Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.69

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

9.69.1

इषु॒र्न धन्व॒न्प्रति॑ धीयते म॒तिर्व॒त्सो न मा॒तुरुप॑ स॒र्ज्यूध॑नि ।
उ॒रुधा॑रेव दुहे॒ अग्र॑ आय॒ती अस्य॑ व्र॒तेष्वपि॒ सोम॑ इष्यते ॥

ਤੀਰ ਜਿਵੇਂ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਤਤਿ-ਵਿਚਾਰ ਸੋਮ ਵੱਲ ਟਿਕਦਾ ਹੈ; ਵੱਛਾ ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੇ ਥਣਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੋਮ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਯਗ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

9.69.2

उपो॑ म॒तिः पृ॒च्यते॑ सि॒च्यते॒ मधु॑ म॒न्द्राज॑नी चोदते अ॒न्तरा॒सनि॑ ।
पव॑मानः संत॒निः प्र॑घ्न॒तामि॑व॒ मधु॑मान्द्र॒प्सः परि॒ वार॑मर्षति ॥

ਉਸਤਤਿ-ਵਿਚਾਰ ਸੋਮ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਰਸ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਹਿੰਦਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ, ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮ, ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਹਿਦ ਭਰੀ ਬੂੰਦ ਬਣ ਕੇ ਧਾਰਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।

9.69.3

अव्ये॑ वधू॒युः प॑वते॒ परि॑ त्व॒चि श्र॑थ्नी॒ते न॒प्तीरदि॑तेर्ऋ॒तं य॒ते ।
हरि॑रक्रान्यज॒तः सं॑य॒तो मदो॑ नृ॒म्णा शिशा॑नो महि॒षो न शो॑भते ॥

ਭੇਡ ਦੀ ਉੱਨ ਦੀ ਛਾਨਣੀ ਵਿੱਚ ਵਹੁਟੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਲਾੜੇ ਵਾਂਗ ਸੋਮ ਵਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੋਤਿਆਂ, ਰਿਤ ਲਈ ਟਿਕਾਏ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੁਆਲੇ ਸਜਦਾ ਹੈ। ਪੀਲੇ-ਸੋਨੇਰੀ, ਪੂਜਨੀਕ, ਸੰਜਮੀ ਹਰੀ ਸੋਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੱਝ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

9.69.4

उ॒क्षा मि॑माति॒ प्रति॑ यन्ति धे॒नवो॑ दे॒वस्य॑ दे॒वीरुप॑ यन्ति निष्कृ॒तम् ।
अत्य॑क्रमी॒दर्जु॑नं॒ वार॑म॒व्यय॒मत्कं॒ न नि॒क्तं परि॒ सोमो॑ अव्यत ॥

ਬਲਦ ਗਰਜਦਾ ਹੈ, ਗਾਂਵਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਦੇਵ ਦੀਆਂ ਦਿਵਯ ਗਾਂਵਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਭੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਮ ਸੁਨਹਿਰੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਧਾਰਾ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਭਾਂਡਾ ਪੂੰਝੇ ਜਾਣ ਵਾਂਗ ਸੋਮ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

9.69.5

अमृ॑क्तेन॒ रुश॑ता॒ वास॑सा॒ हरि॒रम॑र्त्यो निर्णिजा॒नः परि॑ व्यत ।
दि॒वस्पृ॒ष्ठं ब॒र्हणा॑ नि॒र्णिजे॑ कृतोप॒स्तर॑णं च॒म्वो॑र्नभ॒स्मय॑म् ॥

ਬੇਦਾਗ਼, ਲਾਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਸੋਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਅਮਰ ਹੋ ਕੇ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਢਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬਰਹਿਸ ਘਾਹ ਛਿੜਕੋ; ਹੇ ਪਾਤਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਪਾਣੀ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵਿਛਾਉਣਾ ਬਣਾਓ।

9.69.6

सूर्य॑स्येव र॒श्मयो॑ द्रावयि॒त्नवो॑ मत्स॒रासः॑ प्र॒सुपः॑ सा॒कमी॑रते ।
तन्तुं॑ त॒तं परि॒ सर्गा॑स आ॒शवो॒ नेन्द्रा॑दृ॒ते प॑वते॒ धाम॒ किं च॒न ॥

ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਭਜਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਧਾਗੇ ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਾਵਾਂ; ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਮ ਦਾ ਵਾਸ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਵਹਿੰਦਾ।

9.69.7

सिन्धो॑रिव प्रव॒णे नि॒म्न आ॒शवो॒ वृष॑च्युता॒ मदा॑सो गा॒तुमा॑शत ।
शं नो॑ निवे॒शे द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे अ॒स्मे वाजाः॑ सोम तिष्ठन्तु कृ॒ष्टयः॑ ॥

ਦਰਿਆ ਦੇ ਢਲਾਨ ਅਤੇ ਟੋਏ ਵੱਲ ਜਿਵੇਂ, ਵ੍ਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਛਿੜਕੇ ਤੇਜ਼ ਅਨੰਦਦਾਇਕ ਸੋਮ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ।

9.69.8

आ नः॑ पवस्व॒ वसु॑म॒द्धिर॑ण्यव॒दश्वा॑व॒द्गोम॒द्यव॑मत्सु॒वीर्य॑म् ।
यू॒यं हि सो॑म पि॒तरो॒ मम॒ स्थन॑ दि॒वो मू॒र्धानः॒ प्रस्थि॑ता वय॒स्कृतः॑ ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਗੋ; ਧਨ, ਸੋਨੇ, ਘੋੜਿਆਂ, ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੌਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੀਰ ਸੰਤਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ। ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਹੈਂ; ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਖੜੋਤੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।

9.69.9

ए॒ते सोमाः॒ पव॑मानास॒ इन्द्रं॒ रथा॑ इव॒ प्र य॑युः सा॒तिमच्छ॑ ।
सु॒ताः प॒वित्र॒मति॑ य॒न्त्यव्यं॑ हि॒त्वी व॒व्रिं ह॒रितो॑ वृ॒ष्टिमच्छ॑ ॥

ਇਹ ਸੋਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਵਗਦੇ ਇੰਦਰ ਵੱਲ, ਰੱਥਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਪਵਿੱਤਰ ਛਾਣਨੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਊਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬੱਦਲ ਛੱਡ ਕੇ ਪੀਲੇ ਹਰਿਤਾਂ ਵਾਂਗ ਮੀਂਹ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ।

9.69.10

इन्द॒विन्द्रा॑य बृह॒ते प॑वस्व सुमृळी॒को अ॑नव॒द्यो रि॒शादाः॑ ।
भरा॑ च॒न्द्राणि॑ गृण॒ते वसू॑नि दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः ॥

ਹੇ ਸੋਮ-ਬਿੰਦੂ, ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਗੋ; ਉੱਤਮ ਰੱਖਿਅਕ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਵੈਰੀ-ਨਾਸ਼ਕ ਹੋ ਕੇ। ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਚਮਕਦਾ ਧਨ ਲਿਆਓ; ਹੇ ਦਯਾਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।