ऋग्वेद · सूक्त 5.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.29.1
त्र्य॑र्य॒मा मनु॑षो दे॒वता॑ता॒ त्री रो॑च॒ना दि॒व्या धा॑रयन्त ।
अर्च॑न्ति त्वा म॒रुतः॑ पू॒तद॑क्षा॒स्त्वमे॑षा॒मृषि॑रिन्द्रासि॒ धीरः॑ ॥
अर्यमा माणसांच्या दैवी व्यवस्थेने तीन दिव्य लोकांना धारण करतो. शुद्धकुशल मरुत् तुझी अर्चना करतात; त्यांच्यात तू ऋषी आणि धीर आहेस, हे इंद्रा.
5.29.2
अनु॒ यदीं॑ म॒रुतो॑ मन्दसा॒नमार्च॒न्निन्द्रं॑ पपि॒वांसं॑ सु॒तस्य॑ ।
आद॑त्त॒ वज्र॑म॒भि यदहिं॒ हन्न॒पो य॒ह्वीर॑सृज॒त्सर्त॒वा उ॑ ॥
मरुतांनी आनंदित इंद्राची स्तुती केली, तेव्हा सोम प्राशन केलेल्या त्याने वज्र उचलून अहीवर प्रहार केला आणि मोठ्या जलांना वाहू दिले.
5.29.3
उ॒त ब्र॑ह्माणो मरुतो मे अ॒स्येन्द्रः॒ सोम॑स्य॒ सुषु॑तस्य पेयाः ।
तद्धि ह॒व्यं मनु॑षे॒ गा अवि॑न्द॒दह॒न्नहिं॑ पपि॒वाँ इन्द्रो॑ अस्य ॥
हे ब्राह्मणांनो, हे मरुतांनो, माझा हा सुपिळलेला सोम इंद्राने प्राशन करावा. त्यानेच माणसासाठी हविर्भाग आणि गायी मिळवल्या; सोम पिऊन इंद्राने अहीला ठार केले.
5.29.4
आद्रोद॑सी वित॒रं वि ष्क॑भायत्संविव्या॒नश्चि॑द्भि॒यसे॑ मृ॒गं कः॑ ।
जिग॑र्ति॒मिन्द्रो॑ अप॒जर्गु॑राणः॒ प्रति॑ श्व॒सन्त॒मव॑ दान॒वं ह॑न् ॥
मग त्याने दोन्ही लोक विस्तृतपणे वेगळे धरले; आलिंगन दिलेले असूनही भीतीने मृग केले. शत्रूपासून वळलेल्या इंद्राने धापा टाकणाऱ्या दानवाला पाडले.
5.29.5
अध॒ क्रत्वा॑ मघव॒न्तुभ्यं॑ दे॒वा अनु॒ विश्वे॑ अददुः सोम॒पेय॑म् ।
यत्सूर्य॑स्य ह॒रितः॒ पत॑न्तीः पु॒रः स॒तीरुप॑रा॒ एत॑शे॒ कः ॥
तेव्हा हे दानशील इंद्रा, तुझ्या संकल्पाने सर्व देवांनी तुला सोमपानाचा भाग दिला. सूर्याचे हिरवे घोडे पुढे उडत उंचावर असताना, रथासाठी तू ते केलेस.
5.29.6
नव॒ यद॑स्य नव॒तिं च॑ भो॒गान्त्सा॒कं वज्रे॑ण म॒घवा॑ विवृ॒श्चत् ।
अर्च॒न्तीन्द्रं॑ म॒रुतः॑ स॒धस्थे॒ त्रैष्टु॑भेन॒ वच॑सा बाधत॒ द्याम् ॥
त्या ऐश्वर्यवान इंद्राने वज्रासह त्याचे नव्वद उपभोग एकत्र कापले, तेव्हा मरुतांनी समान आसनावर इंद्राची अर्चना करत त्रिष्टुप् छंदाच्या वाणीने द्युलोकाला पीडा दिली.
5.29.7
सखा॒ सख्ये॑ अपच॒त्तूय॑म॒ग्निर॒स्य क्रत्वा॑ महि॒षा त्री श॒तानि॑ ।
त्री सा॒कमिन्द्रो॒ मनु॑षः॒ सरां॑सि सु॒तं पि॑बद्वृत्र॒हत्या॑य॒ सोम॑म् ॥
मित्राने मित्रासाठी लवकर शिजवले; अग्नीने याच्या कर्माने तीनशे महिषांना. मानवाच्या तीन प्रवाहांसह इंद्राने वृत्रवधासाठी पिळलेला सोम प्याला.
5.29.8
त्री यच्छ॒ता म॑हि॒षाणा॒मघो॒ मास्त्री सरां॑सि म॒घवा॑ सो॒म्यापाः॑ ।
का॒रं न विश्वे॑ अह्वन्त दे॒वा भर॒मिन्द्रा॑य॒ यदहिं॑ ज॒घान॑ ॥
तीनशे महिषांचे धन तू राखलेस तेव्हा, दाता इंद्राने तीन प्रवाहांचे सोम-अर्पण प्याले; कारूला जसे सर्व देवांनी हाका मारल्या, तसे त्यांनी इंद्राला भार अर्पण करून हाका मारल्या, जेव्हा त्याने अहीला मारले.
5.29.9
उ॒शना॒ यत्स॑ह॒स्यै॑रया॑तं गृ॒हमि॑न्द्र जूजुवा॒नेभि॒रश्वैः॑ ।
व॒न्वा॒नो अत्र॑ स॒रथं॑ ययाथ॒ कुत्से॑न दे॒वैरव॑नोर्ह॒ शुष्ण॑म् ॥
हे इंद्रा, उशनासह विजयी अश्वांसह तू घरी आलास तेव्हा, येथे सह-रथावर चालताना तू देवांसह आणि कुत्साबरोबर शुष्णाकडे जाऊन त्याचे रक्षण केलेस.
5.29.10
प्रान्यच्च॒क्रम॑वृहः॒ सूर्य॑स्य॒ कुत्सा॑या॒न्यद्वरि॑वो॒ यात॑वेऽकः ।
अ॒नासो॒ दस्यूँ॑रमृणो व॒धेन॒ नि दु॑र्यो॒ण आ॑वृणङ्मृ॒ध्रवा॑चः ॥
सूर्याचे एक चक्र तू दूर केलेस; कुत्साकरिता दुसरे धन चालण्यायोग्य केलेस; मुखहीन दस्यूंना तू प्रहाराने मारलेस; कठोर वाणीच्या शत्रूंना वाईट दुर्गात वेढलेस.
5.29.11
स्तोमा॑सस्त्वा॒ गौरि॑वीतेरवर्ध॒न्नर॑न्धयो वैदथि॒नाय॒ पिप्रु॑म् ।
आ त्वामृ॒जिश्वा॑ स॒ख्याय॑ चक्रे॒ पच॑न्प॒क्तीरपि॑बः॒ सोम॑मस्य ॥
गौरिवीतीच्या स्तोत्रांनी तुला वाढवले; वैदथिनासाठी स्थूल जाळलेस. ऋजिश्वाने मैत्रीसाठी तुला निवडले; शिजवून पक्व भाग केले आणि याचा सोम प्याला.
5.29.12
नव॑ग्वासः सु॒तसो॑मास॒ इन्द्रं॒ दश॑ग्वासो अ॒भ्य॑र्चन्त्य॒र्कैः ।
गव्यं॑ चिदू॒र्वम॑पि॒धान॑वन्तं॒ तं चि॒न्नरः॑ शशमा॒ना अप॑ व्रन् ॥
नव्या गोधनाचे, सोम पिळलेले, दहा गोधनाचे लोक मंत्रांनी इंद्राची स्तुती करतात; गायींसह जुना आश्रय असलेल्यालाही आणि त्यालाही माणसांनी प्रयत्नाने वेगळे निवडले.
5.29.13
क॒थो नु ते॒ परि॑ चराणि वि॒द्वान्वी॒र्या॑ मघव॒न्या च॒कर्थ॑ ।
या चो॒ नु नव्या॑ कृ॒णवः॑ शविष्ठ॒ प्रेदु॒ ता ते॑ वि॒दथे॑षु ब्रवाम ॥
हे धनवान इंद्रा, तू केलेली पराक्रमे जाणून मी तुझी स्तुती कशी करू? हे अतिशक्तिमान, तू पुढे करणार असलेली नवीन कर्मेही आम्ही स्तुतीच्या सभांमध्ये नक्की सांगू.
5.29.14
ए॒ता विश्वा॑ चकृ॒वाँ इ॑न्द्र॒ भूरि॒ अप॑रीतो ज॒नुषा॑ वी॒र्ये॑ण ।
या चि॒न्नु व॑ज्रिन्कृ॒णवो॑ दधृ॒ष्वान्न ते॑ व॒र्ता तवि॑ष्या अस्ति॒ तस्याः॑ ॥
हे इंद्रा, ही सर्व बरीच कर्मे तू केली आहेस; जन्माने आणि पराक्रमाने तू कोणाकडूनही पराजित न होणारा आहेस. हे वज्रधारी, आता जे काही तू करशील ते धाडसाने आक्रमण करूनच कर; तुझ्या बळाला विरोधक नाही.
5.29.15
इन्द्र॒ ब्रह्म॑ क्रि॒यमा॑णा जुषस्व॒ या ते॑ शविष्ठ॒ नव्या॒ अक॑र्म ।
वस्त्रे॑व भ॒द्रा सुकृ॑ता वसू॒युः रथं॒ न धीरः॒ स्वपा॑ अतक्षम् ॥
हे इंद्रा, आता रचल्या जात असलेल्या प्रार्थना स्वीकार; हे अतिशक्तिमान, आम्ही तुझ्यासाठी केलेली नवीन स्तोत्रे भोग. धनाची इच्छा करणारा जसा सुंदर वस्त्रे धारण करतो, आणि ज्ञानी जसा चांगला रथ घडवतो, तसेच मी चांगल्या कर्माने ही स्तुती घडवली आहे.