಅವನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ಈ ದೇವನು ಕನಸುಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಈ ಸುಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Praśna 4.7
स यथा सोभ्य वयांसि वसोवृक्षं संप्रतिष्ठन्ते ।
एवं
ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि संप्रतिष्ठते ॥ ४.७ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ಹಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಸದ ಮರದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸುವಂತೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಆ ಸರ್ವವೂ ಪರಮ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Praśna 4.8
पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च
तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा
च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च ग्राणं च
घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयितव्यं च
वाक्च वक्तव्यं च हस्तौ चादातव्यं चोपस्थश्चानन्दयितव्यं
च पायुश्च विसर्जयितव्यं च यादौ च गन्तव्यं च मनश्च
मन्तव्यं च बुद्धिश्च बोद्धिव्यं चाहङ्कारश्चाहङ्कर्तव्यं च
चित्तं च चेतयितव्यं च तेजश्च विद्योतयितव्यं च प्राणश्च
विद्यारयितव्यं च ॥ ४.८ ॥
ಪೃಥಿವಿ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾತ್ರೆ, ಜಲ ಮತ್ತು ಜಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾತ್ರೆ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾತ್ರೆ, ವಾಯು ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾತ್ರೆ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಆಕಾಶದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾತ್ರೆ, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೋಡಬೇಕಾದದ್ದು, ಕಿವಿ ಮತ್ತು ಕೇಳಬೇಕಾದದ್ದು, ಮೂಗು ಮತ್ತು ವಾಸನೆ ನೋಡಬೇಕಾದದ್ದು, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ನೋಡಬೇಕಾದದ್ದು, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು, ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಡಿಯಬೇಕಾದದ್ದು, ಉಪಸ್ಥ ಮತ್ತು ಆನಂದಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ಪಾಯು ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ನಡೆಯಬೇಕಾದದ್ದು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮನನ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಚೇತಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಧರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು.
Praśna 4.9
एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता
बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः ।
स परेऽक्षर आत्मनि
सम्प्रतिष्ठते ॥ ४.९ ॥
ಇವನೇ ನೋಡುವವನು, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವನು, ಕೇಳುವವನು, ವಾಸನೆ ನೋಡುವವನು, ರುಚಿ ನೋಡುವವನು, ಮನನ ಮಾಡುವವನು, ತಿಳಿಯುವವನು ಮತ್ತು ಕರ್ತನು; ಇವನೇ ವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮನಾದ ಪುರುಷ. ಅವನು ಪರಮ ಅಕ್ಷರದ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Praśna 4.10
परमेवाक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै
तदच्छायमशरीरम्लोहितं
शुभ्रमक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य ।
स सर्वज्ञः सर्वो भवति ।
तदेष श्लोकः ॥ ४.१० ॥
ಸೌಮ್ಯ, ನೆರಳಿಲ್ಲದ, ದೇಹವಿಲ್ಲದ, ಕೆಂಪು ದೋಷವಿಲ್ಲದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಆ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ಪರಮ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ ಸರ್ವವೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವಿದೆ.
Praśna 4.11
विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः
प्राणा भुतानि संप्रतिष्ठन्ति यत्र
तदक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य
स सर्वज्ञः सर्वमेवाविवेशेति ॥ ४.११ ॥
ವಿಜ್ಞಾನಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೋ, ಆ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಸೌಮ್ಯ, ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ ಎಲ್ಲದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು.