ఉపనిషత్తులు · Praśna 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Praśna 4.1
अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ ।
भगवन्नेतस्मिन्
पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः
स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे
सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥ ४.१ ॥
అప్పుడు సౌర్యాయణి గార్గ్యుడు ఆయనను అడిగాడు: భగవాన్, ఈ పురుషునిలో ఏవి నిద్రిస్తాయి, ఏవి మేలుకుని ఉంటాయి? ఏ దేవుడు కలలు చూస్తాడు? ఈ సుఖం ఎవరిది? అన్నీ దేనిలో కలిసి స్థితమై ఉంటాయి?
Praśna 4.2
तस्मै स होवच ।
यथ गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं
गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति ।
ताः पुनः
पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे
मनस्येकीभवति
तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न
जिघ्रति न रसयते न स्पृशते नाभिवदते नादत्ते नानन्दयते
न विसृजते नेयायते स्वपितीत्याचक्षते ॥ ४.२ ॥
ఆయన ఇలా చెప్పాడు: గార్గ్యా, సూర్యుడు అస్తమించేటప్పుడు ఆయన కిరణాలన్నీ ఈ తేజోమండలంలో ఏకమవుతాయి; ఉదయించినప్పుడు అవి మళ్లీ మళ్లీ వ్యాపిస్తాయి. అలాగే సర్వం ఆ పరమ దేవునిలో, మనస్సులో ఏకమవుతుంది. అప్పుడు ఈ పురుషుడు వినడు, చూడడు, వాసన చూడడు, రుచి చూడడు, స్పృశించడు, మాట్లాడడు, గ్రహించడు, ఆనందించడు, విసర్జించడు, కదలడు; ఇతడు నిద్రిస్తున్నాడని అంటారు.
Praśna 4.3
प्राणाग्रय एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति ।
गार्हपत्यो ह
वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते
प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥ ४.३ ॥
ప్రాణ రూప అగ్నులే ఈ పురంలో (శరీరంలో) మేలుకుని ఉంటాయి. ఇదే అపానం గార్హపత్య అగ్ని; వ్యానం అన్వాహార్యపచనం, అది గార్హపత్యం నుండి తీయబడుతుంది; అది తీయబడటం వల్ల ఆహవనీయం ప్రాణం.
Praśna 4.4
यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः ।
मनो ह वाव यजमानः ।
इष्टफलमेवोदानः ।
स
एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥ ४.४ ॥
పైకి వచ్చే శ్వాసయు కిందికి వెళ్ళే శ్వాసయు అనే ఈ రెండు ఆహుతులను సమానంగా నడిపించేది సమానుడు. మనస్సే నిజంగా యజమానుడు. ఉదానుడే ఇష్టఫలం. అతడు ఈ యజమానుని ప్రతిదినం బ్రహ్మం వద్దకు నడిపిస్తాడు.
Praśna 4.5
अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति ।
यद्दृष्टं
दृष्टमनुपश्यति
श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च
प्रत्यनुभूतं
पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं
चाश्रुतं
चानुभूतं चाननुभूतं च स्च्चासच्च सर्वं पश्यति सर्वः
पस्यति ॥ ४.५ ॥
ఇక్కడ ఈ దేవుడు స్వప్నంలో తన మహిమను అనుభవిస్తాడు. చూసినదాన్ని మళ్లీ చూస్తాడు; విన్నదాన్నే మళ్లీ వింటాడు; దేశాలు, దిక్కుల భేదాలలో కూడా అంతే. అనుభవించినదాన్ని పదేపదే అనుభవిస్తాడు. చూసినదీ చూడనిదీ, విన్నదీ వినని దీ, అనుభవించినదీ అనుభవించనిదీ, సత్తూ అసత్తూ అన్నీ అతడు చూస్తాడు; అన్నిటినీ చూస్తాడు.
Praśna 4.6
स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति ।
अत्रैष देवः स्वप्नान्न
पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥ ४.६ ॥
అతడు తేజస్సుచేత అభిభూతుడైనప్పుడు, ఇక్కడ ఈ దేవుడు స్వప్నాలను చూడడు. అప్పుడు ఈ శరీరంలో ఈ సుఖం కలుగుతుంది.
Praśna 4.7
स यथा सोभ्य वयांसि वसोवृक्षं संप्रतिष्ठन्ते ।
एवं
ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि संप्रतिष्ठते ॥ ४.७ ॥
ఓ సౌమ్యుడా, పక్షులు తమ గూడు ఉండే చెట్టుపై చేరి స్థిరపడినట్లుగా, నిజంగా ఆ సర్వమూ పరమ ఆత్మలో స్థిరపడుతుంది.
Praśna 4.8
पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च
तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा
च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च ग्राणं च
घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयितव्यं च
वाक्च वक्तव्यं च हस्तौ चादातव्यं चोपस्थश्चानन्दयितव्यं
च पायुश्च विसर्जयितव्यं च यादौ च गन्तव्यं च मनश्च
मन्तव्यं च बुद्धिश्च बोद्धिव्यं चाहङ्कारश्चाहङ्कर्तव्यं च
चित्तं च चेतयितव्यं च तेजश्च विद्योतयितव्यं च प्राणश्च
विद्यारयितव्यं च ॥ ४.८ ॥
పృథివి మరియు పృథివి సూక్ష్మమాత్ర, జలము మరియు జలసూక్ష్మమాత్ర, తేజస్సు మరియు తేజస్సుసూక్ష్మమాత్ర, వాయువు మరియు వాయుసూక్ష్మమాత్ర, ఆకాశము మరియు ఆకాశసూక్ష్మమాత్ర, కన్ను మరియు చూడదగినది, చెవి మరియు వినదగినది, ముక్కు మరియు వాసన చూడదగినది, నాలుక మరియు రుచి చూడదగినది, చర్మము మరియు తాకదగినది, వాక్కు మరియు పలుకదగినది, చేతులు మరియు పట్టుకోదగినది, ఉపస్థ మరియు ఆనందించదగినది, పాయువు మరియు విసర్జించదగినది, పాదాలు మరియు నడవదగినది, మనస్సు మరియు మననం చేయదగినది, బుద్ధి మరియు తెలియదగినది, అహంకారము మరియు అహంకరించదగినది, చిత్తము మరియు చేతనం చేయదగినది, తేజస్సు మరియు ప్రకాశింపజేయదగినది, ప్రాణము మరియు ధరించదగినది.
Praśna 4.9
एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता
बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः ।
स परेऽक्षर आत्मनि
सम्प्रतिष्ठते ॥ ४.९ ॥
ఇతడే నిశ్చయంగా చూచువాడు, స్పృశించువాడు, వినువాడు, వాసన చూచువాడు, రుచి చూచువాడు, మననం చేయువాడు, తెలిసినవాడు, కర్త; ఇతడే విజ్ఞానాత్మ అయిన పురుషుడు. అతడు పరమ అక్షరమైన ఆత్మలో ప్రతిష్ఠితుడగును.
Praśna 4.10
परमेवाक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै
तदच्छायमशरीरम्लोहितं
शुभ्रमक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य ।
स सर्वज्ञः सर्वो भवति ।
तदेष श्लोकः ॥ ४.१० ॥
సౌమ్యా, నీడ లేనిదీ, శరీరం లేనిదీ, ఎఱుపు దోషం లేనిదీ, ప్రకాశవంతమైనదీ అయిన ఆ అక్షరాన్ని ఎవడు తెలుసుకుంటాడో, అతడు నిజంగా పరమ అక్షరాన్ని పొందుతాడు. అతడు సర్వజ్ఞుడై సర్వమూ అగును. ఈ విషయమై ఈ శ్లోకం ఉంది.
Praśna 4.11
विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः
प्राणा भुतानि संप्रतिष्ठन्ति यत्र
तदक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य
स सर्वज्ञः सर्वमेवाविवेशेति ॥ ४.११ ॥
విజ్ఞానాత్మ, సకల దేవతలతో కూడి, ప్రాణాలు మరియు సర్వభూతాలు ఎక్కడ ప్రతిష్ఠితమవుతాయో ఆ అక్షరాన్ని సౌమ్యా, ఎవడు తెలుసుకుంటాడో, అతడు సర్వజ్ఞుడై సర్వమందు ప్రవేశించును అని.