ଉପନିଷଦ · Muṇḍaka 1.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Muṇḍaka 1.2.1
तदेतत् सत्यं मन्त्रेषु कर्माणि कवयो
यान्यपश्यंस्तानि त्रेतायां बहुधा संततानि ।
तान्याचरथ नियतं सत्यकामा एष वः
पन्थाः सुकृतस्य लोके ॥ १.२.१ ॥
ଏହା ସତ୍ୟ: ମନ୍ତ୍ରରେ ଋଷିମାନେ ଦେଖିଥିବା କର୍ମ ତ୍ରେତା (ବେଦ)ରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ବିସ୍ତୃତ। ସତ୍ୟକାମୀମାନେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଆଚରଣ କର; ଏହା ଏ ଲୋକରେ ତୁମର ସୁକୃତର ପଥ।
Muṇḍaka 1.2.2
यदा लेलायते ह्यर्चिः समिद्धे हव्यवाहने ।
तदाऽऽज्यभागावन्तरेणाऽऽहुतीः प्रतिपादयेत् ॥ १.२.२ ॥
ହବ୍ୟବାହନ ଅଗ୍ନି ଜଳି ଶିଖା ଦୋହଲିବା ବେଳେ, ଦୁଇ ଆଜ୍ୟଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
Muṇḍaka 1.2.3
यस्याग्निहोत्रमदर्शमपौर्णमास-
मचातुर्मास्यमनाग्रयणमतिथिवर्जितं च ।
अहुतमवैश्वदेवमविधिना हुत-
मासप्तमांस्तस्य लोकान् हिनस्ति ॥ १.२.३ ॥
ଦର୍ଶ, ପୌର୍ଣମାସ, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟ, ଆଗ୍ରୟଣ ଓ ଅତିଥି-ସତ୍କାର ବିନା ଯାହାର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଓ ଆହୁତି ବିନା, ବୈଶ୍ୱଦେବ ବିନା, ଅବିଧିରେ ହୋମ କରେ, ସେ ତାହାର ସାତ ଲୋକ ନଷ୍ଟ କରେ।
Muṇḍaka 1.2.4
काली कराली च मनोजवा च
सुलोहिता या च सुधूम्रवर्णा ।
स्फुलिङ्गिनी विश्वरुची च देवी
लेलायमाना इति सप्त जिह्वाः ॥ १.२.४ ॥
କାଳୀ, କରାଳୀ, ମନୋଜବା, ସୁଲୋହିତା, ସୁଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣା, ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗିନୀ, ବିଶ୍ୱରୁଚୀ ଓ ଲେଲାୟମାନା—ଦେବୀଙ୍କର ଏହି ସାତ ଜିହ୍ବା।
Muṇḍaka 1.2.5
एतेषु यश्चरते भ्राजमानेषु यथाकालं
चाहुतयो ह्याददायन् ।
तं नयन्त्येताः सूर्यस्य रश्मयो यत्र
देवानां पतिरेकोऽधिवासः ॥ १.२.५ ॥
ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିଖାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାକାଳେ ବିଚରଣ କରି ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଯଜମାନଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣମାନେ ସେଠାକୁ ନେଇଯାନ୍ତି ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁ ବାସ କରନ୍ତି।
Muṇḍaka 1.2.6
एह्येहीति तमाहुतयः सुवर्चसः
सूर्यस्य रश्मिभिर्यजमानं वहन्ति ।
प्रियां वाचमभिवदन्त्योऽर्चयन्त्य
एष वः पुण्यः सुकृतो ब्रह्मलोकः ॥ १.२.६ ॥
"ଆସ, ଆସ" ବୋଲି ତେଜସ୍ୱୀ ଆହୁତିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜମାନଙ୍କୁ ବହନ କରନ୍ତି; ପ୍ରିୟ ବାଣୀରେ ସମ୍ବୋଧନ ଓ ସମ୍ମାନ କରି ସେମାନେ କହନ୍ତି—ଏହା ତୁମମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ, ସୁକର୍ମରୁ ଲବ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ।
Muṇḍaka 1.2.7
प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपा
अष्टादशोक्तमवरं येषु कर्म ।
एतच्छ्रेयो येऽभिनन्दन्ति मूढा
जरामृत्युं ते पुनरेवापि यन्ति ॥ १.२.७ ॥
ଯଜ୍ଞରୂପୀ ଏହି ଭେଳାଗୁଡ଼ିକ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅସ୍ଥିର; ଅଠର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ନିକୃଷ୍ଟ କର୍ମ ସେଥିରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏହାକୁ ହିଁ ଶ୍ରେୟ ମନେ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିବା ମୂର୍ଖମାନେ ବାରମ୍ବାର ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
Muṇḍaka 1.2.8
अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः
स्वयं धीराः पण्डितं मन्यमानाः ।
जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा
अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ १.२.८ ॥
ଅବିଦ୍ୟାରେ ରହି, ନିଜକୁ ଧୀର ଓ ପଣ୍ଡିତ ଭାବୁଥିବା ମୂଢ଼ମାନେ, ଅନ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଉଥିବା ଅନ୍ଧମାନଙ୍କ ପରି ଠୋକର ଖାଇ ବୁଲନ୍ତି।
Muṇḍaka 1.2.9
अविद्यायां बहुधा वर्तमाना वयं
कृतार्था इत्यभिमन्यन्ति बालाः ।
यत् कर्मिणो न प्रवेदयन्ति रागात्
तेनातुराः क्षीणलोकाश्च्यवन्ते ॥ १.२.९ ॥
ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଅବିଦ୍ୟାରେ ରହି, 'ଆମେ କୃତାର୍ଥ' ବୋଲି ବାଳକସମ ଅଜ୍ଞମାନେ ଅଭିମାନ କରନ୍ତି। କର୍ମୀମାନେ ଆସକ୍ତିରୁ (ସତ୍ୟ) ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କ୍ଷୀଣ ଲୋକରୁ ଖସି ପଡ଼ନ୍ତି।
Muṇḍaka 1.2.10
इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं
नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढाः ।
नाकस्य पृष्ठे ते सुकृतेऽनुभूत्वेमं
लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥ १.२.१० ॥
ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତ୍ତ (ଯଜ୍ଞ ଓ ପରୋପକାର)କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବୁଥିବା ଅତି ମୂଢ଼ମାନେ ତାଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖରରେ ସୁକୃତର ଫଳ ଭୋଗ କରି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକକୁ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ହୀନ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
Muṇḍaka 1.2.11
तपःश्रद्धे ये ह्युपवसन्त्यरण्ये
शान्ता विद्वांसो भैक्ष्यचर्यां चरन्तः ।
सूर्यद्वारेण ते विरजाः प्रयान्ति
यत्रामृतः स पुरुषो ह्यव्ययात्मा ॥ १.२.११ ॥
ତପ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଯେଉଁମାନେ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଓ ବିଦ୍ୱାନ, ଭିକ୍ଷାଚର୍ଯ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରଦେଇ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି; ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅମୃତ, ଅବ୍ୟୟାତ୍ମା ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି।
Muṇḍaka 1.2.12
परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो
निर्वेदमायान्नास्त्यकृतः कृतेन ।
तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत्
समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ॥ १.२.१२ ॥
କର୍ମଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ଲୋକସମୂହକୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୈରାଗ୍ୟ ଲାଭ କରେ; ଅକୃତ (ଶାଶ୍ୱତ) କୃତ କର୍ମରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ସେହି ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସେ ହାତରେ ସମିଧ ଧରି ବେଦଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
Muṇḍaka 1.2.13
तस्मै स विद्वानुपसन्नाय सम्यक्
प्रशान्तचित्ताय शमान्विताय ।
येनाक्षरं पुरुषं वेद सत्यं प्रोवाच
तां तत्वतो ब्रह्मविद्याम् ॥ १.२.१३ ॥
ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା, ଭଲ ଭାବେ ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ ଓ ଶମଗୁଣଯୁକ୍ତ ସେହି ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ଗୁରୁ ଯଥାର୍ଥରେ ସେହି ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଉପଦେଶ କଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷର ସତ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜଣାଯାଏ।