Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 3.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.6.1

प्र का॑रवो मन॒ना व॒च्यमा॑ना देव॒द्रीचीं॑ नयत देव॒यन्तः॑ ।
द॒क्षि॒णा॒वाड्वा॒जिनी॒ प्राच्ये॑ति ह॒विर्भर॑न्त्य॒ग्नये॑ घृ॒ताची॑ ॥

ਹੇ ਕਵੀਓ, ਮਨਨ ਨਾਲ ਰਚੀ ਉਸਤਤ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲੋ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਿਆਉਂਦੀ, ਬਲਵਾਨ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੀ ਉਹ ਅਗਨੀ ਲਈ ਹਵੀ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

3.6.2

आ रोद॑सी अपृणा॒ जाय॑मान उ॒त प्र रि॑क्था॒ अध॒ नु प्र॑यज्यो ।
दि॒वश्चि॑दग्ने महि॒ना पृ॑थि॒व्या व॒च्यन्तां॑ ते॒ वह्न॑यः स॒प्तजि॑ह्वाः ॥

ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਤੂੰ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ। ਹੁਣ ਹੇ ਅਗਨੀ, ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ। ਸੱਤ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਵਾਹਕ ਵੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

3.6.3

द्यौश्च॑ त्वा पृथि॒वी य॒ज्ञिया॑सो॒ नि होता॑रं सादयन्ते॒ दमा॑य ।
यदी॒ विशो॒ मानु॑षीर्देव॒यन्तीः॒ प्रय॑स्वती॒रीळ॑ते शु॒क्रम॒र्चिः ॥

ਯੱਗ ਦੇ ਯੋਗ ਦਿਆਲੋਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਤੈਨੂੰ—ਹੋਤਾ ਨੂੰ—ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਪਰਜਾਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਅੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਦੀ ਲਾਟ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ (ਤਦ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)।

3.6.4

म॒हान्त्स॒धस्थे॑ ध्रु॒व आ निष॑त्तो अ॒न्तर्द्यावा॒ माहि॑ने॒ हर्य॑माणः ।
आस्क्रे॑ स॒पत्नी॑ अ॒जरे॒ अमृ॑क्ते सब॒र्दुघे॑ उरुगा॒यस्य॑ धे॒नू ॥

ਮਹਾਨ ਤੂੰ ਸਾਂਝੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਹੈਂ; ਦੋ ਦਿਆਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ। ਚਮਕਦੀਆਂ ਦੋ, ਸਪਤਨੀਆਂ, ਅਜਰ, ਅਮਰ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਸਤਤ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਗਾਵਾਂ (ਇਹ ਹਨ)।

3.6.5

व्र॒ता ते॑ अग्ने मह॒तो म॒हानि॒ तव॒ क्रत्वा॒ रोद॑सी॒ आ त॑तन्थ ।
त्वं दू॒तो अ॑भवो॒ जाय॑मान॒स्त्वं ने॒ता वृ॑षभ चर्षणी॒नाम् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਵਰਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਮਹਾਨ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਿਆ। ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਤੂੰ ਦੂਤ ਬਣਿਆ; ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਤੂੰ ਪਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈਂ।

3.6.6

ऋ॒तस्य॑ वा के॒शिना॑ यो॒ग्याभि॑र्घृत॒स्नुवा॒ रोहि॑ता धु॒रि धि॑ष्व ।
अथा व॑ह दे॒वान्दे॑व॒ विश्वा॑न्त्स्वध्व॒रा कृ॑णुहि जातवेदः ॥

ਰਿਤ (ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ) ਦੇ ਰੱਥ ਵਿੱਚ, ਯੋਗ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਘੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ, ਲਾਲ, ਦੋ ਕੇਸ਼ੀ (ਘੋੜਿਆਂ) ਨੂੰ ਜੂਏ ਉੱਤੇ ਰੱਖ; ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਾ, ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਨੂੰ ਸੁਯੱਗ ਬਣਾ।

3.6.7

दि॒वश्चि॒दा ते॑ रुचयन्त रो॒का उ॒षो वि॑भा॒तीरनु॑ भासि पू॒र्वीः ।
अ॒पो यद॑ग्न उ॒शध॒ग्वने॑षु॒ होतु॑र्म॒न्द्रस्य॑ प॒नय॑न्त दे॒वाः ॥

ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਉਸ਼ਾ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਬਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹੋਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦਦਾਇਕ (ਯੱਗ ਦਾ) ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

3.6.8

उ॒रौ वा॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ मद॑न्ति दि॒वो वा॒ ये रो॑च॒ने सन्ति॑ दे॒वाः ।
ऊमा॑ वा॒ ये सु॒हवा॑सो॒ यज॑त्रा आयेमि॒रे र॒थ्यो॑ अग्ने॒ अश्वाः॑ ॥

ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਦੇਵਤੇ; ਊਮ (ਸਹਾਇਕ) ਦੇਵਤੇ, ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਪੂਜਯੋਗ ਦੇਵਤੇ — ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਹ ਰੱਥ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਆਏ ਹਨ।

3.6.9

ऐभि॑रग्ने स॒रथं॑ याह्य॒र्वाङ्ना॑नार॒थं वा॑ वि॒भवो॒ ह्यश्वाः॑ ।
पत्नी॑वतस्त्रिं॒शतं॒ त्रींश्च॑ दे॒वान॑नुष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆ; ਜਾਂ ਵੱਖਰੇ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆ। ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੈਂਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ।

3.6.10

स होता॒ यस्य॒ रोद॑सी चिदु॒र्वी य॒ज्ञंय॑ज्ञम॒भि वृ॒धे गृ॑णी॒तः ।
प्राची॑ अध्व॒रेव॑ तस्थतुः सु॒मेके॑ ऋ॒ताव॑री ऋ॒तजा॑तस्य स॒त्ये ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਯੱਗਾਂ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਿਯਾਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਵੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਯੱਗ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹੀਆਂ; ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਰਿਤ ਵਾਲੀਆਂ, ਰਿਤ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ।

3.6.11

इळा॑मग्ने पुरु॒दंसं॑ स॒निं गोः श॑श्वत्त॒मं हव॑मानाय साध ।
स्यान्नः॑ सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावाग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू॑त्व॒स्मे ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਲਾ (ਯੱਗ ਦੀ ਦੇਵੀ) ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਭਰਪੂਰ ਦਾਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਿੱਧ ਕਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ; ਤੇਰੀ ਸ਼ੁਭ ਮਤਿ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ।