ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 5.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.2.1
कु॒मा॒रं मा॒ता यु॑व॒तिः समु॑ब्धं॒ गुहा॑ बिभर्ति॒ न द॑दाति पि॒त्रे ।
अनी॑कमस्य॒ न मि॒नज्जना॑सः पु॒रः प॑श्यन्ति॒ निहि॑तमर॒तौ ॥
ਜਵਾਨ ਮਾਤਾ ਇਸ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਦੀ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ; ਇਸ ਦੀ ਲਾਟ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦੇ; ਅਜਰ ਥਾਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
5.2.2
कमे॒तं त्वं यु॑वते कुमा॒रं पेषी॑ बिभर्षि॒ महि॑षी जजान ।
पू॒र्वीर्हि गर्भः॑ श॒रदो॑ व॒वर्धाप॑श्यं जा॒तं यदसू॑त मा॒ता ॥
ਹੇ ਜੁਆਨ ਤ੍ਰੀਵਤੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧਾਰਦੀ ਹੈਂ? ਪੀਸਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤਾਂ ਤੱਕ ਵਧਿਆ; ਮਾਤਾ ਨੇ ਜੰਮੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ।
5.2.3
हिर॑ण्यदन्तं॒ शुचि॑वर्णमा॒रात्क्षेत्रा॑दपश्य॒मायु॑धा॒ मिमा॑नम् ।
द॒दा॒नो अ॑स्मा अ॒मृतं॑ वि॒पृक्व॒त्किं माम॑नि॒न्द्राः कृ॑णवन्ननु॒क्थाः ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਮਕੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ, ਖੇਤ ਤੋਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਦਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮੰਤਰ ਵਾਲੇ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰਨਗੇ?
5.2.4
क्षेत्रा॑दपश्यं सनु॒तश्चर॑न्तं सु॒मद्यू॒थं न पु॒रु शोभ॑मानम् ।
न ता अ॑गृभ्र॒न्नज॑निष्ट॒ हि षः पलि॑क्नी॒रिद्यु॑व॒तयो॑ भवन्ति ॥
ਖੇਤ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ; ਖੁਸ਼ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੋ ਬੁੱਢੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਜੁਆਨ ਤ੍ਰੀਵਤੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
5.2.5
के मे॑ मर्य॒कं वि य॑वन्त॒ गोभि॒र्न येषां॑ गो॒पा अर॑णश्चि॒दास॑ ।
य ईं॑ जगृ॒भुरव॒ ते सृ॑जन्तु॒ आजा॑ति प॒श्व उप॑ नश्चिकि॒त्वान् ॥
ਮੇਰੇ ਮਰਯਕ ਨੂੰ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਣ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੋਪਾਲ ਵੀ ਬੰਧਨ-ਰਹਿਤ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਹੈ ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਣ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਜਾਣੂ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆਵੇ।
5.2.6
व॒सां राजा॑नं वस॒तिं जना॑ना॒मरा॑तयो॒ नि द॑धु॒र्मर्त्ये॑षु ।
ब्रह्मा॒ण्यत्रे॒रव॒ तं सृ॑जन्तु निन्दि॒तारो॒ निन्द्या॑सो भवन्तु ॥
ਵਸੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਵਸੇਰਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਮਰਨਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ। ਅਤ੍ਰਿ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ; ਨਿੰਦਿਤ ਵੈਰੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੋਣ।
5.2.7
शुन॑श्चि॒च्छेपं॒ निदि॑तं स॒हस्रा॒द्यूपा॑दमुञ्चो॒ अश॑मिष्ट॒ हि षः ।
ए॒वास्मद॑ग्ने॒ वि मु॑मुग्धि॒ पाशा॒न्होत॑श्चिकित्व इ॒ह तू नि॒षद्य॑ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਯੂਪਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਸ਼ੁਨਃਸ਼ੇਪ ਨੂੰ ਤੂੰ ਛੁਡਾਇਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਹੋਤਾ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਫੰਦੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ; ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠ।
5.2.8
हृ॒णी॒यमा॑नो॒ अप॒ हि मदैयेः॒ प्र मे॑ दे॒वानां॑ व्रत॒पा उ॑वाच ।
इन्द्रो॑ वि॒द्वाँ अनु॒ हि त्वा॑ च॒चक्ष॒ तेना॒हम॑ग्ने॒ अनु॑शिष्ट॒ आगा॑म् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਿਆ; ਇੰਦਰ ਗਿਆਨੀ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
5.2.9
वि ज्योति॑षा बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा॒विर्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा ।
प्रादे॑वीर्मा॒याः स॑हते दु॒रेवाः॒ शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे॑ ॥
ਅਗਨੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਦੇਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿੰਗ ਤਿੱਖੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.2.10
उ॒त स्वा॒नासो॑ दि॒वि ष॑न्त्व॒ग्नेस्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒वा उ॑ ।
मदे॑ चिदस्य॒ प्र रु॑जन्ति॒ भामा॒ न व॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥
ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਣ; ਅਗਨੀ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ; ਉਸ ਦੇ ਉਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਲਾਟਾਂ ਨਹੀਂ ਝੁਕਦੀਆਂ; ਅਦੇਵ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
5.2.11
ए॒तं ते॒ स्तोमं॑ तुविजात॒ विप्रो॒ रथं॒ न धीरः॒ स्वपा॑ अतक्षम् ।
यदीद॑ग्ने॒ प्रति॒ त्वं दे॑व॒ हर्याः॒ स्व॑र्वतीर॒प ए॑ना जयेम ॥
ਹੇ ਬਹੁਜਨਮਾ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਤੇਰੇ ਲਈ; ਗਿਆਨੀ ਕਵੀ, ਕੁਸ਼ਲ ਕਰਮੀ ਵਜੋਂ, ਰੱਥ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਇਹ ਘੜਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵ ਅਗਨੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਹਰੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਜਲ ਜਿੱਤੀਏ।
5.2.12
तु॒वि॒ग्रीवो॑ वृष॒भो वा॑वृधा॒नोऽश॒त्र्व॑र्यः सम॑जाति॒ वेदः॒ इती॒मम॒ग्निम॒मृता॑ अवोचन् ।
ब॒र्हिष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसद्ह॒विष्म॑ते॒ मन॑वे॒ शर्म॑ यंसत् ॥
ਬਲਵਾਨ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਬਲਦ, ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਿਨਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਆਰੀਆ ਨਾਲ ਉਹ ਗਿਆਨ ਪਾਵੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਮਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਗਨੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ; ਦਰਭਾਸਨ ਵਾਲੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਰਣ ਦੇਵੇ; ਹਵਿਸ਼ ਵਾਲੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਰਣ ਦੇਵੇ।