ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Bṛhadāraṇyaka 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.1.1
यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
प्राणो वै ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ।
ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.१ ॥
ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠವನ್ನು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಣವೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ತಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಆಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಲ್ಲಿಯೂ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.2
यो ह वै वसिष्ठां वेद वसिष्ठः स्वानां भवति ।
वाग्वै वसिष्ठा ।
वसिष्ठः स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.२ ॥
ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ವಸಿಷ್ಠಾವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಾಕ್ಕೇ ವಸಿಷ್ಠಾ. ತಮ್ಮವರಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ಆಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಲ್ಲಿಯೂ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.3
यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रतितिष्ठति समे ।
प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
चक्षुर्वै प्रतिष्ठा ।
चक्षुषा हि समे च दुर्गे च प्रतितिष्ठति ।
प्रतितिष्ठति समे प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
य एवं वेद ॥ ६.१.३ ॥
ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಮತಲ ನೆಲದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಕಠಿಣ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕಣ್ಣೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ. ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಅವರು ಸಮತಲದಲ್ಲಿಯೂ ಕಠಿಣ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೂ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಕಠಿಣ ನೆಲದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.4
यो ह वै संपदं वेद सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
श्रोत्रं वै संपत् ।
श्रोत्रे हीमे सर्वे वेदा अभिसंपन्नाः ।
सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
य एवं वेद ॥ ६.१.४ ॥
ಈ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಅದು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಬಯಸುವ ಕಾಮನೆ ಈಡೇರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೋತ್ರವೇ ಆ ಸಂಪತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳೂ ಶ್ರೋತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನಿಗೆ ಅವನು ಬಯಸುವ ಕಾಮನೆ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.5
यो ह वा आयतनं वेदायतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
मनो वा आयतनम् ।
आयतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
य एवं वेद ॥ ६.१.५ ॥
ಆಯತನವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಜನರಿಗೂ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮನಸ್ಸೇ ಆ ಆಯತನ. ಆಯತನವು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಜನರಿಗೂ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.6
यो ह वै प्रजातिं वेद प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
रेतो वै प्रजातिः ।
प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
य एवं वेद ॥ ६.१.६ ॥
ಪ್ರಜಾತಿಯನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸಂತತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪಶುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ರೇತಸ್ಸೇ ಆ ಪ್ರಜಾತಿ. ಅವನು ಸಂತತಿ ಮತ್ತು ಪಶುಗಳೊಂದಿಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.7
ते हेमे प्राणा अहंश्रेयसे विवदमाना ब्रह्म जग्मुः ।
तद्धोचुः को नो वसिष्ठ इति ।
तद्धोवाच यस्मिन् व उत्क्रान्त इदं शरीरं पापियो मन्यते स वो वसिष्ठ इति ॥ ६.१.७ ॥
ಆ ಪ್ರಾಣಗಳು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದವು. ಅವು ಕೇಳಿದವು: ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಯಾರು? ಆಗ ಅವನು ಹೇಳಿದ: ಯಾರು ನಿರ್ಗಮಿಸಿದಾಗ ಈ ಶರೀರ ತನ್ನನ್ನು ಅಧಮವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಅವನೇ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.8
वाग्घोच्चक्राम ।
सा संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथाकला अवदन्तो वाचा प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह वाक् ॥ ६.१.८ ॥
ವಾಕ್ ಹೊರಟುಹೋದಳು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಹೊರಗಿದ್ದು ಮರಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿದಳು: "ನಾನಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದಿರಿ?" ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಮೂಕರು ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡದೆ, ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತ, ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿಳಿದು, ರೇತಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತ ಬದುಕಿದಂತೆ ನಾವು ಬದುಕಿದೆವು." ಆಗ ವಾಕ್ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.9
चक्षुर्होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथान्धा अपश्यन्तश्चक्षुषा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ६.१.९ ॥
ಕಣ್ಣು ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಹೊರಗಿದ್ದು ಮರಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿತು: "ನಾನಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದಿರಿ?" ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಕುರುಡರು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡದೆ, ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತ, ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿಳಿದು, ರೇತಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತ ಬದುಕಿದಂತೆ ನಾವು ಬದುಕಿದೆವು." ಆಗ ಕಣ್ಣು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.10
श्रोत्रं होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा बधिरा अशृण्वन्तः श्रोत्रेण प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ ६.१.१० ॥
ಕಿವಿ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಹೊರಗಿದ್ದು ಮರಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿತು: "ನಾನಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದಿರಿ?" ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಕಿವುಡರು ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳದೆ, ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತ, ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿಳಿದು, ರೇತಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತ ಬದುಕಿದಂತೆ ನಾವು ಬದುಕಿದೆವು." ಆಗ ಕಿವಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.11
मनो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा मुग्धा अविद्वांसो मनसा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह मनः ॥ ६.१.११ ॥
ಮನಸ್ಸು ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಹೊರಗಿದ್ದು ಮರಳಿ ಬಂದು ಹೇಳಿತು: "ನಾನಿಲ್ಲದೆ ನೀವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಿದಿರಿ?" ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿಳಿಯದ ಮೂಢರು ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತ, ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತ, ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತ, ರೇತಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತ ಬದುಕಿದಂತೆ ನಾವು ಬದುಕಿದೆವು." ಆಗ ಮನಸ್ಸು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.12
रेतो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा क्लीबा अप्रजायमाना रेतासा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह रेतः ॥ ६.१.१२ ॥
ರೇತಸ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಕೇಳಿತು: "ನಾನಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ಹೇಗೆ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು?" ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಸಂತತಿ ಹುಟ್ಟಿಸದ ನಪುಂಸಕರು ರೇತಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತ, ಪ್ರಾಣದಿಂದ, ವಾಚದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತ, ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತ ಬದುಕುವಂತೆ ನಾವೂ ಬದುಕಿದೆವು." ಆಗ ರೇತಸ್ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.13
अथ ह प्राण उत्क्रमिष्यन् यथा महासुहयः सैन्धवः पड्वीशशङ्खून्त्संवृहेदेवं हैवेमान् प्राणान्त्संववर्ह ।
ते होचुः मा भगव उत्क्रमीः ।
न वै शक्ष्यामस्त्वदृते जीवितुमिति ।
तस्यो मे बलिं कुरुतेति ।
तथेति ॥ ६.१.१३ ॥
ಆಗ ಪ್ರಾಣ, ದೊಡ್ಡ ಸೈಂಧವ ಕುದುರೆ ತನ್ನ ಕಾಲು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕುವಂತೆ, ಈ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲು ಹೊರಟಿತು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ಭಗವಂತನೇ, ಹೊರಡಬೇಡ. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಬದುಕಲಾರೆವು. ನಮಗೆ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸು." ಅದು ಹೇಳಿತು: "ಸರಿ."
Bṛhadāraṇyaka 6.1.14
सा ह वागुवाच यद्वा अहं वसिष्ठास्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीति ।
यद्वा अहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति चक्षुः ।
यद्वा अहं संपदस्मि त्वं तत्संपदसीति श्रोत्रम् ।
यद्वा अहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति मनः ।
यद्वा अहं प्रजातिरस्मि त्वं तत्प्रजातिरसीति रेतः ।
तस्यो मे किमन्नं किं वास इति ।
यदिदं किञ्चा श्वभ्य आ कृमिभ्य आ कीटपतङ्गेभ्यस्तत्तेऽन्नम् ।
आपो वास इति ।
न ह वा अस्यानन्नं जग्धं भवति नानन्नं प्रतिगृहीतं य एवमेतदनस्यान्नं वेद ।
तद्विद्वांसः श्रोत्रिया अशिष्यन्त आचामन्त्यशित्वाचामन्ति ।
एतमेव तदन्नमनग्नं कुर्वन्तो मन्यन्ते ॥ ६.१.१४ ॥
ಆ ವಾಕ್ ಹೇಳಿತು: "ನಾನು ಯಾವುದೋ, ಅದೇ ನೀನು ವಸಿಷ್ಠ." "ನಾನು ಯಾವುದೋ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಅದೇ ನೀನು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ" ಎಂದು ಕಣ್ಣು ಹೇಳಿತು. "ನಾನು ಯಾವುದೋ ಸಂಪತ್ತು, ಅದೇ ನೀನು ಸಂಪತ್ತು" ಎಂದು ಕಿವಿ ಹೇಳಿತು. "ನಾನು ಯಾವುದೋ ಆಯತನ, ಅದೇ ನೀನು ಆಯತನ" ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಹೇಳಿತು. "ನಾನು ಯಾವುದೋ ಪ್ರಜಾತಿ, ಅದೇ ನೀನು ಪ್ರಜಾತಿ" ಎಂದು ರೇತಸ್ ಹೇಳಿತು. "ನನಗೆ ಅನ್ನ ಯಾವುದು, ವಸ್ತ್ರ ಯಾವುದು?" ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಉತ್ತರ: "ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳಿಂದ ಹುಳು, ಕೀಟ, ಪತಂಗಗಳವರೆಗೆ ತಿನ್ನುವುದೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಅನ್ನ. ನೀರೇ ವಸ್ತ್ರ." ಈ ಅನ್ನದ ಅನ್ನವನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನ ಅನ್ನ ತಿನ್ನದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ವೀಕರಿಸದೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ತಿಳಿದ ಶ್ರೋತ್ರಿಯರು ತಿಂದು ಆಚಮನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ತಿಂದ ಮೇಲೆ ಆಚಮನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅನ್ನವನ್ನು ಅವರು ನಗ್ನಗೊಳಿಸದೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.