ఉపనిషత్తులు · Kauṣītaki 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kauṣītaki 4.1
अथ गार्ग्यो ह वै बालाकिरनूचानः संस्पृष्ट आस सोऽयमुशिनरेषु संवसन्मत्स्येषु कुरुपञ्चालेषु काशीविदेहेष्विति सहाजातशत्रुं काश्यमेत्योवाच । ब्रह्म ते ब्रवाणीति तं होवाच अजातशत्रुः । सहस्रं दद्मस्त इत्येतस्यां वाचि जनको जनक इति वा उ जना धावन्तीति ॥ ४.१ ॥
ఇప్పుడు గార్గ్య బాలాకి, విద్వాంసుడు, ఉశీనరులు, మత్స్యులు, కురు-పాంచాలులు, కాశీ-విదేహుల మధ్య నివసించినవాడు, కాశీ రాజు అజాతశత్రువు వద్దకు వచ్చి, "నీకు బ్రహ్మాన్ని బోధిస్తాను" అన్నాడు. అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: "ఈ మాటకు మేము నీకు వెయ్యి (గోవులు) ఇస్తాము. 'జనకుడు, జనకుడు' అంటూ ప్రజలు పరుగెత్తుతారు."
Kauṣītaki 4.2
स होवाच बालाकिर्य एवैष आदित्ये पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः । बृहत्पाण्डरवासा अतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्तेऽतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा भवति ॥ ४.२ ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: ఆదిత్యునిలో ఉన్న ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను. అప్పుడు అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దాని గురించి నాతో వాదించకు. గొప్పవాడు, తెల్లని వస్త్రం ధరించినవాడు, సమస్త భూతాలకు పైన నిలిచేవాడు, సమస్త భూతాల శిరస్సు అని నేను అతన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా అతన్ని ఉపాసించేవాడు సమస్త భూతాలకు పైన నిలిచి వారికి శిరస్సవుతాడు.
Kauṣītaki 4.3
स होवाचा बालाकिर्य एवैष चन्द्रमसि पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः सोमो राजान्नस्यात्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो मेवमुपास्तेऽन्नस्यात्मा भवति ॥ ४.३ ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: చంద్రునిలో ఉన్న ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను. అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దాని గురించి నాతో వాదించకు. సోముడు రాజు, అన్నానికి ఆత్మ అని నేను అతన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా అతన్ని ఉపాసించేవాడు అన్నానికి ఆత్మ అవుతాడు.
Kauṣītaki 4.4
स होवाच बालाकिर्य एवैष विद्युति पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठास्तेजस आत्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते तेजस आत्मा भवति ॥ ४.४ ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: విద్యుత్తులో ఉన్న ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను. అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దాని గురించి నాతో వాదించకు. తేజస్సుకు ఆత్మ అని నేను అతన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా అతన్ని ఉపాసించేవాడు తేజస్సుకు ఆత్మ అవుతాడు.
Kauṣītaki 4.5
स होवाच बालाकिर्य एवैष स्तनयित्नौ पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः शब्दस्यात्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते शब्दस्यात्मा भवति ॥ ४.५ ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: ఉరుములో ఉన్న ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను. అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దాని గురించి నాతో వాదించకు. శబ్దానికి ఆత్మ అని నేను అతన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా అతన్ని ఉపాసించేవాడు శబ్దానికి ఆత్మ అవుతాడు.
Kauṣītaki 4.6
स होवाच बालाकिर्य एवैष आकाशे पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः पूर्णमप्रवर्ति ब्रह्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते पूर्यते प्रजया पशुभिर्नो एव स्वयं नास्य प्रजा पुरा कालात्प्रवर्तते ॥ ४.६ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: బాలాకి, ఆకాశంలో ఉన్న ఈ పురుషుణ్ణే నేను ఉపాసిస్తాను. అప్పుడు అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. 'పూర్ణమూ, చలించనిదీ, బ్రహ్మము' అనే రూపంలో నేను దీన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా దీన్ని ఉపాసించేవాడు సంతానంతో, పశువులతో నిండుగా ఉంటాడు; అతని సంతానం కాలానికి ముందు అతన్ని విడిచిపోదు.
Kauṣītaki 4.7
स होवाच बालाकिर्य एवैष वायौ पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा इन्द्रो वैकुण्ठोऽपराजिता सेनेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते । जिष्णुर्ह वापराजिष्णुरन्यतस्यजायी भवति ॥ ४.७ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: బాలాకి, గాలిలో ఉన్న ఈ పురుషుణ్ణే నేను ఉపాసిస్తాను. అప్పుడు అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. 'ఇంద్రుడు, వైకుంఠుడు, అజేయమైన సేన' అనే రూపంలో నేను దీన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా దీన్ని ఉపాసించేవాడు విజయం పొందుతాడు; ఇతరుల చేత జయింపబడడు, అతని శత్రువు ఉండడు.
Kauṣītaki 4.8
स होवाच बालाकिर्य एवैषोऽग्नौ पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा विषासहिरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते विषासहिर्वान्वेष भवति ॥ ४.८ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: బాలాకి, అగ్నిలో ఉన్న ఈ పురుషుణ్ణే నేను ఉపాసిస్తాను. అప్పుడు అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. 'అన్నిటినీ సహించి జయించేవాడు' అనే రూపంలో నేను దీన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా దీన్ని ఉపాసించేవాడు అన్నిటినీ సహించి జయించేవాడవుతాడు.
Kauṣītaki 4.9
स होवाच बालाकिर्य एवैषोऽप्सु पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा नाम्न्यस्यात्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते नाम्न्यस्यात्मा भवतीत्यधिदैवतमथाध्यात्मम् ॥ ४.९ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: బాలాకి, నీటిలో ఉన్న ఈ పురుషుణ్ణే నేను ఉపాసిస్తాను. అప్పుడు అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. 'నామంలో దీని ఆత్మ' అనే రూపంలో నేను దీన్ని ఉపాసిస్తాను. ఈ విధంగా దీన్ని ఉపాసించేవాడికి ఆత్మ నామంలో ఉంటుంది — ఇది అధిదైవతం; ఇక అధ్యాత్మం.
Kauṣītaki 4.10
स होवाच बालाकिर्य एवैष आदर्शे पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः प्रतिरूप इति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते प्रतिरूपो हैवास्य प्रजायामाजायते नाप्रतिरूपः ॥ ४.१० ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: అద్దంలో కనిపించే ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను. అప్పుడు అజాతశత్రు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. ఇతడు 'ప్రతిరూపుడు' అని భావించి ఉపాసించు. ఇలా ఉపాసించేవానికి అతని సంతానంలో ప్రతిరూపులే జన్మిస్తారు, అప్రతిరూపులు కాదు.
Kauṣītaki 4.11
स होवाच बालाकिर्य एवैष प्रतिश्रुत्कायां पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा द्वितीयोऽनपग इति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते विन्दते द्वितीयाद्द्वितीयवान्भवति ॥ ४.११ ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: ప్రతిధ్వనిలో కనిపించే ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను. అజాతశత్రు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. 'ఎడబాయని ద్వితీయుడు' అని భావించి ఉపాసించు. ఇలా ఉపాసించేవాడు ద్వితీయుడిని పొంది ద్వితీయుడు కలవాడవుతాడు.
Kauṣītaki 4.12
स होवाच बालाकिर्य एवैष शब्दः पुरुषमन्वेति तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा असुरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते नो एव स्वयं नास्य प्रजा पुरा कालात्संमोहमेति ॥ ४.१२ ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: పురుషుడిని అనుసరించే ఈ శబ్దాన్నే నేను ఉపాసిస్తాను. అజాతశత్రు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. 'అసు' (ప్రాణం) అని భావించి ఉపాసించు. ఇలా ఉపాసించేవాడు గానీ, అతని సంతానం గానీ కాలానికి ముందే మోహాన్ని పొందరు.
Kauṣītaki 4.13
स होवाच बालाकिर्य एवैष च्छायापुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा मृत्युरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते नो एव स्वयं नास्य प्रजा पुरा कालात्प्रमीयते ॥ ४.१३ ॥
బాలాకి ఇలా అన్నాడు: ఛాయాపురుషుడుగా కనిపించే ఇతడినే నేను ఉపాసిస్తాను. అజాతశత్రు అతనితో అన్నాడు: దీనిపై వాదించకు. 'మృత్యువు' అని భావించి ఉపాసించు. ఇలా ఉపాసించేవాడు గానీ, అతని సంతానం గానీ కాలానికి ముందే మరణించరు.
Kauṣītaki 4.14
स होवाच बालाकिर्य एवैष शारीरः पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः प्रजापतिरिति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते प्रजायते प्रजया पशुभिः ॥ ४.१४ ॥
అతడు చెప్పాడు: బాలాకి అన్నాడు, 'శరీరంలోని ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను.' అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు, 'ఇతనిని ప్రజాపతిగా చెప్పకు. నేను ఇతనినే ప్రజాపతిగా ఉపాసిస్తాను.' ఈ విధంగా ఇతన్ని ఉపాసించేవాడు సంతానం, ప్రజలు, పశువులతో వృద్ధి చెందుతాడు.
Kauṣītaki 4.15
स होवाच बालाकिर्य एवैष प्राज्ञ आत्मा येनैतत्पुरुषः सुप्तः स्वप्नमाचरति तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा यमो राजेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्ते सर्वं हास्मा इदं श्रैष्ठ्याय गम्यते ॥ ४.१५ ॥
అతడు చెప్పాడు: బాలాకి అన్నాడు, 'ఏ ప్రాజ్ఞ ఆత్మ వల్ల ఈ పురుషుడు నిద్రలో కలలను అనుభవిస్తాడో, ఆ ప్రాజ్ఞ ఆత్మనే నేను ఉపాసిస్తాను.' అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు, 'ఇతనిని యముడు రాజు అని చెప్పకు. నేను ఇతనిని యముడు రాజుగా ఉపాసిస్తాను.' ఈ విధంగా ఇతన్ని ఉపాసించేవాడికి ఇవన్నీ శ్రేష్ఠతకు చేరుతాయి.
Kauṣītaki 4.16
स होवाच बालाकिर्य एवैष दक्षिणेऽक्षन्पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठा नाम्न आत्माऽग्नेरात्मा ज्योतिष आत्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्त एतेषां सर्वेषामात्मा भवति ॥ ४.१६ ॥
అతడు చెప్పాడు: బాలాకి అన్నాడు, 'కుడి కంటిలోని ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను.' అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు, 'ఇతనిని నామం యొక్క ఆత్మ, అగ్ని యొక్క ఆత్మ, జ్యోతి యొక్క ఆత్మ అని చెప్పకు. నేను ఇతనినే ఉపాసిస్తాను.' ఈ విధంగా ఇతన్ని ఉపాసించేవాడు వీటన్నింటికీ ఆత్మ అవుతాడు.
Kauṣītaki 4.17
स होवाच बालाकिर्य एवैष सव्येऽक्षन्पुरुषस्तमेवाहमुपास इति तं होवाचाजातशत्रुर्मा मैतस्मिन्समवादयिष्ठाः सत्यस्यात्मा विद्युत आत्मा तेजस आत्मेति वा अहमेतमुपास इति स यो हैतमेवमुपास्त एतेषां सर्वेषामात्मा भवतीति ॥ ४.१७ ॥
అతడు చెప్పాడు: బాలాకి అన్నాడు, 'ఎడమ కంటిలోని ఈ పురుషుడినే నేను ఉపాసిస్తాను.' అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు, 'ఇతనిని సత్యం యొక్క ఆత్మ, విద్యుత్తు యొక్క ఆత్మ, తేజస్సు యొక్క ఆత్మ అని చెప్పకు. నేను ఇతనినే ఉపాసిస్తాను.' ఈ విధంగా ఇతన్ని ఉపాసించేవాడు వీటన్నింటికీ ఆత్మ అవుతాడు.
Kauṣītaki 4.18
तत उ ह बालाकिस्तूष्णीमास तं होवाचाजातशत्रुरेतावन्नु बालाका३इ इत्येतावद्धीति होवाच बालाकिस्तं होवाचाजातशत्रुर्मृषा वै किल मा समवादयिष्ठा ब्रह्म ते ब्रवाणीति । स होवाच यो वै बालाक एतेषां पुरुषाणां कर्ता यस्य वैतत्कर्म स वै वेदितव्य इति तत उ ह बालाकिः समित्पाणिः प्रतिचक्रामोपायानीति तं होवाचजातशत्रुः प्रतिलोमरूपमेव स्याद्यत्क्षत्रियो ब्राह्मणमुपनयेत् । एहि व्येव त्वा ज्ञपयिष्यामीति तं ह पाणावभिपद्य प्रवव्राज तौ ह सुप्तं पुरुषमीयतुस्तं हाजातशत्रुरामन्त्रयांचक्रे । बृहत्पाण्डरवासः सोमराजन्निति । स उ ह तूष्णीमेव शिश्ये । तत उ हैनं यष्ट्याविचिक्षेप स तत एव समुत्तस्थौ तं होवाचाजातशत्रुः । क्वैष एतद्वालोके पुरुषोऽशयिष्ट क्वैतदभूत्कुत एतदागा३दिति । तत उ ह बालाकिर्न विजज्ञौ ॥ ४.१८ ॥
అప్పుడు బాలాకి మౌనంగా ఉన్నాడు. అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: 'బాలాకీ, ఇంతేనా?' బాలాకి, 'అవును, ఇంతే' అన్నాడు. అజాతశత్రువు అన్నాడు: 'నువ్వు నాతో అబద్ధం చెప్పావు, బ్రహ్మాన్ని నీకు చెబుతానని. ఈ పురుషులను సృష్టించినవాడు, ఈ కర్మ ఎవరిదో, అతడే తెలుసుకోదగినవాడు.' బాలాకి చేతిలో సమిధలతో తిరిగి వెళ్ళి, 'మీ దగ్గర శిష్యుడిగా వస్తాను' అన్నాడు. అజాతశత్రువు అన్నాడు: 'క్షత్రియుడు బ్రాహ్మణునికి ఉపనయనం చేయడం విపరీత రీతి. రా, నేనే నీకు బోధిస్తాను.' అతని చేయి పట్టుకుని ఇద్దరూ నిద్రపోతున్న ఒక పురుషుని వద్దకు వెళ్ళారు. అజాతశత్రువు అతన్ని పిలిచాడు: 'గొప్ప తెల్లని వస్త్రం ధరించిన సోమ రాజా!' అతడు మౌనంగా నిద్రించాడు. అప్పుడు కర్రతో తాకగా లేచాడు. అజాతశత్రువు అడిగాడు: 'ఈ పురుషుడు ఎక్కడ పడుకున్నాడు? ఇది ఎక్కడ ఉంది? ఇది ఎక్కడి నుండి వచ్చింది?' బాలాకికి తెలియలేదు.
Kauṣītaki 4.19
तं होवाचाजातशत्रुर्यत्रैष एतद्बालाके पुरुषोऽशयिष्ट यत्रैतदभूद्यत एतदागाद्धिता नाम हृदयस्य नाड्यो हृदयात्पुरीततमभिप्रतन्वन्ति तद्यथा सहस्रधा केशो विपाटितस्तावदण्व्यः पिङ्गलस्याणिम्ना तिष्ठन्ति । शुक्लस्य कृष्णस्य पीतस्य लोहितस्येति तासु तदा भवति । यदा सुप्तः स्वप्नं न कञ्चन पश्यत्यस्मिन्प्राण एवैकधा भवति तथैनं वाक्सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो सर्वा दिशो विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकास्तद्यथा क्षुरः क्षुरध्यानेऽवहितः स्याद्विश्वंभरो वा विश्वंभरकुलाय एवमेवैष प्राज्ञ आत्मेदं शरीरमात्मानमनुप्रविष्ट आ लोमभ्य आ नखेभ्यः ॥ ४.१९ ॥
అజాతశత్రువు అతనితో అన్నాడు: 'బాలాకీ, ఈ పురుషుడు ఎక్కడ నిద్రించాడు, ఇది ఎక్కడ ఉంది, ఇది ఎక్కడి నుండి వచ్చింది అంటే, అవి హృదయ నాడులు 'హిత' అనే పేరుతో. అవి హృదయం నుండి వ్యాపిస్తాయి. జుట్టును వెయ్యి భాగాలుగా చీలిస్తే అవి అంత సూక్ష్మమైనవి. పింగళ, శుక్ల, కృష్ణ, పీత, లోహిత వర్ణాలతో వాటిలో ఉంటుంది. నిద్రిస్తున్నవాడు ఏ స్వప్నమూ చూడనప్పుడు, ఇందులో ప్రాణమే ఏకమవుతుంది. అప్పుడు వాక్కు సమస్త నామాలతో ఇందులో లీనమవుతుంది; కన్ను సమస్త రూపాలతో, శ్రోత్రం సమస్త శబ్దాలతో, మనస్సు సమస్త ధ్యానాలతో లీనమవుతుంది. అతడు మేల్కొన్నప్పుడు, మండే అగ్ని నుండి నిప్పురవ్వలు అన్ని దిక్కులకు ఎగిరినట్లు, ఈ ఆత్మ నుండి ప్రాణాలు తమ తమ స్థానాలకు వెళ్తాయి. ప్రాణాల నుండి దేవతలు, దేవతల నుండి లోకాలు. కత్తి తన ఒరలో ఉంచినట్లు, లేదా విశ్వంభరుడు తన గూటిలో ఉన్నట్లు, ఈ ప్రాజ్ఞ ఆత్మ ఈ శరీరంలో, వెంట్రుకల నుండి గోళ్ళ వరకు ప్రవేశించి ఉంది.'
Kauṣītaki 4.20
तमेतमात्मानमेतमात्मनोऽन्ववस्यति यथा श्रेष्ठिनं स्वास्तद्यथा श्रेष्ठैः स्वैर्भुङ्क्ते यथा वा श्रेष्ठिनं स्वा भुञ्जन्त्येवमेवैष प्राज्ञात्मैतैरात्मभिर्भुङ्क्ते । एवं वै तमात्मानमेत आत्मानो भुञ्जन्ति । स यावद्ध वा इन्द्र एतमात्मानं न विजज्ञे तावदेनमसुरा अभिबभूवुः । स यदा विजज्ञेऽथ हत्वासुरान्विजित्य सर्वेषां देवानां श्रैष्ठ्यं स्वाराज्यमाधिपत्यं परीयाय एवैवं विद्वान्सर्वान्पाप्मनोऽपहत्य सर्वेषां भूतानां श्रैष्ठ्यं स्वाराज्यमाधिपत्यं पर्येति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ४.२० ॥
ఈ ఆత్మను, ఈ ఆత్మలోనే ఎలా అన్వేషిస్తాడో, శ్రేష్ఠుడైన వ్యక్తిని అతని బంధువులు అనుసరించినట్లు, శ్రేష్ఠుడు తన వారితో అనుభవించినట్లు, లేదా బంధువులు శ్రేష్ఠుడిని సేవించినట్లు, అలాగే ఈ ప్రాజ్ఞ ఆత్మ ఈ ఆత్మలతో అనుభవిస్తుంది. ఈ విధంగానే ఈ ఆత్మలు ఆ ఆత్మను సేవిస్తాయి. ఇంద్రుడు ఈ ఆత్మను తెలుసుకోనంతవరకు అసురులు అతన్ని అధిగమించారు. అతడు తెలుసుకున్నప్పుడు, అసురులను చంపి జయించి, దేవతలందరి శ్రేష్ఠత్వాన్ని, స్వరాజ్యాన్ని, ఆధిపత్యాన్ని పొందాడు. ఈ విధంగా తెలిసినవాడు సమస్త పాపాలను నాశనం చేసి, సర్వ భూతాల శ్రేష్ఠత్వాన్ని, స్వరాజ్యాన్ని, ఆధిపత్యాన్ని పొందుతాడు. ఈ విధంగా తెలిసినవాడు, ఈ విధంగా తెలిసినవాడు.