ऋग्वेद · सूक्त 9.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.69.1
इषु॒र्न धन्व॒न्प्रति॑ धीयते म॒तिर्व॒त्सो न मा॒तुरुप॑ स॒र्ज्यूध॑नि ।
उ॒रुधा॑रेव दुहे॒ अग्र॑ आय॒ती अस्य॑ व्र॒तेष्वपि॒ सोम॑ इष्यते ॥
बाण धनुष्यावर स्थिर होते तसे स्तुतीचे चिंतन सोमाकडे लक्ष्य करते; वासरू जसे मातेच्या कासेकडे जाते तसा सोम प्रवाहित होतो. आरंभी अनेक धारांच्या गाईप्रमाणे तो दूध देतो, आणि त्याच्या यज्ञकर्मात सोम प्रेरित होतो.
9.69.2
उपो॑ म॒तिः पृ॒च्यते॑ सि॒च्यते॒ मधु॑ म॒न्द्राज॑नी चोदते अ॒न्तरा॒सनि॑ ।
पव॑मानः संत॒निः प्र॑घ्न॒तामि॑व॒ मधु॑मान्द्र॒प्सः परि॒ वार॑मर्षति ॥
स्तुतीचे चिंतन सोमाकडे प्रेरित होते आणि मधुर रस शिंपडला जातो; आनंददायी प्रेरणा पात्रात त्याला चालवते. वाहणारा, शुद्ध करणारा, पाऊस देणारा सोम, प्रहार करणाऱ्याप्रमाणे, मधाने भरलेला थेंब होऊन प्रवाहाभोवती धावतो.
9.69.3
अव्ये॑ वधू॒युः प॑वते॒ परि॑ त्व॒चि श्र॑थ्नी॒ते न॒प्तीरदि॑तेर्ऋ॒तं य॒ते ।
हरि॑रक्रान्यज॒तः सं॑य॒तो मदो॑ नृ॒म्णा शिशा॑नो महि॒षो न शो॑भते ॥
मेंढ्याच्या लोकरीच्या गाळणीत वधू शोधणाऱ्या वराप्रमाणे सोम वाहून स्वतःला शुद्ध करतो; अदितीचे नातू, ऋतासाठी ठेवलेल्या यजमानासाठी तो शरीराभोवती अलंकृत होतो. पिंगट-सुवर्ण, पूजनीय, संयमित हरी सोम आनंदाने पौरुष शक्तींसह स्वतःला सजवतो आणि म्हशीप्रमाणे शोभतो.
9.69.4
उ॒क्षा मि॑माति॒ प्रति॑ यन्ति धे॒नवो॑ दे॒वस्य॑ दे॒वीरुप॑ यन्ति निष्कृ॒तम् ।
अत्य॑क्रमी॒दर्जु॑नं॒ वार॑म॒व्यय॒मत्कं॒ न नि॒क्तं परि॒ सोमो॑ अव्यत ॥
बैल गर्जना करतो, गाई त्याच्याकडे येतात; देवाच्या दिव्य गाई शुद्ध केलेल्या अर्पणाजवळ येतात. सोम सुवर्णरंगी, अविनाशी ऋतप्रवाहावरून पुढे सरकला; पात्र पुसल्याप्रमाणे सोम सर्वत्र गाळला जातो.
9.69.5
अमृ॑क्तेन॒ रुश॑ता॒ वास॑सा॒ हरि॒रम॑र्त्यो निर्णिजा॒नः परि॑ व्यत ।
दि॒वस्पृ॒ष्ठं ब॒र्हणा॑ नि॒र्णिजे॑ कृतोप॒स्तर॑णं च॒म्वो॑र्नभ॒स्मय॑म् ॥
निष्कलंक, तांबड्या वस्त्रांनी हरी सोम स्वतःला धुऊन, अमर होऊन सभोवार आच्छादला जातो. शुद्धीसाठी आकाशाच्या पाठीवर बर्हिसाचे गवत शिंपडा; ओ पात्राच्या कडेवरील पाण्याच्या खुणेसह आसन तयार करा.
9.69.6
सूर्य॑स्येव र॒श्मयो॑ द्रावयि॒त्नवो॑ मत्स॒रासः॑ प्र॒सुपः॑ सा॒कमी॑रते ।
तन्तुं॑ त॒तं परि॒ सर्गा॑स आ॒शवो॒ नेन्द्रा॑दृ॒ते प॑वते॒ धाम॒ किं च॒न ॥
सूर्याच्या किरणांप्रमाणे, पळवून लावणाऱ्या, आनंद देणाऱ्या धारा एकत्र पाठवल्या जातात. पसरलेल्या धाग्याभोवती धावणाऱ्या वेगवान धारा; इंद्राशिवाय सोमाचे निवासस्थान कुठेही वाहत नाही.
9.69.7
सिन्धो॑रिव प्रव॒णे नि॒म्न आ॒शवो॒ वृष॑च्युता॒ मदा॑सो गा॒तुमा॑शत ।
शं नो॑ निवे॒शे द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे अ॒स्मे वाजाः॑ सोम तिष्ठन्तु कृ॒ष्टयः॑ ॥
नदीच्या उतारावर आणि खड्ड्यात जसे, वृषाने उधळलेले वेगवान आनंददायक सोम मार्गाला पोहोचले. हे सोमा, आमच्या निवासात द्विपाद व चतुष्पाद प्राण्यांचे कल्याण होवो; आम्हाला धन व जनसमूह स्थिर राहोत.
9.69.8
आ नः॑ पवस्व॒ वसु॑म॒द्धिर॑ण्यव॒दश्वा॑व॒द्गोम॒द्यव॑मत्सु॒वीर्य॑म् ।
यू॒यं हि सो॑म पि॒तरो॒ मम॒ स्थन॑ दि॒वो मू॒र्धानः॒ प्रस्थि॑ता वय॒स्कृतः॑ ॥
आमच्यासाठी वाहा; धन, सोने, घोडे, गायी, यव यांनी भरलेले, वीर संतती देणारे ऐश्वर्य घेऊन. हे सोमा, तूच माझे पितर; आकाशाच्या शिखरावर उभे राहणारे व प्रकाश निर्माण करणारे तुम्ही आहात.
9.69.9
ए॒ते सोमाः॒ पव॑मानास॒ इन्द्रं॒ रथा॑ इव॒ प्र य॑युः सा॒तिमच्छ॑ ।
सु॒ताः प॒वित्र॒मति॑ य॒न्त्यव्यं॑ हि॒त्वी व॒व्रिं ह॒रितो॑ वृ॒ष्टिमच्छ॑ ॥
हे सोम, पवित्र होऊन वाहत इंद्राकडे, रथांप्रमाणे स्पर्धेकडे गेले. पिळलेले सोम पवित्र गाळणी ओलांडून लोकरीकडे जातात; मेघ सोडून पिंगट हरितांप्रमाणे पावसाकडे धावतात.
9.69.10
इन्द॒विन्द्रा॑य बृह॒ते प॑वस्व सुमृळी॒को अ॑नव॒द्यो रि॒शादाः॑ ।
भरा॑ च॒न्द्राणि॑ गृण॒ते वसू॑नि दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः ॥
हे सोमबिंदो, महान इंद्रासाठी वाहा; उत्तम रक्षक, निर्दोष, शत्रुनाशक होऊन. स्तुती करणाऱ्याला तेजस्वी धन आण; हे द्यावापृथिवी, देवांसह आमचे रक्षण करा.