ऋग्वेद · सूक्त 5.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.30.1
क्व॑ स्य वी॒रः को अ॑पश्य॒दिन्द्रं॑ सु॒खर॑थ॒मीय॑मानं॒ हरि॑भ्याम् ।
यो रा॒या व॒ज्री सु॒तसो॑ममि॒च्छन्तदोको॒ गन्ता॑ पुरुहू॒त ऊ॒ती ॥
सुखरथ इंद्राला दोन हरि अश्वांनी चालवलेले पाहिलेला तो वीर कुठे आहे? वज्रधारी जो धनासह सुतसोमाची इच्छा करून त्या घरी जाईल; बहुजनांनी आवाहन केलेला इंद्र मदतीसाठी येईल.
5.30.2
अवा॑चचक्षं प॒दम॑स्य स॒स्वरु॒ग्रं नि॑धा॒तुरन्वा॑यमि॒च्छन् ।
अपृ॑च्छम॒न्याँ उ॒त ते म॑ आहु॒रिन्द्रं॒ नरो॑ बुबुधा॒ना अ॑शेम ॥
याचे वारंवार येणारे, उग्र, स्थापकाचे पद मी खाली पाहिले आणि त्याच्या मागे जाण्याची इच्छा केली. मी इतरांना विचारले, ते मला म्हणाले: 'जागृत माणसे इंद्राला प्राप्त करोत.'
5.30.3
प्र नु व॒यं सु॒ते या ते॑ कृ॒तानीन्द्र॒ ब्रवा॑म॒ यानि॑ नो॒ जुजो॑षः ।
वेद॒दवि॑द्वाञ्च्छृ॒णव॑च्च वि॒द्वान्वह॑ते॒ऽयं म॒घवा॒ सर्व॑सेनः ॥
आता सोम पिळण्याच्या वेळी तुझी जी कर्मे आहेत, हे इंद्रा, ती आम्ही सांगू; आणि आमच्यावर तू दाखवलेली कृपाही. जाणणारा जाणो, न जाणणाराही ऐको; हा दाता, सर्वसेनायुक्त मघवा आणतो.
5.30.4
स्थि॒रं मन॑श्चकृषे जा॒त इ॑न्द्र॒ वेषीदेको॑ यु॒धये॒ भूय॑सश्चित् ।
अश्मा॑नं चि॒च्छव॑सा दिद्युतो॒ वि वि॒दो गवा॑मू॒र्वमु॒स्रिया॑णाम् ॥
हे इंद्रा, जन्म होताच तू मन स्थिर केलेस; तू एकटाच अनेकांशी युद्धासाठी आतुर होतोस. तुझ्या बलाने दगडही फोडलास; गाईंच्या उषा-दुधाचे ते विस्तृत स्थान तू शोधून काढलेस.
5.30.5
प॒रो यत्त्वं प॑र॒म आ॒जनि॑ष्ठाः परा॒वति॒ श्रुत्यं॒ नाम॒ बिभ्र॑त् ।
अत॑श्चि॒दिन्द्रा॑दभयन्त दे॒वा विश्वा॑ अ॒पो अ॑जयद्दा॒सप॑त्नीः ॥
दूरवर तू श्रेष्ठ रूपाने जन्मलास, दूरच्या देशात प्रसिद्ध नाव धारण करीत; तेव्हा याच इंद्रामुळे देव भयभीत झाले. त्याने सर्व जल जिंकले आणि दासपत्नींना जिंकले.
5.30.6
तुभ्येदे॒ते म॒रुतः॑ सु॒शेवा॒ अर्च॑न्त्य॒र्कं सु॒न्वन्त्यन्धः॑ ।
अहि॑मोहा॒नम॒प आ॒शया॑नं॒ प्र मा॒याभि॑र्मा॒यिनं॑ सक्ष॒दिन्द्रः॑ ॥
तुझ्यासाठीच हे सुखद मरुत् अर्काची स्तुती करतात आणि सोमरस पिळतात. जलावर वेटोळे घालून निजलेल्या अहीला, इंद्र आपल्या मायेने मायावीला जिंको.
5.30.7
वि षू मृधो॑ ज॒नुषा॒ दान॒मिन्व॒न्नह॒न्गवा॑ मघवन्त्संचका॒नः ।
अत्रा॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेः॒ शिरो॒ यदव॑र्तयो॒ मन॑वे गा॒तुमि॒च्छन् ॥
हे धनवान इंद्रा, जन्मतःच तू अडथळे उघडलेस; दानाला प्रेरित करून गायींसह एकत्र होऊन तेथे दास नमुचीचे मस्तक तू आदळलेस, मनूसाठी मार्ग इच्छिताना तू तो फिरवलास.
5.30.8
युजं॒ हि मामकृ॑था॒ आदिदि॑न्द्र॒ शिरो॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेर्मथा॒यन् ।
अश्मा॑नं चित्स्व॒र्यं॑ वर्त॑मानं॒ प्र च॒क्रिये॑व॒ रोद॑सी म॒रुद्भ्यः॑ ॥
कारण तू मला जोखडात जुंपलेस; तेव्हा, हे इंद्रा, दास नमुचीचे मस्तक मथताना, आकाशात जाणारा, पुढे धावणारा तो दगड—मरुतांसाठी दोन चाकांसारखे द्युलोक व पृथ्वी—तू पुढे नेलेस.
5.30.9
स्त्रियो॒ हि दा॒स आयु॑धानि च॒क्रे किं मा॑ करन्नब॒ला अ॑स्य॒ सेनाः॑ ।
अ॒न्तर्ह्यख्य॑दु॒भे अ॑स्य॒ धेने॒ अथोप॒ प्रैद्यु॒धये॒ दस्यु॒मिन्द्रः॑ ॥
कारण दासाने स्त्रियांना शस्त्र बनवले; "या दुर्बल सेना माझे काय करतील?" असे म्हणत त्याने दोन दुधाळ गायींमध्ये पाहिले; तेव्हा इंद्र युद्धासाठी दस्यूकडे पुढे गेला.
5.30.10
समत्र॒ गावो॒ऽभितो॑ऽनवन्ते॒हेह॑ व॒त्सैर्वियु॑ता॒ यदास॑न् ।
सं ता इन्द्रो॑ असृजदस्य शा॒कैर्यदी॒ं सोमा॑सः॒ सुषु॑ता॒ अम॑न्दन् ॥
येथे वासरांपासून वेगळ्या झालेल्या गायी चहूकडे एकत्र हंबरल्या; तेव्हा इंद्राने त्यांना पुन्हा एकत्र मुक्त केले, जेव्हा त्याला नीट पिळलेले सोमरस आनंद देऊ लागले.
5.30.11
यदी॒ं सोमा॑ ब॒भ्रुधू॑ता॒ अम॑न्द॒न्नरो॑रवीद्वृष॒भः साद॑नेषु ।
पु॒रं॒द॒रः प॑पि॒वाँ इन्द्रो॑ अस्य॒ पुन॒र्गवा॑मददादु॒स्रिया॑णाम् ॥
तपकिरी धारांचे सोमरस त्याला आनंद देऊ लागले, तेव्हा वृषभ इंद्र यज्ञासनांवर गर्जला; किल्ल्यांचा नाश करणारा इंद्र सोम पिऊन नंतर त्याच्या गायी पुन्हा दिल्या—ताजे दूध देणाऱ्या त्या गायी.
5.30.12
भ॒द्रमि॒दं रु॒शमा॑ अग्ने अक्र॒न्गवां॑ च॒त्वारि॒ दद॑तः स॒हस्रा॑ ।
ऋ॒णं॒च॒यस्य॒ प्रय॑ता म॒घानि॒ प्रत्य॑ग्रभीष्म॒ नृत॑मस्य नृ॒णाम् ॥
हे कल्याण रुशमांनी केले, हे अग्नी; चार हजार गायी देणाऱ्या ऋणंचयाचे दान, नरांत सर्वात पराक्रमी त्याचे धन आम्ही मिळवले.
5.30.13
सु॒पेश॑सं॒ माव॑ सृज॒न्त्यस्तं॒ गवां॑ स॒हस्रै॑ रु॒शमा॑सो अग्ने ।
ती॒व्रा इन्द्र॑मममन्दुः सु॒तासो॑ अ॒क्तोर्व्यु॑ष्टौ॒ परि॑तक्म्यायाः ॥
हे अग्नी, तेजस्वी (सोम) रस त्या सुंदर इंद्राला हजारो गायांच्या निवासाकडे पाठवतात. रात्रीच्या अखेरीस, उषेच्या उदयाला, तीक्ष्ण पिळलेल्या रसांनी इंद्राला आनंदित केले.
5.30.14
औच्छ॒त्सा रात्री॒ परि॑तक्म्या॒ याँ ऋ॑णंच॒ये राज॑नि रु॒शमा॑नाम् ।
अत्यो॒ न वा॒जी र॒घुर॒ज्यमा॑नो ब॒भ्रुश्च॒त्वार्य॑सनत्स॒हस्रा॑ ॥
ऋणंचयाच्या राज्यात तेजस्वींवर उषेसारखी प्रकाशलेली ती सर्वत्र तेजस्वी रात्र उजळली. वेगवान घोड्याप्रमाणे तेजस्वी चार हजार (धन) जिंकला.
5.30.15
चतुः॑सहस्रं॒ गव्य॑स्य प॒श्वः प्रत्य॑ग्रभीष्म रु॒शमे॑ष्वग्ने ।
घ॒र्मश्चि॑त्त॒प्तः प्र॒वृजे॒ य आसी॑दय॒स्मय॒स्तं वादा॑म॒ विप्राः॑ ॥
हे अग्नी, तेजस्वींमध्ये गायी आणि पशूंचे चार हजार आम्ही मिळवले. प्रार्थना-यज्ञात तापलेली, लोखंडाची बनलेली ती उष्ण आहुती, हे विप्रांनो, आम्ही येथे अर्पण केली.