ఉపనిషత్తులు · Bṛhadāraṇyaka 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.1.1
यो ह वै ज्येष्ठं च श्रेष्ठं च वेद ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
प्राणो वै ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च ।
ज्येष्ठश्च श्रेष्ठश्च स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.१ ॥
ఎవరు నిజంగా జ్యేష్ఠాన్ని, శ్రేష్ఠాన్ని తెలుసుకుంటారో, వారు తమ వారిలో జ్యేష్ఠులు, శ్రేష్ఠులు అవుతారు. ప్రాణమే జ్యేష్ఠం, శ్రేష్ఠం. జ్యేష్ఠులు, శ్రేష్ఠులు అవుతారు, తమ వారిలో. ఇంకా, ఎవరికి వారు కావాలనుకుంటారో వారిలో కూడా. ఇలా తెలిసినవాడు.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.2
यो ह वै वसिष्ठां वेद वसिष्ठः स्वानां भवति ।
वाग्वै वसिष्ठा ।
वसिष्ठः स्वानां भवति ।
अपि च येषां बुभूषति ।
य एवं वेद ॥ ६.१.२ ॥
ఎవరు నిజంగా వసిష్ఠను తెలుసుకుంటారో, వారు తమ వారిలో వసిష్ఠులు అవుతారు. వాక్కే వసిష్ఠ. తమ వారిలో వసిష్ఠులు అవుతారు. ఇంకా, ఎవరికి వారు కావాలనుకుంటారో వారిలో కూడా. ఇలా తెలిసినవాడు.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.3
यो ह वै प्रतिष्ठां वेद प्रतितिष्ठति समे ।
प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
चक्षुर्वै प्रतिष्ठा ।
चक्षुषा हि समे च दुर्गे च प्रतितिष्ठति ।
प्रतितिष्ठति समे प्रतितिष्ठति दुर्गे ।
य एवं वेद ॥ ६.१.३ ॥
ఎవరు నిజంగా ప్రతిష్ఠను తెలుసుకుంటారో, వారు సమతల భూమిపై దృఢంగా నిలుస్తారు, కఠిన భూమిపై కూడా దృఢంగా నిలుస్తారు. కన్నే ప్రతిష్ఠ. కన్నుతో వారు సమతలంలో, కఠిన భూమిలో కూడా దృఢంగా నిలుస్తారు. సమతలంలో దృఢంగా నిలుస్తారు, కఠిన భూమిలో దృఢంగా నిలుస్తారు. ఇలా తెలిసినవాడు.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.4
यो ह वै संपदं वेद सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
श्रोत्रं वै संपत् ।
श्रोत्रे हीमे सर्वे वेदा अभिसंपन्नाः ।
सं हास्मै पद्यते यं कामं कामयते ।
य एवं वेद ॥ ६.१.४ ॥
ఈ సంపదను ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారికి అది లభిస్తుంది; వారు కోరిన కోరిక నెరవేరుతుంది. శ్రోత్రమే ఆ సంపద. ఈ వేదాలన్నీ శ్రోత్రంలోనే పూర్తిగా ఉన్నాయి. ఇలా తెలిసినవారికి, వారు కోరిన కోరిక నెరవేరుతుంది.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.5
यो ह वा आयतनं वेदायतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
मनो वा आयतनम् ।
आयतनं स्वानां भवत्यायतनं जनानाम् ।
य एवं वेद ॥ ६.१.५ ॥
ఆయతనాన్ని ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారు తమ బంధువులకు ఆశ్రయం అవుతారు, ప్రజలకూ ఆశ్రయం అవుతారు. మనస్సే ఆ ఆయతనం. ఆయతనం తమ బంధువులకు ఆశ్రయమవుతుంది, ప్రజలకూ ఆశ్రయమవుతుంది. ఇలా తెలిసినవారు.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.6
यो ह वै प्रजातिं वेद प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
रेतो वै प्रजातिः ।
प्रजायते ह प्रजया पशुभिः ।
य एवं वेद ॥ ६.१.६ ॥
ప్రజాతిని ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారు సంతానంతో, పశువులతో వృద్ధి చెందుతారు. రేతస్సే ఆ ప్రజాతి. వారు సంతానంతో, పశువులతో వృద్ధి చెందుతారు. ఇలా తెలిసినవారు.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.7
ते हेमे प्राणा अहंश्रेयसे विवदमाना ब्रह्म जग्मुः ।
तद्धोचुः को नो वसिष्ठ इति ।
तद्धोवाच यस्मिन् व उत्क्रान्त इदं शरीरं पापियो मन्यते स वो वसिष्ठ इति ॥ ६.१.७ ॥
ఆ ప్రాణాలు, తమ తమ శ్రేష్ఠతను గురించి వాదిస్తూ, బ్రహ్మ వద్దకు వెళ్లాయి. వారు అడిగారు: మనలో శ్రేష్ఠుడు ఎవరు? అప్పుడు ఆయన చెప్పారు: ఎవరు నిష్క్రమించగా ఈ శరీరం తనను అధమంగా భావిస్తుందో, ఆయనే మీలో శ్రేష్ఠుడు.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.8
वाग्घोच्चक्राम ।
सा संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथाकला अवदन्तो वाचा प्राणन्तः प्राणेन पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह वाक् ॥ ६.१.८ ॥
వాక్కు బయటకు వెళ్లిపోయింది. ఒక సంవత్సరం బయట ఉండి తిరిగి వచ్చి ఇలా అన్నది: "నేను లేకుండా మీరు ఎలా జీవించగలిగారు?" వారు అన్నారు: "మూగవారు వాక్కుతో మాట్లాడకుండా, ప్రాణంతో ఊపిరి తీసుకుంటూ, కన్నుతో చూస్తూ, చెవితో వింటూ, మనసుతో తెలుసుకుంటూ, రేతస్సుతో సంతానం కలిగిస్తూ జీవించినట్లు మేము జీవించాము." అప్పుడు వాక్కు లోపలికి ప్రవేశించింది.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.9
चक्षुर्होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथान्धा अपश्यन्तश्चक्षुषा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह चक्षुः ॥ ६.१.९ ॥
కన్ను బయటకు వెళ్లిపోయింది. ఒక సంవత్సరం బయట ఉండి తిరిగి వచ్చి అన్నది: "నేను లేకుండా మీరు ఎలా జీవించగలిగారు?" వారు అన్నారు: "గుడ్డివారు కన్నుతో చూడకుండా, ప్రాణంతో ఊపిరి తీసుకుంటూ, వాక్కుతో మాట్లాడుతూ, చెవితో వింటూ, మనసుతో తెలుసుకుంటూ, రేతస్సుతో సంతానం కలిగిస్తూ జీవించినట్లు మేము జీవించాము." అప్పుడు కన్ను లోపలికి ప్రవేశించింది.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.10
श्रोत्रं होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा बधिरा अशृण्वन्तः श्रोत्रेण प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा विद्वांसो मनसा प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह श्रोत्रम् ॥ ६.१.१० ॥
చెవి బయటకు వెళ్లిపోయింది. ఒక సంవత్సరం బయట ఉండి తిరిగి వచ్చి అన్నది: "నేను లేకుండా మీరు ఎలా జీవించగలిగారు?" వారు అన్నారు: "చెవిటివారు చెవితో వినకుండా, ప్రాణంతో ఊపిరి తీసుకుంటూ, వాక్కుతో మాట్లాడుతూ, కన్నుతో చూస్తూ, మనసుతో తెలుసుకుంటూ, రేతస్సుతో సంతానం కలిగిస్తూ జీవించినట్లు మేము జీవించాము." అప్పుడు చెవి లోపలికి ప్రవేశించింది.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.11
मनो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा मुग्धा अविद्वांसो मनसा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह मनः ॥ ६.१.११ ॥
మనసు బయటకు వెళ్లిపోయింది. ఒక సంవత్సరం బయట ఉండి తిరిగి వచ్చి అన్నది: "నేను లేకుండా మీరు ఎలా జీవించగలిగారు?" వారు అన్నారు: "మనసుతో తెలుసుకోని మూఢులు ప్రాణంతో ఊపిరి తీసుకుంటూ, వాక్కుతో మాట్లాడుతూ, కన్నుతో చూస్తూ, చెవితో వింటూ, రేతస్సుతో సంతానం కలిగిస్తూ జీవించినట్లు మేము జీవించాము." అప్పుడు మనసు లోపలికి ప్రవేశించింది.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.12
रेतो होच्चक्राम ।
तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाच कथमशकत मदृते जीवितुमिति ।
ते होचुः यथा क्लीबा अप्रजायमाना रेतासा प्राणन्तः प्राणेन वदन्तो वाचा पश्यन्तश्चक्षुषा शृण्वन्तः श्रोत्रेण विद्वांसो मनसैवमजीविष्मेति ।
प्रविवेश ह रेतः ॥ ६.१.१२ ॥
రేతస్సు నిజంగానే బయటకు వెళ్లిపోయింది. ఒక సంవత్సరం తర్వాత తిరిగి వచ్చి అడిగింది: "నేను లేకుండా వారు ఎలా జీవించగలిగారు?" వారు అన్నారు: "సంతానం కనని నపుంసకులు రేతస్సుతో ఊపిరి తీసుకుంటూ, ప్రాణంతో, వాక్కుతో మాట్లాడుతూ, కంటితో చూస్తూ, చెవితో వింటూ, మనసుతో తెలుసుకుంటూ జీవించినట్లే మేము జీవించాము." అప్పుడు రేతస్సు లోపలికి ప్రవేశించింది.
Bṛhadāraṇyaka 6.1.13
अथ ह प्राण उत्क्रमिष्यन् यथा महासुहयः सैन्धवः पड्वीशशङ्खून्त्संवृहेदेवं हैवेमान् प्राणान्त्संववर्ह ।
ते होचुः मा भगव उत्क्रमीः ।
न वै शक्ष्यामस्त्वदृते जीवितुमिति ।
तस्यो मे बलिं कुरुतेति ।
तथेति ॥ ६.१.१३ ॥
అప్పుడు ప్రాణం, గొప్ప సైంధవ అశ్వం తన కాళ్ల కట్టెలను పీకినట్లు, ఈ ప్రాణాలను పీకబోయింది. వారు అన్నారు: "ఓ భగవంతుడా, వెళ్లకు. నీ లేకుండా మేము జీవించలేము. మాకు బలి అర్పించు." అతడు అన్నాడు: "సరే."
Bṛhadāraṇyaka 6.1.14
सा ह वागुवाच यद्वा अहं वसिष्ठास्मि त्वं तद्वसिष्ठोऽसीति ।
यद्वा अहं प्रतिष्ठास्मि त्वं तत्प्रतिष्ठोऽसीति चक्षुः ।
यद्वा अहं संपदस्मि त्वं तत्संपदसीति श्रोत्रम् ।
यद्वा अहमायतनमस्मि त्वं तदायतनमसीति मनः ।
यद्वा अहं प्रजातिरस्मि त्वं तत्प्रजातिरसीति रेतः ।
तस्यो मे किमन्नं किं वास इति ।
यदिदं किञ्चा श्वभ्य आ कृमिभ्य आ कीटपतङ्गेभ्यस्तत्तेऽन्नम् ।
आपो वास इति ।
न ह वा अस्यानन्नं जग्धं भवति नानन्नं प्रतिगृहीतं य एवमेतदनस्यान्नं वेद ।
तद्विद्वांसः श्रोत्रिया अशिष्यन्त आचामन्त्यशित्वाचामन्ति ।
एतमेव तदन्नमनग्नं कुर्वन्तो मन्यन्ते ॥ ६.१.१४ ॥
ఆ వాక్కు అంది: "నేను ఏదో, అదే నీవు వసిష్ఠుడవు." "నేను ఏదో ప్రతిష్ఠ, అదే నీవు ప్రతిష్ఠవు" అని కన్ను అంది. "నేను ఏదో సంపద, అదే నీవు సంపద" అని చెవి అంది. "నేను ఏదో ఆయతనం, అదే నీవు ఆయతనం" అని మనసు అంది. "నేను ఏదో ప్రజాతి, అదే నీవు ప్రజాతి" అని రేతస్సు అంది. "నాకు అన్నం ఏది, వస్త్రం ఏది?" అని అడిగితే సమాధానం: "ఈ లోకంలో కుక్కల నుండి పురుగులు, కీటకాలు, పతంగాల వరకు తినేదంతా నీకు అన్నం. నీరే వస్త్రం." ఈ అన్నానికి అన్నం తెలిసినవానికి తినబడనిది ఉండదు, స్వీకరించబడనిది ఉండదు. విద్వాంసులైన శ్రోత్రియులు తిని ఆచమనం చేస్తారు; తిని ఆచమనం చేస్తారు. ఈ అన్నాన్ని వారు నగ్నం చేయకుండా భావిస్తారు.