Upaniṣads · Kauṣītaki 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kauṣītaki 4.1
अथ गार्ग्यो ह वै बालाकिरनूचानः संस्पृष्ट आस सोऽयमुशिनरेषु संवसन्मत्स्येषु कुरुपञ्चालेषु काशीविदेहेष्विति सहाजातशत्रुं काश्यमेत्योवाच । ब्रह्म ते ब्रवाणीति तं होवाच अजातशत्रुः । सहस्रं दद्मस्त इत्येतस्यां वाचि जनको जनक इति वा उ जना धावन्तीति ॥ ४.१ ॥
Entonces Gārgya Bālāki, un erudito que había vivido entre los uśīnaras, los matsyas, los kuru-pañcālas y los kāśī-videhas, fue ante Ajātaśatru, el rey de Kāśī, y dijo: "Te hablaré del brahman." Ajātaśatru le dijo: "Por esta palabra te damos mil. La gente corre gritando: '¡Janaka, Janaka!'"
Kauṣītaki 4.2
स होवाच बालाकिर्य एवैष आदित्ये पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः । बृहत्पाण्डरवासा अतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्तेऽतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा भवति ॥ ४.२ ॥
Bālāki dijo: «Venero a ese puruṣa que está en el sol.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo venero como la cabeza de todos los seres, que está por encima de ellos, grande, vestido de blanco. Quien lo venera así llega a ser la cabeza de todos los seres y se alza por encima de ellos.»
Kauṣītaki 4.3
स होवाचा बालाकिर्य एवैष चन्द्रमसि पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः सोमो राजान्नस्यात्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो मेवमुपास्तेऽन्नस्यात्मा भवति ॥ ४.३ ॥
Bālāki dijo: «Venero a ese puruṣa que está en la luna.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo venero como Soma el rey, el ātman del alimento. Quien lo venera así se convierte en el ātman del alimento.»
Kauṣītaki 4.4
स होवाच बालाकिर्य एवैष विद्युति पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठास्तेजस आत्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते तेजस आत्मा भवति ॥ ४.४ ॥
Bālāki dijo: «Venero a ese puruṣa que está en el relámpago.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo venero como el ātman del resplandor (tejas). Quien lo venera así se convierte en el ātman del resplandor.»
Kauṣītaki 4.5
स होवाच बालाकिर्य एवैष स्तनयित्नौ पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः शब्दस्यात्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते शब्दस्यात्मा भवति ॥ ४.५ ॥
Bālāki dijo: «Venero a ese puruṣa que está en el trueno.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo venero como el ātman del sonido. Quien lo venera así se convierte en el ātman del sonido.»
Kauṣītaki 4.6
स होवाच बालाकिर्य एवैष आकाशे पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः पूर्णमप्रवर्ति ब्रह्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते पूर्यते प्रजया पशुभिर्नो एव स्वयं नास्य प्रजा पुरा कालात्प्रवर्तते ॥ ४.६ ॥
Él dijo: Bālāki, adoro a aquel puruṣa que está en el espacio. Entonces Ajātaśatru le dijo: No discutas sobre esto. Lo adoro como el brahman pleno e inmóvil. Quien lo adora de este modo se llena de descendencia y ganado; su progenie no se aparta de él antes de tiempo.
Kauṣītaki 4.7
स होवाच बालाकिर्य एवैष वायौ पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा इन्द्रो वैकुण्ठोऽपराजिता सेनेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते । जिष्णुर्ह वापराजिष्णुरन्यतस्यजायी भवति ॥ ४.७ ॥
Él dijo: Bālāki, adoro a aquel puruṣa que está en el viento. Entonces Ajātaśatru le dijo: No discutas sobre esto. Lo adoro como Indra, Vaikuṇṭha, el ejército invencible. Quien lo adora de este modo se vuelve victorioso; no es vencido por otros, y nadie llega a ser su vencedor.
Kauṣītaki 4.8
स होवाच बालाकिर्य एवैषोऽग्नौ पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा विषासहिरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते विषासहिर्वान्वेष भवति ॥ ४.८ ॥
Él dijo: Bālāki, adoro a aquel puruṣa que está en el fuego. Entonces Ajātaśatru le dijo: No discutas sobre esto. Lo adoro como el que todo lo soporta, el vencedor. Quien lo adora de este modo se vuelve capaz de soportarlo todo y de vencer.
Kauṣītaki 4.9
स होवाच बालाकिर्य एवैषोऽप्सु पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा नाम्न्यस्यात्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते नाम्न्यस्यात्मा भवतीत्यधिदैवतमथाध्यात्मम् ॥ ४.९ ॥
Él dijo: Bālāki, adoro a aquel puruṣa que está en el agua. Entonces Ajātaśatru le dijo: No discutas sobre esto. Lo adoro como teniendo su ātman en el nombre. Quien lo adora de este modo tiene su ātman en el nombre: este es el aspecto divino (adhidaivata); ahora el aspecto interior (adhyātma).
Kauṣītaki 4.10
स होवाच बालाकिर्य एवैष आदर्शे पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः प्रतिरूप इति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते प्रतिरूपो हैवास्य प्रजायामाजायते नाप्रतिरूपः ॥ ४.१० ॥
Bālāki dijo: «Esta persona que se ve en el espejo, a ese mismo medito.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas sobre él. Medita en él como el reflejo (pratirūpa).» Quien así lo medita, en su descendencia nace un reflejo, no alguien sin reflejo.
Kauṣītaki 4.11
स होवाच बालाकिर्य एवैष प्रतिश्रुत्कायां पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा द्वितीयोऽनपग इति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते विन्दते द्वितीयाद्द्वितीयवान्भवति ॥ ४.११ ॥
Bālāki dijo: «Esta persona que se oye en el eco, a ese mismo medito.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas sobre él. Medita en él como el segundo que nunca se separa (anapaga).» Quien así lo medita obtiene un segundo y se convierte en quien tiene un segundo.
Kauṣītaki 4.12
स होवाच बालाकिर्य एवैष शब्दः पुरुषमन्वेति तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा असुरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते नो एव स्वयं नास्य प्रजा पुरा कालात्संमोहमेति ॥ ४.१२ ॥
Bālāki dijo: «Este sonido que sigue a la persona, a ese mismo medito.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas sobre él. Medita en él como el aliento vital (asu).» Quien así lo medita, ni él mismo ni su descendencia cae en la confusión antes de su tiempo.
Kauṣītaki 4.13
स होवाच बालाकिर्य एवैष च्छायापुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा मृत्युरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते नो एव स्वयं नास्य प्रजा पुरा कालात्प्रमीयते ॥ ४.१३ ॥
Bālāki dijo: «Este hombre-sombra, a ese mismo medito.» Ajātaśatru le dijo: «No discutas sobre él. Medita en él como la muerte (mṛtyu).» Quien así lo medita, ni él mismo ni su descendencia muere antes de su tiempo.
Kauṣītaki 4.14
स होवाच बालाकिर्य एवैष शारीरः पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः प्रजापतिरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते प्रजायते प्रजया पशुभिः ॥ ४.१४ ॥
Dijo: Bālāki dijo: 'Medito en esta persona encarnada.' Ajātaśatru le dijo: 'No lo declares Prajāpati. Yo lo medito como Prajāpati.' Quien lo medita así se multiplica con descendencia, progenie y ganado.
Kauṣītaki 4.15
स होवाच बालाकिर्य एवैष प्राज्ञ आत्मा येनैतत्पुरुषः सुप्तः स्वप्नमाचरति तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा यमो राजेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते सर्वं हास्मा इदं श्रैष्ठ्याय गम्यते ॥ ४.१५ ॥
Dijo: Bālāki dijo: 'Medito en este ātman sabio por el cual esta persona, dormida, se mueve en el sueño.' Ajātaśatru le dijo: 'No lo llames el rey Yama. Yo lo medito como el rey Yama.' Quien lo medita así alcanza todo esto como supremacía.
Kauṣītaki 4.16
स होवाच बालाकिर्य एवैष दक्षिणेऽक्षन्पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा नाम्न आत्माऽग्नेरात्मा ज्योतिष आत्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्त एतेषां सर्वेषामात्मा भवति ॥ ४.१६ ॥
Dijo: Bālāki dijo: 'Medito en esta persona que está en el ojo derecho.' Ajātaśatru le dijo: 'No lo declares el ātman del nombre, el ātman del fuego, el ātman de la luz. Yo lo medito.' Quien lo medita así se convierte en el ātman de todos ellos.
Kauṣītaki 4.17
स होवाच बालाकिर्य एवैष सव्येऽक्षन्पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः सत्यस्यात्मा विद्युत आत्मा तेजस आत्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्त एतेषां सर्वेषामात्मा भवतीति ॥ ४.१७ ॥
Dijo: Bālāki dijo: 'Medito en esta persona que está en el ojo izquierdo.' Ajātaśatru le dijo: 'No lo declares el ātman de la verdad, el ātman del relámpago, el ātman del brillo. Yo lo medito.' Quien lo medita así se convierte en el ātman de todos ellos.
Kauṣītaki 4.18
तत उ ह बालाकिस्तूष्णीमास तं होवाचाजातशत्रुरेतावन्नु बालाका३इ इत्येतावद्धीति होवाच बालाकिस्तं होवाचाजातशत्रुर्मृषा वै किल मा समवादयिष्ठा ब्रह्म ते ब्रवाणीति । स होवाच यो वै बालाक एतेषां पुरुषाणां कर्ता यस्य वैतत्कर्म स वै वेदितव्य इति तत उ ह बालाकिः समित्पाणिः प्रतिचक्रामोपायानीति तं होवाचजातशत्रुः प्रतिलोमरूपमेव स्याद्यत्क्षत्रियो ब्राह्मणमुपनयेत् । एहि व्येव त्वा ज्ञपयिष्यामीति तं ह पाणावभिपद्य प्रवव्राज तौ ह सुप्तं पुरुषमीयतुस्तं हाजातशत्रुरामन्त्रयांचक्रे । बृहत्पाण्डरवासः सोमराजन्निति । स उ ह तूष्णीमेव शिश्ये । तत उ हैनं यष्ट्याविचिक्षेप स तत एव समुत्तस्थौ तं होवाचाजातशत्रुः । क्वैष एतद्वालोके पुरुषोऽशयिष्ट क्वैतदभूत्कुत एतदागा३दिति । तत उ ह बालाकिर्न विजज्ञौ ॥ ४.१८ ॥
Entonces Bālāki guardó silencio. Ajātaśatru le dijo: «¿Es esto todo, Bālāki?». Bālāki respondió: «Sí, esto es todo». Ajātaśatru dijo: «Me hablaste falsamente, diciendo que me enseñarías brahman. Aquel que es el hacedor de estas personas, de quien es esta obra, ese solo debe ser conocido». Entonces Bālāki regresó con leña en la mano, diciendo: «Vengo a ti como discípulo». Ajātaśatru dijo: «Sería un orden invertido que un kṣatriya inicie a un brahmán. Ven, yo mismo te instruiré». Tomándolo de la mano, fueron hacia una persona que dormía. Ajātaśatru la llamó: «¡Oh, Soma, rey de blancas vestiduras!». Ella permaneció en silencio. Entonces Ajātaśatru la golpeó con un bastón y se levantó. Ajātaśatru preguntó: «¿Dónde yacía esta persona, Bālāki? ¿Dónde estaba? ¿De dónde ha venido?». Bālāki no lo comprendió.
Kauṣītaki 4.19
तं होवाचाजातशत्रुर्यत्रैष एतद्बालाके पुरुषोऽशयिष्ट यत्रैतदभूद्यत एतदागाद्धिता नाम हृदयस्य नाड्यो हृदयात्पुरीततमभिप्रतन्वन्ति तद्यथा सहस्रधा केशो विपाटितस्तावदण्व्यः पिङ्गलस्याणिम्ना तिष्ठन्ति । शुक्लस्य कृष्णस्य पीतस्य लोहितस्येति तासु तदा भवति । यदा सुप्तः स्वप्नं न कञ्चन पश्यत्यस्मिन्प्राण एवैकधा भवति तथैनं वाक्सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो सर्वा दिशो विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकास्तद्यथा क्षुरः क्षुरध्यानेऽवहितः स्याद्विश्वंभरो वा विश्वंभरकुलाय एवमेवैष प्राज्ञ आत्मेदं शरीरमात्मानमनुप्रविष्ट आ लोमभ्य आ नखेभ्यः ॥ ४.१९ ॥
Ajātaśatru le dijo: «Donde esta persona yacía dormida, Bālāki, donde estaba, y de donde vino, allí están las nāḍīs llamadas hitā, que se extienden desde el corazón. Así como un cabello dividido en mil partes es fino, así son ellas de sutiles, y se hallan en lo amarillo rojizo, blanco, negro, amarillo y rojo. Cuando el durmiente no ve sueño alguno, entonces en él el prāṇa solo se hace uno. Entonces el habla regresa a él con todos sus nombres, el ojo con todas las formas, el oído con todos los sonidos, la mente con todos los pensamientos. Cuando despierta, así como de un fuego ardiente saltan chispas a todas las direcciones, así de este ātman salen los prāṇas, cada uno a su lugar; de los prāṇas, los dioses; de los dioses, los mundos. Como una navaja puesta en su estuche, o como el Viśvaṃbhara en su nido, así este ātman sabio ha entrado en este cuerpo hasta los cabellos y las uñas».
Kauṣītaki 4.20
तमेतमात्मानमेतमात्मनोऽन्ववस्यति यथा श्रेष्ठिनं स्वास्तद्यथा श्रेष्ठैः स्वैर्भुङ्क्ते यथा वा श्रेष्ठिनं स्वा भुञ्जन्त्येवमेवैष प्राज्ञात्मैतैरात्मभिर्भुङ्क्ते । एवं वै तमात्मानमेत आत्मानो भुञ्जन्ति । स यावद्ध वा इन्द्र एतमात्मानं न विजज्ञे तावदेनमसुरा अभिबभूवुः । स यदा विजज्ञेऽथ हत्वासुरान्विजित्य सर्वेषां देवानां श्रैष्ठ्यं स्वाराज्यमाधिपत्यं परीयाय एवैवं विद्वान्सर्वान्पाप्मनोऽपहत्य सर्वेषां भूतानां श्रैष्ठ्यं स्वाराज्यमाधिपत्यं पर्येति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ४.२० ॥
Quien busca este ātman dentro de este ātman, como los parientes de un jefe lo siguen, como un jefe disfruta con su propia gente, o como su propia gente sirve a un jefe, así este ātman de sabiduría disfruta con estos ātman. Así estos ātman sirven a aquel ātman. Mientras Indra no conoció este ātman, los asuras lo vencieron. Cuando lo conoció, habiendo dado muerte a los asuras y conquistado, alcanzó la supremacía, el autogobierno y la soberanía sobre todos los dioses. Así también el conocedor que conoce de este modo, habiendo destruido todos los males, alcanza la supremacía, el autogobierno y la soberanía sobre todos los seres. Quien conoce así, quien conoce así.