Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.167

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.167.1

स॒हस्रं॑ त इन्द्रो॒तयो॑ नः स॒हस्र॒मिषो॑ हरिवो गू॒र्तत॑माः ।
स॒हस्रं॒ रायो॑ माद॒यध्यै॑ सह॒स्रिण॒ उप॑ नो यन्तु॒ वाजाः॑ ॥

हे इंद्रा, तुझी हजारो संरक्षणे आमच्यासाठी असोत; हे हरिवान, हजारो पोषणे अत्यंत इष्ट असोत. हजारो धन आनंदासाठी असो, आणि हजारो पटींची बक्षिसे आमच्याकडे येवोत.

1.167.2

आ नोऽवो॑भिर्म॒रुतो॑ या॒न्त्वच्छा॒ ज्येष्ठे॑भिर्वा बृ॒हद्दि॑वैः सुमा॒याः ।
अध॒ यदे॑षां नि॒युतः॑ पर॒माः स॑मु॒द्रस्य॑ चिद्ध॒नय॑न्त पा॒रे ॥

हे मरुतांनो, तुमच्या संरक्षणांसह आमच्याकडे या; किंवा तुमच्या उत्तम, महातेजस्वी, कुशल सोबत्यांसह या. यांचे उंच लगाम समुद्राच्या पलीकडे धावतात, तेव्हा तेही पुढे जातात.

1.167.3

मि॒म्यक्ष॒ येषु॒ सुधि॑ता घृ॒ताची॒ हिर॑ण्यनिर्णि॒गुप॑रा॒ न ऋ॒ष्टिः ।
गुहा॒ चर॑न्ती॒ मनु॑षो॒ न योषा॑ स॒भाव॑ती विद॒थ्ये॑व॒ सं वाक् ॥

ज्यांच्यामध्ये सुव्यवस्थित, तुपासारखी चमकणारी, सोनेरी वर्षधार मिसळली; गुप्तपणे संचार करणाऱ्या मानवी स्त्रीप्रमाणे, सभावती आणि विदथ्यप्रिय वाणी एकत्र आली.

1.167.4

परा॑ शु॒भ्रा अ॒यासो॑ य॒व्या सा॑धार॒ण्येव॑ म॒रुतो॑ मिमिक्षुः ।
न रो॑द॒सी अप॑ नुदन्त घो॒रा जु॒षन्त॒ वृधं॑ स॒ख्याय॑ दे॒वाः ॥

तेजस्वी, न थकलेले मरुत साध्या मार्गाप्रमाणे पुढे गेले; भयंकर मरुतांनी द्युलोक आणि पृथ्वी दूर ढकलली; देवांनी मैत्रीसाठी त्यांच्या वाढीचा आनंद घेतला.

1.167.5

जोष॒द्यदी॑मसु॒र्या॑ स॒चध्यै॒ विषि॑तस्तुका रोद॒सी नृ॒मणाः॑ ।
आ सू॒र्येव॑ विध॒तो रथं॑ गात्त्वे॒षप्र॑तीका॒ नभ॑सो॒ नेत्या ॥

त्या अधिकारयुक्त आत्म्याच्या, विषितस्तुका अशा, मनुष्यांना अलंकृत करणाऱ्या द्युलोक-पृथ्वीने जोडले जाण्याची इच्छा केली तेव्हा, सूर्याप्रमाणे विधात्याचा रथ वर आला; ज्वलंत मुखाचा, आकाशाचा रथ, साधारण नव्हे.

1.167.6

आ स्था॑पयन्त युव॒तिं युवा॑नः शु॒भे निमि॑श्लां वि॒दथे॑षु प॒ज्राम् ।
अ॒र्को यद्वो॑ मरुतो ह॒विष्मा॒न्गाय॑द्गा॒थं सु॒तसो॑मो दुव॒स्यन् ॥

तरुणांनी एका तरुणीची स्थापना केली, सौंदर्यासाठी, विदथांमध्ये निपुण, फुलासारख्या तेजाची; हविष्मान अर्क तुमच्यासाठी गाईल तेव्हा, हे मरुतांनो, सोमाभिषुत यजमानाने गाथा गाऊन सेवा करावी.

1.167.7

प्र तं वि॑वक्मि॒ वक्म्यो॒ य ए॑षां म॒रुतां॑ महि॒मा स॒त्यो अस्ति॑ ।
सचा॒ यदी॒ं वृष॑मणा अहं॒युः स्थि॒रा चि॒ज्जनी॒र्वह॑ते सुभा॒गाः ॥

मरुतांचे ते महात्म्य मी वर्णन करतो; ते खरे आहे. वृषभासारखे बलाने चालणारे ते स्थिर आणि सुंदर स्त्रियांनाही सोबत नेतात.

1.167.8

पान्ति॑ मि॒त्रावरु॑णावव॒द्याच्चय॑त ईमर्य॒मो अप्र॑शस्तान् ।
उ॒त च्य॑वन्ते॒ अच्यु॑ता ध्रु॒वाणि॑ वावृ॒ध ईं॑ मरुतो॒ दाति॑वारः ॥

मित्र आणि वरुण हानीपासून रक्षण करतात; अर्यमा अप्रशंसनीयांना दूर करतो. हे मरुतांनो, दानशील तुम्ही अचल आणि स्थिर गोष्टींची वाढ करता; त्या पडत नाहीत.

1.167.9

न॒ही नु वो॑ मरुतो॒ अन्त्य॒स्मे आ॒रात्ता॑च्चि॒च्छव॑सो॒ अन्त॑मा॒पुः ।
ते धृ॒ष्णुना॒ शव॑सा शूशु॒वांसोऽर्णो॒ न द्वेषो॑ धृष॒ता परि॑ ष्ठुः ॥

हे मरुतांनो, तुम्ही आमच्याजवळही आहात आणि दूरूनही; बलाच्या सीमेपर्यंत पोहोचला आहात. धैर्याच्या बलाने गर्जना करत, नदीप्रमाणे शत्रुत्वाला वेढून बलाने उभे राहिलात.

1.167.10

व॒यम॒द्येन्द्र॑स्य॒ प्रेष्ठा॑ व॒यं श्वो वो॑चेमहि सम॒र्ये ।
व॒यं पु॒रा महि॑ च नो॒ अनु॒ द्यून्तन्न॑ ऋभु॒क्षा न॒रामनु॑ ष्यात् ॥

आज आपण इंद्राला सर्वात प्रिय होऊ; उद्या स्पर्धेत आपण बोलू. पूर्वीही आणि आताही, आपल्यासाठी दीर्घ दिवसांपर्यंत तो ऋभुक्ष माणसांच्या नेत्यांपैकी एक होवो.

1.167.11

ए॒ष व॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

हे मरुतांनो, ही तुमची स्तुती आहे; हे गीत मांदार्य आणि मान्य कवी कारुचे आहे. या अन्नाने हे तुमच्यापर्यंत पोहोचो; आम्हाला शरीरासाठी अन्न, बक्षीस आणि दीर्घायुष्य देणारी संपत्ती प्राप्त होवो.