Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 7.33

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.33.1

श्वि॒त्यञ्चो॑ मा दक्षिण॒तस्क॑पर्दा धियंजि॒न्वासो॑ अ॒भि हि प्र॑म॒न्दुः ।
उ॒त्तिष्ठ॑न्वोचे॒ परि॑ ब॒र्हिषो॒ नॄन्न मे॑ दू॒रादवि॑तवे॒ वसि॑ष्ठाः ॥

श्वित्यञ्च, दक्षिणतस्कपर्द आणि धियंजिन्व जे प्रसन्न आहेत, ते माझ्याजवळ येवोत. उभा राहून मी दर्भासनाभोवती बोलतो; दुरून, हे वसिष्ठांनो, माझ्या रक्षणासाठी माणसांना हाक मारावी तसे.

7.33.2

दू॒रादिन्द्र॑मनय॒न्ना सु॒तेन॑ ति॒रो वै॑श॒न्तमति॒ पान्त॑मु॒ग्रम् ।
पाश॑द्युम्नस्य वाय॒तस्य॒ सोमा॑त्सु॒तादिन्द्रो॑ऽवृणीता॒ वसि॑ष्ठान् ॥

दुरून त्यांनी इंद्राला सोमासह येथे आणले; वैशंतापलीकडील उग्र रक्षकाला. पाशद्युम्न आणि वायत यांच्या सोमातून, पिळलेल्या सोमातून, इंद्राने वसिष्ठांना निवडले.

7.33.3

ए॒वेन्नु कं॒ सिन्धु॑मेभिस्ततार ए॒वेन्नु कं॑ भे॒दमे॑भिर्जघान ।
ए॒वेन्नु कं॑ दाशरा॒ज्ञे सु॒दासं॒ प्राव॒दिन्द्रो॒ ब्रह्म॑णा वो वसिष्ठाः ॥

यांच्यासह त्याने नदी ओलांडली; यांच्यासह शत्रूवर प्रहार केला. त्याचप्रमाणे दाशराज्ञ युद्धात इंद्राने सुदासाचे रक्षण केले; प्रार्थनेने तुमच्याद्वारे, हे वसिष्ठांनो.

7.33.4

जुष्टी॑ नरो॒ ब्रह्म॑णा वः पितॄ॒णामक्ष॑मव्ययं॒ न किला॑ रिषाथ ।
यच्छक्व॑रीषु बृह॒ता रवे॒णेन्द्रे॒ शुष्म॒मद॑धाता वसिष्ठाः ॥

हे माणसांनो, प्रार्थनेने तुम्ही प्रसन्न झालात; तुमच्या प्रार्थनेने पितरांचा अक्ष मी नाश न होता धरला; तुम्ही खरोखर हानी पावू नका. शक्वरी मंत्रांत महान गर्जनेसह तुम्ही इंद्रात बल ठेवले, हे वसिष्ठांनो.

7.33.5

उद्द्यामि॒वेत्तृ॒ष्णजो॑ नाथि॒तासोऽदी॑धयुर्दाशरा॒ज्ञे वृ॒तासः॑ ।
वसि॑ष्ठस्य स्तुव॒त इन्द्रो॑ अश्रोदु॒रुं तृत्सु॑भ्यो अकृणोदुलो॒कम् ॥

आकाशाकडे उठल्याप्रमाणे, तहानलेले आणि साहाय्य शोधणारे दाशराज्ञ युद्धात वेढलेले तेजाने चमकले. वसिष्ठाची स्तुती करताना इंद्राने ऐकले; त्रित्सूंसाठी विस्तृत निवास केले.

7.33.6

द॒ण्डा इ॒वेद्गो॒अज॑नास आस॒न्परि॑च्छिन्ना भर॒ता अ॑र्भ॒कासः॑ ।
अभ॑वच्च पुरए॒ता वसि॑ष्ठ॒ आदित्तृत्सू॑नां॒ विशो॑ अप्रथन्त ॥

गायी आणि माणसे काठ्यांसारखी दूरवर तोडलेली होती; भरत आणि लहान मुलेही. वसिष्ठ नेता झाला; मग खरोखर त्रित्सूंची प्रजा पसरली.

7.33.7

त्रयः॑ कृण्वन्ति॒ भुव॑नेषु॒ रेत॑स्ति॒स्रः प्र॒जा आर्या॒ ज्योति॑रग्राः ।
त्रयो॑ घ॒र्मास॑ उ॒षसं॑ सचन्ते॒ सर्वाँ॒ इत्ताँ अनु॑ विदु॒र्वसि॑ष्ठाः ॥

तीन लोकांमध्ये ते बीज निर्माण करतात; पुढे प्रकाश असलेल्या तीन आर्य प्रजा आहेत. तीन उष्ण पात्रे उषेला चिकटलेली असतात; वसिष्ठ हे सर्व जाणतात.

7.33.8

सूर्य॑स्येव व॒क्षथो॒ ज्योति॑रेषां समु॒द्रस्ये॑व महि॒मा ग॑भी॒रः ।
वात॑स्येव प्रज॒वो नान्येन॒ स्तोमो॑ वसिष्ठा॒ अन्वे॑तवे वः ॥

सूर्याच्या प्रकाशासारखे त्यांचे तेज आहे; समुद्राच्या खोल महिम्यासारखे. वायूच्या वेगासारखे, दुसऱ्याने नव्हे; हे वसिष्ठांनो, हे स्तोत्र तुमच्यापर्यंत पोहोचो.

7.33.9

त इन्नि॒ण्यं हृद॑यस्य प्रके॒तैः स॒हस्र॑वल्शम॒भि सं च॑रन्ति ।
य॒मेन॑ त॒तं प॑रि॒धिं वय॑न्तो अप्स॒रस॒ उप॑ सेदु॒र्वसि॑ष्ठाः ॥

तेच हृदयाच्या अंतरातून उठणाऱ्या ज्ञानासह सहस्र-आरे असलेल्या चक्राकडे एकत्र जातात. यमाने पसरवलेले वर्तुळ विणत वसिष्ठ अप्सरांजवळ बसले.

7.33.10

वि॒द्युतो॒ ज्योतिः॒ परि॑ सं॒जिहा॑नं मि॒त्रावरु॑णा॒ यदप॑श्यतां त्वा ।
तत्ते॒ जन्मो॒तैकं॑ वसिष्ठा॒गस्त्यो॒ यत्त्वा॑ वि॒श आ॑ज॒भार॑ ॥

विजेचा प्रकाश सभोवती पेटवत मित्र आणि वरुण यांनी तुला पाहिले — तोच तुझा जन्म. हे वसिष्ठा, अगस्त्याने लोकांमधून तुला आणले तेव्हाही तोच एक जन्म होता.

7.33.11

उ॒तासि॑ मैत्रावरु॒णो व॑सिष्ठो॒र्वश्या॑ ब्रह्म॒न्मन॒सोऽधि॑ जा॒तः ।
द्र॒प्सं स्क॒न्नं ब्रह्म॑णा॒ दैव्ये॑न॒ विश्वे॑ दे॒वाः पुष्क॑रे त्वाददन्त ॥

तू मित्र-वरुणांचा पुत्र वसिष्ठ आहेस, हे ब्रह्मन्; उर्वशीपासून मनातून जन्मलेला. दैवी मंत्रशक्तीने पडलेला थेंब सर्व देवांनी कमळात स्वीकारला.

7.33.12

स प्र॑के॒त उ॒भय॑स्य प्रवि॒द्वान्त्स॒हस्र॑दान उ॒त वा॒ सदा॑नः ।
य॒मेन॑ त॒तं प॑रि॒धिं व॑यि॒ष्यन्न॑प्स॒रसः॒ परि॑ जज्ञे॒ वसि॑ष्ठः ॥

तो ज्ञानी वसिष्ठ, दोघांचे रहस्य जाणणारा, सहस्र-दाता किंवा दाता, यमाने पसरवलेले वर्तुळ विणण्यास निघून, अप्सरांमध्ये जन्मला.

7.33.13

स॒त्रे ह॑ जा॒तावि॑षि॒ता नमो॑भिः कु॒म्भे रेतः॑ सिषिचतुः समा॒नम् ।
ततो॑ ह॒ मान॒ उदि॑याय॒ मध्या॒त्ततो॑ जा॒तमृषि॑माहु॒र्वसि॑ष्ठम् ॥

यज्ञात दोघेही जन्मले, प्रेरित होऊन; नमस्कारांसह त्या दोघांनी कुंभात तेच रेत सिंचले. तेथूनच मान मध्यभागातून वर उठला; आणि तेथून जन्मलेल्या ऋषीला ते वसिष्ठ म्हणतात.

7.33.14

उ॒क्थ॒भृतं॑ साम॒भृतं॑ बिभर्ति॒ ग्रावा॑णं॒ बिभ्र॒त्प्र व॑दा॒त्यग्रे॑ ।
उपै॑नमाध्वं सुमन॒स्यमा॑ना॒ आ वो॑ गच्छाति प्रतृदो॒ वसि॑ष्ठः ॥

जो उक्थे आणि साम धारण करतो, तो दगड धरून पुढे बोलतो. प्रसन्न मनाने त्याच्याजवळ बसा; हे पुरांचा नाश करणाऱ्यांनो, वसिष्ठ तुमच्याकडे येवो.