ウパニシャッド · Bṛhadāraṇyaka 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.1.1
यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
प्राणो वै ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ।
ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.१ ॥
長子と最勝を真に知る者は、自分の一族の中で長子となり最勝となる。息（プラーナ）こそが長子であり最勝である。彼は自分の一族の中で長子となり最勝となり、彼がそうなりたいと望む人々の中でもそうなる。このように知る者は。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.2
यो ह वै वसिष्ठां वेद वसिष्ठः स्वानां भवति ।
वाग्वै वसिष्ठा ।
वसिष्ठः स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.२ ॥
ヴァシシュター（最上）を真に知る者は、自分の一族の中でヴァシシュタとなる。言葉（ヴァーク）こそがヴァシシュターである。彼は自分の一族の中でヴァシシュタとなり、彼がそうなりたいと望む人々の中でもそうなる。このように知る者は。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.3
यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रतितिष्ठति समे ।
प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
चक्षुर्वै प्रतिष्ठा ।
चक्षुषा हि समे च दुर्गे च प्रतितिष्ठति ।
प्रतितिष्ठति समे प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
य एवं वेद ॥ ६.१.३ ॥
支え（プラティシュター）を真に知る者は、平地に堅固に立ち、険しい地にも堅固に立つ。眼こそが支えである。眼によって彼は平地にも険しい地にも堅固に立つ。平地に堅固に立ち、険しい地にも堅固に立つ。このように知る者は。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.4
यो ह वै संपदं वेद सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
श्रोत्रं वै संपत् ।
श्रोत्रे हीमे सर्वे वेदा अभिसंपन्नाः ।
सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
य एवं वेद ॥ ६.१.४ ॥
この繁栄を知る者には、それが訪れ、彼が望む願いは成就する。聴覚こそがその繁栄である。なぜなら、これらすべてのヴェーダは聴覚の中に完全に集まっているからである。このように知る者には、望むいかなる願いも成就する。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.5
यो ह वा आयतनं वेदायतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
मनो वा आयतनम् ।
आयतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
य एवं वेद ॥ ६.१.५ ॥
このアーヤタナ（拠り所）を知る者は、自分の親族の拠り所となり、人々の拠り所となる。心こそがそのアーヤタナである。アーヤタナは自分の親族の拠り所となり、人々の拠り所となる。このように知る者。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.6
यो ह वै प्रजातिं वेद प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
रेतो वै प्रजातिः ।
प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
य एवं वेद ॥ ६.१.६ ॥
このプラジャーティ（生殖）を知る者は、子孫と家畜によって栄える。レータス（精液）こそがそのプラジャーティである。彼は子孫と家畜によって栄える。このように知る者。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.7
ते हेमे प्राणा अहंश्रेयसे विवदमाना ब्रह्म जग्मुः ।
तद्धोचुः को नो वसिष्ठ इति ।
तद्धोवाच यस्मिन् व उत्क्रान्त इदं शरीरं पापियो मन्यते स वो वसिष्ठ इति ॥ ६.१.७ ॥
それらの気息（プラーナ）は、互いに優劣を争いながら、ブラフマンのもとへ行った。彼らは尋ねた。「私たちのうちで最もすぐれているのは誰か」。すると彼は言った。「そのものが去ったとき、この身体が自らを劣ったものと見なすもの、それがあなたがたのうちで最もすぐれたものである」。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.8
वाग्घोच्चक्राम ।
सा संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथाकला अवदन्तो वाचा प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह वाक् ॥ ६.१.८ ॥
言葉(vāk)が出て行った。一年間離れていた後、戻ってきて言った。「私なしにどうして生きられたのか。」彼らは言った。「口のきけない者が、言葉では話さず、プラーナ(prāṇa)で息をし、目で見、耳で聞き、心で知り、精液で子を生むように、私たちは生きてきた。」そこで言葉は再び中に入った。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.9
चक्षुर्होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथान्धा अपश्यन्तश्चक्षुषा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ६.१.९ ॥
眼(cakṣu)が出て行った。一年間離れていた後、戻ってきて言った。「私なしにどうして生きられたのか。」彼らは言った。「盲人が、目では見ず、プラーナ(prāṇa)で息をし、言葉で話し、耳で聞き、心で知り、精液で子を生むように、私たちは生きてきた。」そこで眼は再び中に入った。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.10
श्रोत्रं होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा बधिरा अशृण्वन्तः श्रोत्रेण प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ ६.१.१० ॥
耳(śrotra)が出て行った。一年間離れていた後、戻ってきて言った。「私なしにどうして生きられたのか。」彼らは言った。「聾者が、耳では聞かず、プラーナ(prāṇa)で息をし、言葉で話し、目で見、心で知り、精液で子を生むように、私たちは生きてきた。」そこで耳は再び中に入った。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.11
मनो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा मुग्धा अविद्वांसो मनसा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह मनः ॥ ६.१.११ ॥
心(manas)が出て行った。一年間離れていた後、戻ってきて言った。「私なしにどうして生きられたのか。」彼らは言った。「心で知らない愚か者が、プラーナ(prāṇa)で息をし、言葉で話し、目で見、耳で聞き、精液で子を生むように、私たちは生きてきた。」そこで心は再び中に入った。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.12
रेतो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा क्लीबा अप्रजायमाना रेतासा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह रेतः ॥ ६.१.१२ ॥
レータスは実際に去っていった。一年後、戻ってきて尋ねた。「私なしで彼らはどうして生きていられたのか」。彼らは答えた。「子をもうけない不能者が、レータスで息をし、プラーナで語り、言葉で見、眼で聞き、耳で知るように、私たちは心によって生きてきた」。そこでレータスは再び中に入った。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.13
अथ ह प्राण उत्क्रमिष्यन् यथा महासुहयः सैन्धवः पड्वीशशङ्खून्त्संवृहेदेवं हैवेमान् प्राणान्त्संववर्ह ।
ते होचुः मा भगव उत्क्रमीः ।
न वै शक्ष्यामस्त्वदृते जीवितुमिति ।
तस्यो मे बलिं कुरुतेति ।
तथेति ॥ ६.१.१३ ॥
そのときプラーナは、偉大なシンドゥ馬が足をつないだ杭を引き抜くように、これらの生気を引き抜こうとしていた。彼らは言った。「尊きお方よ、去らないでください。あなたなしには私たちは生きられません。私たちのために供物を捧げてください」。彼は言った。「そうしよう」。
Bṛhadāraṇyaka 6.1.14
सा ह वागुवाच यद्वा अहं वसिष्ठास्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीति ।
यद्वा अहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति चक्षुः ।
यद्वा अहं संपदस्मि त्वं तत्संपदसीति श्रोत्रम् ।
यद्वा अहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति मनः ।
यद्वा अहं प्रजातिरस्मि त्वं तत्प्रजातिरसीति रेतः ।
तस्यो मे किमन्नं किं वास इति ।
यदिदं किञ्चा श्वभ्य आ कृमिभ्य आ कीटपतङ्गेभ्यस्तत्तेऽन्नम् ।
आपो वास इति ।
न ह वा अस्यानन्नं जग्धं भवति नानन्नं प्रतिगृहीतं य एवमेतदनस्यान्नं वेद ।
तद्विद्वांसः श्रोत्रिया अशिष्यन्त आचामन्त्यशित्वाचामन्ति ।
एतमेव तदन्नमनग्नं कुर्वन्तो मन्यन्ते ॥ ६.१.१४ ॥
その言葉は言った。「私が何であるか、それがあなたの、ヴァシシュタである。」眼は言った。「私が支えであるなら、あなたも支えである。」耳は言った。「私が豊かさであるなら、あなたも豊かさである。」心は言った。「私が住処であるなら、あなたも住処である。」精液は言った。「私が子孫であるなら、あなたも子孫である。」「では私の食物は何か、衣服は何か」。答えは言った。「この世で犬から虫、昆虫、蛾に至るまでが食べるもの、それがあなたの食物である。水があなたの衣服である」。このような食物の食物を知る者には、食べられずに残るものも、受け取られずに残るものもない。学識あるシュロートリヤたちは食べてから水で口をすすぐ。食べてから口をすすぐのである。彼らはこの食物を裸にしないものとみなす。