ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.24.1
कस्य॑ नू॒नं क॑त॒मस्या॒मृता॑नां॒ मना॑महे॒ चारु॑ दे॒वस्य॒ नाम॑ ।
को नो॑ म॒ह्या अदि॑तये॒ पुन॑र्दात्पि॒तरं॑ च दृ॒शेयं॑ मा॒तरं॑ च ॥
ਕਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦਾ, ਕਿਹੜੇ ਅਮਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਨਾਮ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਉਚਾਰਦੇ ਹਾਂ? ਮਹਾਨ ਅਦਿਤੀ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਫਿਰ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਾਂ?
1.24.2
अ॒ग्नेर्व॒यं प्र॑थ॒मस्या॒मृता॑नां॒ मना॑महे॒ चारु॑ दे॒वस्य॒ नाम॑ ।
स नो॑ म॒ह्या अदि॑तये॒ पुन॑र्दात्पि॒तरं॑ च दृ॒शेयं॑ मा॒तरं॑ च ॥
ਅਗਨੀ ਦੇ, ਪਹਿਲੇ ਅਮਰ ਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਸੀਂ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹੀ ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਦਿਤੀ ਲਈ ਫਿਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਾਂ।
1.24.3
अ॒भि त्वा॑ देव सवित॒रीशा॑नं॒ वार्या॑णाम् ।
सदा॑वन्भा॒गमी॑महे ॥
ਹੇ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ, ਚਾਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਧਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਦਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।
1.24.4
यश्चि॒द्धि त॑ इ॒त्था भगः॑ शशमा॒नः पु॒रा नि॒दः ।
अ॒द्वे॒षो हस्त॑योर्द॒धे ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਗ, ਪਿਛਲੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰ-ਰਹਿਤਤਾ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
1.24.5
भग॑भक्तस्य ते व॒यमुद॑शेम॒ तवाव॑सा ।
मू॒र्धानं॑ रा॒य आ॒रभे॑ ॥
ਭਗ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ। ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਧਨ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੀਏ।
1.24.6
न॒हि ते॑ क्ष॒त्रं न सहो॒ न म॒न्युं वय॑श्च॒नामी प॒तय॑न्त आ॒पुः ।
नेमा आपो॑ अनिमि॒षं चर॑न्ती॒र्न ये वात॑स्य प्रमि॒नन्त्यभ्व॑म् ॥
ਤੇਰੇ ਬਲ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਉੱਡ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਬਿਨਾਂ ਪਲਕ ਝਪਕੇ ਵਗਦੇ ਇਹ ਜਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਵੇਗ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
1.24.7
अ॒बु॒ध्ने राजा॒ वरु॑णो॒ वन॑स्यो॒र्ध्वं स्तूपं॑ ददते पू॒तद॑क्षः ।
नी॒चीना॑ स्थुरु॒परि॑ बु॒ध्न ए॑षाम॒स्मे अ॒न्तर्निहि॑ताः के॒तवः॑ स्युः ॥
ਅਥਾਹ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਰੁੱਖ ਦਾ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਥੰਮ੍ਹ ਗੱਡਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ-ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ। ਹੇਠਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਉੱਪਰ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਝੰਡੇ ਹੋਣ।
1.24.8
उ॒रुं हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पन्था॒मन्वे॑त॒वा उ॑ ।
अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवे (ऽ)करु॒ताप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् ॥
ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੂਰਜ ਲਈ ਤੁਰਨ ਵਾਸਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ; ਬਿਨਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਲਈ ਤੁਰਨ ਵਾਸਤੇ ਦੋ ਪੈਰ ਬਣਾਏ; ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਛੁਪੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
1.24.9
श॒तं ते॑ राजन्भि॒षजः॑ स॒हस्र॑मु॒र्वी ग॑भी॒रा सु॑म॒तिष्टे॑ अस्तु ।
बाध॑स्व दू॒रे निरृ॑तिं परा॒चैः कृ॒तं चि॒देनः॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਸੌ ਵੈਦ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ; ਤੇਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਕਿਰਪਾ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਨਿਰਰਿਤੀ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇ; ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਵੀ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਦੇ।
1.24.10
अ॒मी य ऋक्षा॒ निहि॑तास उ॒च्चा नक्तं॒ ददृ॑श्रे॒ कुह॑ चि॒द्दिवे॑युः ।
अद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ वि॒चाक॑शच्च॒न्द्रमा॒ नक्त॑मेति ॥
ਉੱਚੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਉਹ ਤਾਰੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਰੁਣ ਦੇ ਅਟੱਲ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਚੰਦਰਮਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।
1.24.11
तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑ळमानो वरुणे॒ह बो॑धि॒ उरु॑शंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्र मो॑षीः ॥
ਉਸ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ-ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਯਗ ਕਰਕੇ ਆਹੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਰੁਣ, ਗੁੱਸੇ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਰਹਿ; ਹੇ ਬਹੁਤ ਸਲਾਹੇ ਗਏ, ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਨਾ ਖੋਹ।
1.24.12
तदिन्नक्तं॒ तद्दिवा॒ मह्य॑माहु॒स्तद॒यं केतो॑ हृ॒द आ वि च॑ष्टे ।
शुनः॒शेपो॒ यमह्व॑द्गृभी॒तः सो अ॒स्मान्राजा॒ वरु॑णो मुमोक्तु ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ, ਦਿਨ ਨੂੰ ਉਹ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿਲ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਦ ਕੇ ਫੜਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਛੁਡਾਵੇ।
1.24.13
शुनः॒शेपो॒ ह्यह्व॑द्गृभी॒तस्त्रि॒ष्वा॑दि॒त्यं द्रु॑प॒देषु॑ ब॒द्धः ।
अवै॑नं॒ राजा॒ वरु॑णः ससृज्याद्वि॒द्वाँ अद॑ब्धो॒ वि मु॑मोक्तु॒ पाशा॑न् ॥
ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪ ਆਦਿਤਯ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੇ; ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਰੁਣ ਉਸਦੇ ਫੰਦੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਵੇ।
1.24.14
अव॑ ते॒ हेळो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञेभि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ ।
क्षय॑न्न॒स्मभ्य॑मसुर प्रचेतो॒ राज॒न्नेनां॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥
ਹੇ ਵਰੁਣ, ਨਮਸਕਾਰਾਂ, ਯੱਗਾਂ ਅਤੇ ਹਵੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਕ੍ਰੋਧ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਸੁਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਚੇਤਾ ਰਾਜਨ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ।
1.24.15
उदु॑त्त॒मं व॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ध॒मं वि म॑ध्य॒मं श्र॑थाय ।
अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥
ਹੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲਾ ਫੰਦਾ ਖੋਲ੍ਹ; ਹੇਠਲਾ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ; ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਵੀ ਢਿੱਲਾ ਕਰ। ਹੇ ਆਦਿਤਯ, ਤਦ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਹੋਵਾਂਗੇ।