ଉପନିଷଦ · Māṇḍūkya
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Māṇḍūkya 1
ओमित्येतदक्षरमिदँसर्वं तस्योपव्याख्यानभूतं भवद् भविष्यदिति सर्वमोङ्कार एव।
यच्चान्यत् त्रिकालातीतं तदप्योङ्कार एव ॥ १ ॥
ଓଁ ଏହି ଅକ୍ଷର ହିଁ ଏହି ସବୁ। ଯାହା ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ, ସବୁ ଓଙ୍କାର। ଯାହା ଏହି ତିନି କାଳର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଓଙ୍କାର।
Māṇḍūkya 2
सर्वं ह्येतद् ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्मा चतुष्पात् ॥ २ ॥
ଏହି ସବୁ ବ୍ରହ୍ମ। ଏହି ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ; ସେହି ଏହି ଆତ୍ମା ଚାରି ପାଦବିଶିଷ୍ଟ।
Māṇḍūkya 3
जागरितस्थानो बहिःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः ॥ ३ ॥
ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ବାହ୍ୟ ବିଷୟ ଜାଣୁଥିବା, ସାତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉଣେଇଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ସ୍ଥୂଳ ଭୋଗର ଭୋକ୍ତା ବୈଶ୍ୱାନର—ଏହା ପ୍ରଥମ ପାଦ।
Māṇḍūkya 4
स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक्तैजसो द्वितीयः पादः ॥ ४ ॥
ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ଭିତରକୁ ଚେତନ, ସାତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଉଣେଇଶ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭୋଗର ଭୋକ୍ତା ତୈଜସ—ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଦ।
Māṇḍūkya 5
यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् ।
सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥ ५ ॥
ଯେଉଁଠି ଶୋଉଥିବା ଲୋକ କୌଣସି କାମନା କରେ ନାହିଁ, କୌଣସି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖେ ନାହିଁ, ତାହା ସୁଷୁପ୍ତି। ସୁଷୁପ୍ତି-ସ୍ଥାନରେ ଏକୀଭୂତ, ପ୍ରଜ୍ଞାନଘନ, ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଆନନ୍ଦଭୋକ୍ତା, ଚେତନା ଯାହାର ମୁଖ, ସେହି ପ୍ରାଜ୍ଞ ତୃତୀୟ ପାଦ।
Māṇḍūkya 6
एष सर्वेश्वर एष सर्वज्ञ एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥ ६ ॥
ଏ ହିଁ ସର୍ବେଶ୍ୱର, ଏ ହିଁ ସର୍ବଜ୍ଞ, ଏ ହିଁ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଏ ହିଁ ସମସ୍ତଙ୍କର ଯୋନି। କାରଣ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟ ଏଥିରୁ ହିଁ।
Māṇḍūkya 7
नान्तःप्रज्ञं न बहिष्प्रज्ञं नोभयतःप्रज्ञं न प्रज्ञानघनं न प्रज्ञं नाप्रज्ञम् ।
अदृष्टमव्यवहार्यमग्राह्यमलक्षणं अचिन्त्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययासारं प्रपञ्चोपशमं शान्तं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते स आत्मा स विज्ञेयः ॥ ७ ॥
ଯାହା ଆଭ୍ୟନ୍ତର ପ୍ରଜ୍ଞା ନୁହେଁ, ବାହ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ନୁହେଁ, ଉଭୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ନୁହେଁ, ପ୍ରଜ୍ଞାନଘନ ନୁହେଁ, ପ୍ରଜ୍ଞ ନୁହେଁ, ଅପ୍ରଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯାହା ଅଦୃଷ୍ଟ, ଅବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ରାହ୍ୟ, ଅଲକ୍ଷଣ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅବ୍ୟପଦେଶ୍ୟ, ଏକାତ୍ମ ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯାହାର ସାର, ପ୍ରପଞ୍ଚର ଉପଶମ, ଶାନ୍ତ, ଶିବ, ଅଦ୍ୱୈତ — ତାହାକୁ ଚତୁର୍ଥ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ। ସେହି ଆତ୍ମା, ସେହି ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ।
Māṇḍūkya 8
सोऽयमात्माध्यक्षरमोङ्करोऽधिमात्रं पादा मात्रा मात्राश्च पादा अकार उकारो मकार इति ॥ ८ ॥
ଏହି ହିଁ ଆତ୍ମା, ଅକ୍ଷର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଓଙ୍କାର। ମାତ୍ରାସମୂହ ଅଧିମାତ୍ର; ପାଦସମୂହ ହିଁ ମାତ୍ରା ଏବଂ ମାତ୍ରାସମୂହ ହିଁ ପାଦ: ଅକାର, ଉକାର, ମକାର।
Māṇḍūkya 9
जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्राऽऽप्तेरादिमत्त्वाद्वाऽऽप्नोति ह वै सर्वान् कामानादिश्च भवति य एवं वेद ॥ ९ ॥
ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ସେ ବୈଶ୍ୱାନର। 'ଅ'କାର ପ୍ରଥମ ମାତ୍ରା, କାରଣ ତାହା ବ୍ୟାପ୍ତ କିମ୍ବା ଆଦି। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଏ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ହୁଏ।
Māṇḍūkya 10
स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रोत्कर्षात् उभयत्वाद्वोत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्याऽब्रह्मवित्कुले भवति य एवं वेद ॥ १० ॥
ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ସେ ତୈଜସ। 'ଉ'କାର ଦ୍ୱିତୀୟ ମାତ୍ରା, ଉତ୍କର୍ଷ ଯୋଗୁଁ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ହେବା ଯୋଗୁଁ। ସେ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରାରେ ଉନ୍ନତ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମାନ ହୁଏ। ତାହାର ବଂଶରେ ବ୍ରହ୍ମ ନ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ।
Māṇḍūkya 11
सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वमपीतिश्च भवति य एवं वेद ॥ ११ ॥
ଗାଢ଼ ନିଦ୍ରା ଅବସ୍ଥା ଯାହାର ସ୍ଥାନ, ସେ ପ୍ରାଜ୍ଞ। 'ମ'କାର ତୃତୀୟ ମାତ୍ରା, ମିତି ଯୋଗୁଁ କିମ୍ବା ଲୟ ଯୋଗୁଁ। ସେ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ମାପେ କିମ୍ବା ଏଥିରେ ଲୀନ ହୁଏ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ।
Māṇḍūkya 12
अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत एवमोङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद ॥ १२ ॥
ମାତ୍ରାହୀନ ଚତୁର୍ଥ; ବ୍ୟବହାରର ଅଗୋଚର; ପ୍ରପଞ୍ଚର ଉପଶମ; ଶିବ; ଅଦ୍ୱୈତ। ଏହିପରି ଓଙ୍କାର ହିଁ ଆତ୍ମା; ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଯେ ଏପରି ଜାଣେ।