Upaniṣads · Bṛhadāraṇyaka 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.1.1
यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
प्राणो वै ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ।
ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.१ ॥
Quien conoce verdaderamente lo mayor y lo mejor, llega a ser el mayor y el mejor entre los suyos. El aliento (prāṇa) es en verdad lo mayor y lo mejor. Llega a ser el mayor y el mejor entre los suyos, y entre aquellos que él desea que lo sean. Quien así conoce.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.2
यो ह वै वसिष्ठां वेद वसिष्ठः स्वानां भवति ।
वाग्वै वसिष्ठा ।
वसिष्ठः स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.२ ॥
Quien conoce verdaderamente a Vasiṣṭhā llega a ser Vasiṣṭha entre los suyos. El habla (vāk) es en verdad Vasiṣṭhā. Llega a ser Vasiṣṭha entre los suyos, y entre aquellos que él desea que lo sean. Quien así conoce.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.3
यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रतितिष्ठति समे ।
प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
चक्षुर्वै प्रतिष्ठा ।
चक्षुषा हि समे च दुर्गे च प्रतितिष्ठति ।
प्रतितिष्ठति समे प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
य एवं वेद ॥ ६.१.३ ॥
Quien conoce verdaderamente el sostén (pratiṣṭhā) se mantiene firme en terreno llano y se mantiene firme en terreno difícil. El ojo es en verdad el sostén. Por el ojo se mantiene firme en terreno llano y en terreno difícil. Se mantiene firme en lo llano, y se mantiene firme en lo difícil. Quien así conoce.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.4
यो ह वै संपदं वेद सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
श्रोत्रं वै संपत् ।
श्रोत्रे हीमे सर्वे वेदा अभिसंपन्नाः ।
सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
य एवं वेद ॥ ६.१.४ ॥
Quien conoce esta prosperidad, a él le sobreviene, y cualquier deseo que desea se le cumple. El oído es, en verdad, esa prosperidad, pues todos estos Vedas están plenamente reunidos en el oído. Para quien así conoce, se cumple cualquier deseo que desea.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.5
यो ह वा आयतनं वेदायतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
मनो वा आयतनम् ।
आयतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
य एवं वेद ॥ ६.१.५ ॥
Quien conoce el āyatana se convierte en sostén de sus propios parientes y sostén de las gentes. El manas es en verdad el āyatana. El āyatana se convierte en sostén de los propios parientes y sostén de las gentes. Quien así conoce.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.6
यो ह वै प्रजातिं वेद प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
रेतो वै प्रजातिः ।
प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
य एवं वेद ॥ ६.१.६ ॥
Quien conoce la prajāti prospera con descendencia y ganado. El retas es en verdad la prajāti. Prospera con descendencia y ganado. Quien así conoce.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.7
ते हेमे प्राणा अहंश्रेयसे विवदमाना ब्रह्म जग्मुः ।
तद्धोचुः को नो वसिष्ठ इति ।
तद्धोवाच यस्मिन् व उत्क्रान्त इदं शरीरं पापियो मन्यते स वो वसिष्ठ इति ॥ ६.१.७ ॥
Aquellos prāṇas, disputando entre sí sobre la superioridad, fueron al Brahman. Preguntaron: ¿Quién de nosotros es el mejor? Entonces él dijo: Aquel en cuya partida este cuerpo se considera peor, ese es el mejor entre vosotros.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.8
वाग्घोच्चक्राम ।
सा संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथाकला अवदन्तो वाचा प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह वाक् ॥ ६.१.८ ॥
El habla (vāk) salió. Tras un año fuera, regresó y dijo: «¿Cómo pudisteis vivir sin mí?». Ellos dijeron: «Como los mudos, que no hablan con la palabra sino que respiran con el prāṇa, ven con el ojo, oyen con el oído, saben con la mente y engendran con el semen, así vivimos». Entonces el habla entró de nuevo.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.9
चक्षुर्होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथान्धा अपश्यन्तश्चक्षुषा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ६.१.९ ॥
El ojo salió. Tras un año fuera, regresó y dijo: «¿Cómo pudisteis vivir sin mí?». Ellos dijeron: «Como los ciegos, que no ven con el ojo sino que respiran con el prāṇa, hablan con la palabra, oyen con el oído, saben con la mente y engendran con el semen, así vivimos». Entonces el ojo entró de nuevo.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.10
श्रोत्रं होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा बधिरा अशृण्वन्तः श्रोत्रेण प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ ६.१.१० ॥
El oído salió. Tras un año fuera, regresó y dijo: «¿Cómo pudisteis vivir sin mí?». Ellos dijeron: «Como los sordos, que no oyen con el oído sino que respiran con el prāṇa, hablan con la palabra, ven con el ojo, saben con la mente y engendran con el semen, así vivimos». Entonces el oído entró de nuevo.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.11
मनो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा मुग्धा अविद्वांसो मनसा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह मनः ॥ ६.१.११ ॥
La mente salió. Tras un año fuera, regresó y dijo: «¿Cómo pudisteis vivir sin mí?». Ellos dijeron: «Como los necios, que no saben con la mente sino que respiran con el prāṇa, hablan con la palabra, ven con el ojo, oyen con el oído y engendran con el semen, así vivimos». Entonces la mente entró de nuevo.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.12
रेतो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा क्लीबा अप्रजायमाना रेतासा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह रेतः ॥ ६.१.१२ ॥
El retas, en efecto, se marchó. Al cabo de un año regresó y preguntó: "¿Cómo pudieron vivir sin mí?" Ellos dijeron: "Como los impotentes que no engendran descendencia viven respirando con el semen, hablando con el prāṇa, viendo con el habla, oyendo con el ojo, conociendo con el oído, así vivimos nosotros con la mente." Entonces el semen entró de nuevo.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.13
अथ ह प्राण उत्क्रमिष्यन् यथा महासुहयः सैन्धवः पड्वीशशङ्खून्त्संवृहेदेवं हैवेमान् प्राणान्त्संववर्ह ।
ते होचुः मा भगव उत्क्रमीः ।
न वै शक्ष्यामस्त्वदृते जीवितुमिति ।
तस्यो मे बलिं कुरुतेति ।
तथेति ॥ ६.१.१३ ॥
Entonces el prāṇa, como un gran caballo del Sindhu arranca las estacas de sus ataduras, estaba a punto de arrancar estos poderes vitales. Ellos dijeron: "Señor, no te vayas. No podremos vivir sin ti. Haz una ofrenda por nosotros." Él dijo: "Así sea."
Bṛhadāraṇyaka 6.1.14
सा ह वागुवाच यद्वा अहं वसिष्ठास्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीति ।
यद्वा अहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति चक्षुः ।
यद्वा अहं संपदस्मि त्वं तत्संपदसीति श्रोत्रम् ।
यद्वा अहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति मनः ।
यद्वा अहं प्रजातिरस्मि त्वं तत्प्रजातिरसीति रेतः ।
तस्यो मे किमन्नं किं वास इति ।
यदिदं किञ्चा श्वभ्य आ कृमिभ्य आ कीटपतङ्गेभ्यस्तत्तेऽन्नम् ।
आपो वास इति ।
न ह वा अस्यानन्नं जग्धं भवति नानन्नं प्रतिगृहीतं य एवमेतदनस्यान्नं वेद ।
तद्विद्वांसः श्रोत्रिया अशिष्यन्त आचामन्त्यशित्वाचामन्ति ।
एतमेव तदन्नमनग्नं कुर्वन्तो मन्यन्ते ॥ ६.१.१४ ॥
Aquel habla dijo: "Lo que yo soy, tú eres Vasiṣṭha." El ojo dijo: "Lo que yo soy sostén, tú eres sostén." El oído dijo: "Lo que yo soy abundancia, tú eres abundancia." La mente dijo: "Lo que yo soy morada, tú eres morada." El semen dijo: "Lo que yo soy descendencia, tú eres descendencia." "Entonces, ¿cuál es mi alimento, cuál mi vestido?" La respuesta: "Todo alimento que hay en este mundo, desde los perros hasta los gusanos, insectos y polillas, ese es tu alimento. El agua es tu vestido." Para quien conoce este alimento del alimento, nada queda sin comer ni sin recibir. Los śrotriyas sabios comen y luego se enjuagan con agua; habiendo comido, se enjuagan. Consideran este alimento como no dejado desnudo.