Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.44.1

आ या॒त्विन्द्रः॒ स्वप॑ति॒र्मदा॑य॒ यो धर्म॑णा तूतुजा॒नस्तुवि॑ष्मान् ।
प्र॒त्व॒क्षा॒णो अति॒ विश्वा॒ सहां॑सि अपा॒रेण॑ मह॒ता वृष्ण्ये॑न ॥

स्वभावाने उसळणारा, बलवान स्वपती इंद्र आनंदासाठी येथे येवो. अपार, महान, वीर्यबलाने तो सर्व शक्तींना ओलांडून तेजाने चमकतो.

10.44.2

सु॒ष्ठामा॒ रथः॑ सु॒यमा॒ हरी॑ ते मि॒म्यक्ष॒ वज्रो॑ नृपते॒ गभ॑स्तौ ।
शीभं॑ राजन्त्सु॒पथा या॑ह्य॒र्वाङ्वर्धा॑म ते प॒पुषो॒ वृष्ण्या॑नि ॥

तुझा रथ सुंदररीत्या घडवलेला आहे, दोन्ही घोडे उत्तम नियंत्रित आहेत; नरपती, तुझ्या हातात वज्र धरलेले आहे. राजा, लवकर चांगल्या मार्गांनी आमच्याकडे ये; सोमपायी, तुझ्या वीर्यदानांनी आम्ही वाढो.

10.44.3

एन्द्र॒वाहो॑ नृ॒पतिं॒ वज्र॑बाहुमु॒ग्रमु॒ग्रास॑स्तवि॒षास॑ एनम् ।
प्रत्व॑क्षसं वृष॒भं स॒त्यशु॑ष्म॒मेम॑स्म॒त्रा स॑ध॒मादो॑ वहन्तु ॥

इंद्राला वाहणारे मरुत येथे नरपती, वज्रबाहू, उग्र यांना आणोत. उग्र आणि बलवान मरुत त्याला, वेगवान, वृषभ, सत्यबल असलेल्याला आमच्याकडे आणोत; आनंदाचे सोबती त्याला आणोत.

10.44.4

ए॒वा पतिं॑ द्रोण॒साचं॒ सचे॑तसमू॒र्ज स्क॒म्भं ध॒रुण॒ आ वृ॑षायसे ।
ओजः॑ कृष्व॒ सं गृ॑भाय॒ त्वे अपि॒ असो॒ यथा॑ केनि॒पाना॑मि॒नो वृ॒धे ॥

असा तू नेता, रथशाळेचा सोबती, एकमनाचा, बळाचा स्तंभ, आधारात वृषभ होतोस. ओज निर्माण कर, त्याला स्वतःत एकत्र कर; केनिपा पिणाऱ्यांच्या वाढीसाठी तू त्यांच्यासोबत राहा.

10.44.5

गम॑न्न॒स्मे वसू॒न्या हि शंसि॑षं स्वा॒शिषं॒ भर॒मा या॑हि सो॒मिनः॑ ।
त्वमी॑शिषे॒ सास्मिन्ना स॑त्सि ब॒र्हिषि॑ अनाधृ॒ष्या तव॒ पात्रा॑णि॒ धर्म॑णा ॥

त्याने आम्हाला संपत्ती आणाव्यात; चांगल्या इच्छा असलेल्या दात्याची मी स्तुती करतो. सोम पिळणाऱ्याच्या स्वामी, ये; तू राज्य करतोस, त्याच्यामध्ये पवित्र दर्भावर बैस; तुझी पात्रे अजिंक्य आहेत, तुझ्या धर्मानुसार आहेत.

10.44.6

पृथ॒क्प्राय॑न्प्रथ॒मा दे॒वहू॑त॒योऽकृ॑ण्वत श्रव॒स्या॑नि दु॒ष्टरा॑ ।
न ये शे॒कुर्य॒ज्ञियां॒ नाव॑मा॒रुह॑मी॒र्मैव ते न्य॑विशन्त॒ केप॑यः ॥

वेगवेगळे, प्रथम निघालेले देवाह्वान गट; त्यांनी जिंकण्यास कठीण असे गौरवशाली कर्म केले. पण पूजनीय नावेवर चढण्यास असमर्थ ठरलेले ते मूर्ख लोक त्याच रीतीने आत शिरले.

10.44.7

ए॒वैवापा॒गप॑रे सन्तु दू॒ढ्यो अश्वा॒ येषां॑ दु॒र्युज॑ आयुयु॒ज्रे ।
इ॒त्था ये प्रागुप॑रे॒ सन्ति॑ दा॒वने॑ पु॒रूणि॒ यत्र॑ व॒युना॑नि॒ भोज॑ना ॥

याचप्रमाणे पश्चिमेकडील इतर असोत, ज्यांचे कठीण जोखड लावलेले घोडे जुंपलेले आहेत; याचप्रमाणे पूर्वेकडे जवळ असलेले, दानासाठी, जेथे पुष्कळ धने आणि भोगवस्तू आहेत.

10.44.8

गि॒रीँरज्रा॒न्रेज॑मानाँ अधारय॒द्द्यौः क्र॑न्दद॒न्तरि॑क्षाणि कोपयत् ।
स॒मी॒ची॒ने धि॒षणे॒ वि ष्क॑भायति॒ वृष्णः॑ पी॒त्वा मद॑ उ॒क्थानि॑ शंसति ॥

त्याने थरथरणारे पर्वत आणि दगड सावरून धरले; आकाश गर्जले आणि अंतरिक्षे हादरवली. सुसंयुक्त अशा दोन निवासांना त्याने वेगळे धरून ठेवले आहे; वृषभ सोम पिऊन उल्हासात स्तोत्रे म्हणतो.

10.44.9

इ॒मं बि॑भर्मि॒ सुकृ॑तं ते अङ्कु॒शं येना॑रु॒जासि॑ मघवञ्च्छफा॒रुजः॑ ।
अ॒स्मिन्त्सु ते॒ सव॑ने अस्त्वो॒क्यं॑ सु॒त इ॒ष्टौ म॑घवन्बो॒ध्याभ॑गः ॥

हा सुघड अंकुश मी तुझ्यासाठी धारण करतो, ज्याने, हे दानशील इंद्रा, तू शत्रूंचे गाल फोडशील. या यज्ञात तुझे ते निवासस्थान सुखकर असो; हे दानशील, अभिषुत सोमाच्या इष्ट कर्मात तू ऐश्वर्यदाता हो.

10.44.10

गोभि॑ष्टरे॒माम॑तिं दु॒रेवां॒ यवे॑न॒ क्षुधं॑ पुरुहूत॒ विश्वा॑म् ।
व॒यं राज॑भिः प्रथ॒मा धना॑नि अ॒स्माके॑न वृ॒जने॑ना जयेम ॥

हे अनेकांनी आवाहन केलेल्या, गायी आणि यवांसह आम्ही कठीण मती आणि सर्व भूक ओलांडू. राजांसह आपल्या स्वतःच्या बलाने आम्ही प्रथम धने जिंकू.

10.44.11

बृह॒स्पति॑र्नः॒ परि॑ पातु प॒श्चादु॒तोत्त॑रस्मा॒दध॑रादघा॒योः ।
इन्द्रः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॒ सखा॒ सखि॑भ्यो॒ वरि॑वः कृणोतु ॥

बृहस्पती आम्हाला मागून, वरून आणि खालून, दुष्टापासून रक्षो. इंद्र पुढून आणि मधून आमचे रक्षण करो; मित्र इंद्र आपल्या मित्रांसाठी ऐश्वर्य निर्माण करो.