Vedyatra वेदयात्रा
ค้นหา

อุปนิษัท · Praśna 4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

Praśna 4.1

अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ ।
भगवन्नेतस्मिन्
पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति कतर एष देवः
स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे
सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥ ४.१ ॥

ครั้นนั้น เการ์ค์ยะ บุตรของเสารยาณิ ได้ถามท่านว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ในบุรุษนี้อินทรีย์ใดหลับ และอินทรีย์ใดยังตื่นอยู่ในตัวเขา เทพองค์ใดเห็นความฝัน สุขนี้เป็นของผู้ใด และในสิ่งใดเล่าทั้งหมดนั้นตั้งมั่นอยู่ร่วมกัน

Praśna 4.2

तस्मै स होवच ।
यथ गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं
गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति ।
ताः पुनः
पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे
मनस्येकीभवति
तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति न पश्यति न
जिघ्रति न रसयते न स्पृशते नाभिवदते नादत्ते नानन्दयते
न विसृजते नेयायते स्वपितीत्याचक्षते ॥ ४.२ ॥

ท่านกล่าวกับเขาว่า เการ์ค์ยะ เหมือนรัศมีทั้งหลายของดวงอาทิตย์ รวมเป็นหนึ่งเดียวในวงแสงนี้เมื่อดวงอาทิตย์ตกลง และแผ่ขยายออกไปอีกซ้ำแล้วซ้ำเล่าเมื่อขึ้น ฉันใด ทั้งหมดนั้นก็รวมเป็นหนึ่งเดียวในเทพสูงสุด คือในมนัส ฉันนั้น เมื่อนั้นบุรุษนี้จึงไม่ฟัง ไม่เห็น ไม่ดม ไม่ลิ้มรส ไม่สัมผัส ไม่พูด ไม่จับถือ ไม่ยินดี ไม่ปล่อย ไม่เคลื่อนไป ผู้คนเรียกว่า เขาหลับ

Praśna 4.3

प्राणाग्रय एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति ।
गार्हपत्यो ह
वा एषोऽपानो व्यानोऽन्वाहार्यपचनो यद्गार्हपत्यात् प्रणीयते
प्रणयनादाहवनीयः प्राणः ॥ ४.३ ॥

ในนครนี้ ปราณทั้งหลายเป็นไฟที่ยังตื่นอยู่ อปานคือไฟคฤหปัตย์ วยานคือไฟอันวาหารยปจนะ ซึ่งนำออกจากไฟคฤหปัตย์ และเพราะถูกนำออกไปจากไฟนั้น ปราณจึงเป็นไฟอาหวนีย์

Praśna 4.4

यदुच्छ्वासनिःश्वासावेतावाहुती समं नयतीति स समानः ।
मनो ह वाव यजमानः ।
इष्टफलमेवोदानः ।
स
एनं यजमानमहरहर्ब्रह्म गमयति ॥ ४.४ ॥

ที่นำลมหายใจเข้าและลมหายใจออก ทั้งสองดุจเครื่องบูชาอาหุติ ไปอย่างเท่าเทียมกัน นั่นคือสมาน มนัสนั่นแลคือยชมาน อุทานคือผลแห่งการบูชาที่ปรารถนา มันนำยชมานนี้ไปสู่พรหมันทุกวันทุกวัน

Praśna 4.5

अत्रैष देवः स्वप्ने महिमानमनुभवति ।
यद्दृष्टं
दृष्टमनुपश्यति
श्रुतं श्रुतमेवार्थमनुशृणोति देशदिगन्तरैश्च
प्रत्यनुभूतं
पुनः पुनः प्रत्यनुभवति दृष्टं चादृष्टं च श्रुतं
चाश्रुतं
चानुभूतं चाननुभूतं च स्च्चासच्च सर्वं पश्यति सर्वः
पस्यति ॥ ४.५ ॥

ที่นี่ เทพองค์นี้ในความฝันย่อมได้รับความยิ่งใหญ่ของตน สิ่งที่เคยเห็นแล้ว ก็เห็นซ้ำอีก สิ่งที่เคยได้ยินแล้ว ก็ได้ยินซ้ำอีก ทั้งข้ามถิ่นและทิศทั้งหลายด้วย สิ่งที่เคยประสบแล้ว ก็ประสบซ้ำแล้วซ้ำอีก ทั้งสิ่งที่เห็นและไม่เห็น สิ่งที่ได้ยินและไม่ได้ยิน สิ่งที่ประสบและไม่ได้ประสบ ทั้งที่เป็นและที่ไม่เป็น มันเห็นทุกสิ่ง มันเห็นทุกอย่างจริงๆ

Praśna 4.6

स यदा तेजसाऽभिभूतो भवति ।
अत्रैष देवः स्वप्नान्न
पश्यत्यथ यदैतस्मिञ्शरीर एतत्सुखं भवति ॥ ४.६ ॥

เมื่อใดมันถูกความสว่างครอบงำ ที่นี่เทพองค์นั้นย่อมไม่เห็นความฝัน แล้วเมื่อใดสุขนี้เกิดขึ้นในร่างนี้

Praśna 4.7

स यथा सोभ्य वयांसि वसोवृक्षं संप्रतिष्ठन्ते ।
एवं
ह वै तत् सर्वं पर आत्मनि संप्रतिष्ठते ॥ ४.७ ॥

ดูกรผู้อ่อนโยน เหมือนนกทั้งหลายพักอาศัยอยู่บนต้นไม้ที่ให้ที่พัก ฉันใด สิ่งทั้งปวงนั้นก็ตั้งอยู่ในอาตมันสูงสุด ฉันนั้น

Praśna 4.8

पृथिवी च पृथिवीमात्रा चापश्चापोमात्रा च तेजश्च
तेजोमात्रा च वायुश्च वायुमात्रा चाकाशश्चाकाशमात्रा
च चक्षुश्च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च ग्राणं च
घ्रातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च स्पर्शयितव्यं च
वाक्च वक्तव्यं च हस्तौ चादातव्यं चोपस्थश्चानन्दयितव्यं
च पायुश्च विसर्जयितव्यं च यादौ च गन्तव्यं च मनश्च
मन्तव्यं च बुद्धिश्च बोद्धिव्यं चाहङ्कारश्चाहङ्कर्तव्यं च
चित्तं च चेतयितव्यं च तेजश्च विद्योतयितव्यं च प्राणश्च
विद्यारयितव्यं च ॥ ४.८ ॥

ดิน และธาตุละเอียดของดิน น้ำ และธาตุละเอียดของน้ำ ไฟ และธาตุละเอียดของไฟ ลม และธาตุละเอียดของลม อากาศ และธาตุละเอียดของอากาศ ตา และสิ่งที่ควรเห็น หู และสิ่งที่ควรได้ยิน จมูก และสิ่งที่ควรดม ลิ้น และสิ่งที่ควรลิ้มรส ผิวหนัง และสิ่งที่ควรสัมผัส วาจา และสิ่งที่ควรกล่าว มือ และสิ่งที่ควรจับถือ อวัยวะเพศ และสิ่งที่ควรยินดี ทวารหนัก และสิ่งที่ควรขับถ่าย เท้า และสิ่งที่ควรไป มนัส และสิ่งที่ควรคิด พุทธิ และสิ่งที่ควรรู้ อหังการ และสิ่งที่ควรถือว่าเป็นตน จิต และสิ่งที่ควรรู้สึก แสงสว่าง และสิ่งที่ควรส่องให้สว่าง ปราณ และสิ่งที่ควรค้ำจุน

Praśna 4.9

एष हि द्रष्टा स्प्रष्टा श्रोता घ्राता रसयिता मन्ता
बोद्धा कर्ता विज्ञानात्मा पुरुषः ।
स परेऽक्षर आत्मनि
सम्प्रतिष्ठते ॥ ४.९ ॥

ผู้นี้แลคือผู้เห็น ผู้สัมผัส ผู้ฟัง ผู้ดม ผู้ลิ้มรส ผู้คิด ผู้รู้ ผู้กระทำ บุรุษผู้มีวิชญานเป็นอาตมัน ผู้นั้นย่อมตั้งมั่นอยู่ในอักษรอาตมันสูงสุด

Praśna 4.10

परमेवाक्षरं प्रतिपद्यते स यो ह वै
तदच्छायमशरीरम्लोहितं
शुभ्रमक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य ।
स सर्वज्ञः सर्वो भवति ।
तदेष श्लोकः ॥ ४.१० ॥

ดูกรผู้อ่อนโยน ผู้ใดรู้อักษรอันไม่มีเงา ไม่มีร่าง ไม่มีสีแดงด่าง สว่างบริสุทธิ์นั้น ผู้นั้นย่อมบรรลุอักษรสูงสุดนั่นเอง ผู้นั้นย่อมเป็นผู้รู้ทุกสิ่ง และย่อมเป็นทุกสิ่ง ในเรื่องนี้มีคาถาดังนี้

Praśna 4.11

विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः
प्राणा भुतानि संप्रतिष्ठन्ति यत्र
तदक्षरं वेदयते यस्तु सोम्य
स सर्वज्ञः सर्वमेवाविवेशेति ॥ ४.११ ॥

ดูกรผู้อ่อนโยน ผู้ใดรู้อักษรอันนั้น ที่ซึ่งวิชญานาตมันพร้อมด้วยเทพทั้งปวง ปราณทั้งหลาย และภูตทั้งหลายตั้งมั่นอยู่ ผู้นั้นย่อมเป็นผู้รู้ทุกสิ่ง และย่อมเข้าถึงทุกสิ่ง