Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 5.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.30.1

क्व॑ स्य वी॒रः को अ॑पश्य॒दिन्द्रं॑ सु॒खर॑थ॒मीय॑मानं॒ हरि॑भ्याम् ।
यो रा॒या व॒ज्री सु॒तसो॑ममि॒च्छन्तदोको॒ गन्ता॑ पुरुहू॒त ऊ॒ती ॥

ਸੁਖਰਥ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੋ ਹਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਧਨ ਸਹਿਤ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਜੋ ਸੁਤਸੋਮ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਘਰ ਜਾਵੇਗਾ; ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਬੁਲਾਇਆ ਇੰਦਰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਵੇਗਾ।

5.30.2

अवा॑चचक्षं प॒दम॑स्य स॒स्वरु॒ग्रं नि॑धा॒तुरन्वा॑यमि॒च्छन् ।
अपृ॑च्छम॒न्याँ उ॒त ते म॑ आहु॒रिन्द्रं॒ नरो॑ बुबुधा॒ना अ॑शेम ॥

ਇਸ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਗਰ, ਸਥਾਪਕ ਦੇ ਪੈਰ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ।'

5.30.3

प्र नु व॒यं सु॒ते या ते॑ कृ॒तानीन्द्र॒ ब्रवा॑म॒ यानि॑ नो॒ जुजो॑षः ।
वेद॒दवि॑द्वाञ्च्छृ॒णव॑च्च वि॒द्वान्वह॑ते॒ऽयं म॒घवा॒ सर्व॑सेनः ॥

ਹੁਣ ਸੋਮ ਕੱਢਣ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਜੋ ਕਰਮ ਹਨ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਆਖਾਂਗੇ; ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਵੀ। ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣੇ, ਅਣਜਾਣ ਵੀ ਸੁਣੇ; ਇਹ ਦਾਤਾ, ਸਰਬਸੇਨਾ ਵਾਲਾ ਮਘਵਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

5.30.4

स्थि॒रं मन॑श्चकृषे जा॒त इ॑न्द्र॒ वेषीदेको॑ यु॒धये॒ भूय॑सश्चित् ।
अश्मा॑नं चि॒च्छव॑सा दिद्युतो॒ वि वि॒दो गवा॑मू॒र्वमु॒स्रिया॑णाम् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੰਮਦੇ ਹੀ ਤੂੰ ਮਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ; ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹੈਂ। ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾੜਿਆ; ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਸ਼ਾ-ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਲੱਭਿਆ।

5.30.5

प॒रो यत्त्वं प॑र॒म आ॒जनि॑ष्ठाः परा॒वति॒ श्रुत्यं॒ नाम॒ बिभ्र॑त् ।
अत॑श्चि॒दिन्द्रा॑दभयन्त दे॒वा विश्वा॑ अ॒पो अ॑जयद्दा॒सप॑त्नीः ॥

ਦੂਰ ਤੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਦੂਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਧਾਰਦਾ ਹੋਇਆ; ਤਦ ਇਸੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਲ ਜਿੱਤੇ ਅਤੇ ਦਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।

5.30.6

तुभ्येदे॒ते म॒रुतः॑ सु॒शेवा॒ अर्च॑न्त्य॒र्कं सु॒न्वन्त्यन्धः॑ ।
अहि॑मोहा॒नम॒प आ॒शया॑नं॒ प्र मा॒याभि॑र्मा॒यिनं॑ सक्ष॒दिन्द्रः॑ ॥

ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਸੁਖਦਾਈ ਮਰੁਤ ਅਰਕ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਮ-ਰਸ ਕੱਢਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਵਲ ਖਾ ਕੇ ਪਏ ਅਹਿ ਨੂੰ, ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਾਇਆਵੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ।

5.30.7

वि षू मृधो॑ ज॒नुषा॒ दान॒मिन्व॒न्नह॒न्गवा॑ मघवन्त्संचका॒नः ।
अत्रा॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेः॒ शिरो॒ यदव॑र्तयो॒ मन॑वे गा॒तुमि॒च्छन् ॥

ਹੇ ਧਨਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਤੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ; ਦਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਕੇ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਦਾਸ ਨਮੁਚੀ ਦਾ ਸਿਰ ਤੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ; ਮਨੁ ਲਈ ਰਾਹ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮੋੜਿਆ।

5.30.8

युजं॒ हि मामकृ॑था॒ आदिदि॑न्द्र॒ शिरो॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेर्मथा॒यन् ।
अश्मा॑नं चित्स्व॒र्यं॑ वर्त॑मानं॒ प्र च॒क्रिये॑व॒ रोद॑सी म॒रुद्भ्यः॑ ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋੜਿਆ; ਫਿਰ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦਾਸ ਨਮੁਚੀ ਦਾ ਸਿਰ ਮਥਦਿਆਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਗੇ ਦੌੜਦੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ—ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਦੋ ਪਹੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਊਲੋਕ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ—ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਚਲਾਇਆ।

5.30.9

स्त्रियो॒ हि दा॒स आयु॑धानि च॒क्रे किं मा॑ करन्नब॒ला अ॑स्य॒ सेनाः॑ ।
अ॒न्तर्ह्यख्य॑दु॒भे अ॑स्य॒ धेने॒ अथोप॒ प्रैद्यु॒धये॒ दस्यु॒मिन्द्रः॑ ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਸ ਨੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ; "ਇਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਫ਼ੌਜਾਂ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸਨੇ ਦੋ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੇਖਿਆ; ਤਦ ਇੰਦਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਦਸਯੂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

5.30.10

समत्र॒ गावो॒ऽभितो॑ऽनवन्ते॒हेह॑ व॒त्सैर्वियु॑ता॒ यदास॑न् ।
सं ता इन्द्रो॑ असृजदस्य शा॒कैर्यदी॒ं सोमा॑सः॒ सुषु॑ता॒ अम॑न्दन् ॥

ਇੱਥੇ ਵੱਛਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈਆਂ ਗਾਵਾਂ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਅਰਾਂਦੀਆਂ; ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।

5.30.11

यदी॒ं सोमा॑ ब॒भ्रुधू॑ता॒ अम॑न्द॒न्नरो॑रवीद्वृष॒भः साद॑नेषु ।
पु॒रं॒द॒रः प॑पि॒वाँ इन्द्रो॑ अस्य॒ पुन॒र्गवा॑मददादु॒स्रिया॑णाम् ॥

ਭੂਰੀ ਧਾਰਾ ਵਾਲੇ ਸੋਮ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਦ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ ਯਗ ਦੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗਰਜਿਆ; ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ—ਤਾਜ਼ਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ।

5.30.12

भ॒द्रमि॒दं रु॒शमा॑ अग्ने अक्र॒न्गवां॑ च॒त्वारि॒ दद॑तः स॒हस्रा॑ ।
ऋ॒णं॒च॒यस्य॒ प्रय॑ता म॒घानि॒ प्रत्य॑ग्रभीष्म॒ नृत॑मस्य नृ॒णाम् ॥

ਇਹ ਭਲਾਈ ਰੁਸ਼ਮਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਅਗਨੀ; ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਿਣੰਚਯ ਦੇ ਦਾਨਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ ਉਸਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

5.30.13

सु॒पेश॑सं॒ माव॑ सृज॒न्त्यस्तं॒ गवां॑ स॒हस्रै॑ रु॒शमा॑सो अग्ने ।
ती॒व्रा इन्द्र॑मममन्दुः सु॒तासो॑ अ॒क्तोर्व्यु॑ष्टौ॒ परि॑तक्म्यायाः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਚਮਕਦੇ (ਸੋਮ) ਰਸ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਵੱਲ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਉਦੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਤਿੱਖੇ ਨਿਚੋੜੇ ਰਸਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।

5.30.14

औच्छ॒त्सा रात्री॒ परि॑तक्म्या॒ याँ ऋ॑णंच॒ये राज॑नि रु॒शमा॑नाम् ।
अत्यो॒ न वा॒जी र॒घुर॒ज्यमा॑नो ब॒भ्रुश्च॒त्वार्य॑सनत्स॒हस्रा॑ ॥

ਰਿਣੰਚਯ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ਼ਾ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਉਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੀ ਰਾਤ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਈ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ (ਧਨ) ਜਿੱਤਿਆ।

5.30.15

चतुः॑सहस्रं॒ गव्य॑स्य प॒श्वः प्रत्य॑ग्रभीष्म रु॒शमे॑ष्वग्ने ।
घ॒र्मश्चि॑त्त॒प्तः प्र॒वृजे॒ य आसी॑दय॒स्मय॒स्तं वादा॑म॒ विप्राः॑ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਚਮਕਦਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ-ਯਗ ਵਿੱਚ ਤਪੀ ਹੋਈ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਬਣੀ ਉਹ ਗਰਮ ਆਹੁਤੀ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।