Upaniṣads · Taittirīya 2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Taittirīya 2.1
ॐ ब्रह्मविदाप्नोति परम् । तदेषाऽभ्युक्ता । सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म । यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् ।
सोऽश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चितेति ॥ तस्माद्वा एतस्मादात्मन आकाशः संभूतः । आकाशाद्वायुः ।
वायोरग्निः । अग्नेरापः । अद्भ्यः पृथिवी । पृथिव्या ओषधयः । ओषधीभ्योऽन्नम् । अन्नाद्रेतः । रेतसः पुरुषः ।
स वा एष पुरुषोऽन्नरसमयः । तस्येदमेव शिरः । अयं दक्षिणः पक्षः । अयमुत्तरः पक्षः । अयमात्मा ।
इदं पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.१ ॥
Om. Quien conoce brahman alcanza lo supremo. Sobre esto se dice: brahman es verdad, conocimiento e infinito. Quien sabe que está depositado en la cueva del corazón, en el espacio supremo, disfruta de todos los deseos junto con brahman, el sabio. De este mismo ātman surgió el espacio; del espacio, el aire; del aire, el fuego; del fuego, el agua; del agua, la tierra; de la tierra, las plantas; de las plantas, el alimento; del alimento, la semilla; de la semilla, el ser humano. Este ser humano está hecho de la esencia del alimento. Esta es su cabeza; este, el lado derecho; este, el lado izquierdo; este, el tronco; y esta, la cola y el soporte. Sobre esto hay también este verso.
Taittirīya 2.2
अन्नाद्वै प्रजाः प्रजायन्ते । याः काश्च पृथिवीँ श्रिताः । अथो अन्नेनैव जीवन्ति । अथैनदपि यन्त्यन्ततः ।
अन्नँ हि भूतानां ज्येष्ठम् । तस्मात् सर्वौषधमुच्यते । सर्वं वै तेऽन्नमाप्नुवन्ति । येऽन्नं ब्रह्मोपासते ।
अन्नँ हि भूतानां ज्येष्ठम् । तस्मात् सर्वौषधमुच्यते । अन्नाद् भूतानि जायन्ते । जातान्यन्नेन वर्धन्ते ।
अद्यतेऽत्ति च भूतानि । तस्मादन्नं तदुच्यत इति । तस्माद्वा एतस्मादन्नरसमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा प्राणमयः ।
तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम्। अन्वयं पुरुषविधः । तस्य प्राण एव शिरः ।
व्यानो दक्षिणः पक्षः । अपान उत्तरः पक्षः । आकाश आत्मा । पृथिवी पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.२ ॥
Del alimento nacen en verdad los seres que habitan la tierra. Por el alimento viven, y al fin retornan a él. El alimento es en verdad el primogénito de los seres; por eso se le llama remedio de todo. Quienes veneran el alimento como brahman obtienen todo alimento. Del alimento nacen los seres; nacidos, crecen por el alimento. Es comido y come a los seres; por eso se le llama alimento. Distinto de ese ātman hecho de la esencia del alimento hay otro ātman interior, hecho de prāṇa. Por él esto está lleno. También él tiene forma humana. Conforme a él, esto también tiene forma humana. Su prāṇa es en verdad la cabeza; el vyāna, el lado derecho; el apāna, el lado izquierdo; el espacio, el tronco; la tierra, la cola y el soporte. Sobre esto hay también este verso.
Taittirīya 2.3
प्राणं देवा अनु प्राणन्ति । मनुष्याः पशवश्च ये । प्राणो हि भूतानामायुः । तस्मात् सर्वायुषमुच्यते । सर्वमेव त आयुर्यन्ति ।
ये प्राणं ब्रह्मोपासते । प्राणो हि भूतानामायुः । तस्मात् सर्वायुषमुच्यत इति । तस्यैष एव शारीर आत्मा ।
यः पूर्वस्य तस्माद्वा एतस्मात् प्राणमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा मनोमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव ।
तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य यजुरेव शिरः । ऋग्दक्षिणः पक्षः । सामोत्तरः पक्षः । आदेश आत्मा ।
अथर्वाङ्गिरसः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.३ ॥
Los dioses viven por el prāṇa, y así también los humanos y los animales. El prāṇa es la vida de los seres; por eso se le llama vida completa. Todos ellos alcanzan su vida completa. Para quienes veneran el prāṇa como brahman, el prāṇa es la vida de los seres; por eso se le llama vida completa. Este es el ātman corporal de aquel. Distinto del anterior, de este ātman hecho de prāṇa, hay un ātman interior hecho de mente; por él esto queda completo. Él es en verdad de forma humana. Conforme a la forma humana, tiene la misma forma de persona. Su cabeza es el Yajus, su ala derecha el Ṛg, su ala izquierda el Sāma, y su mandato es el ātman. Los Atharvāṅgirasas son su cola y sostén. Sobre esto existe también este verso.
Taittirīya 2.4
यतो वाचो निवर्तन्ते । अप्राप्य मनसा सह । आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् । न बिभेति कदाचनेति । तस्यैष एव शारीर आत्मा ।
यः पूर्वस्य तस्माद्वा एतस्मान्मनोमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा विज्ञानमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव ।
तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य श्रद्धैव शिरः । ऋतं दक्षिणः पक्षः । सत्यमुत्तरः पक्षः । योग आत्मा ।
महः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.४ ॥
Desde donde la palabra regresa sin haberlo alcanzado junto con la mente, quien conoce la bienaventuranza de brahman nunca teme. Este es el ātman corporal de aquel. Distinto del anterior, de este ātman hecho de mente, hay un ātman interior hecho de conocimiento; por él esto queda completo. Él es en verdad de forma humana. Conforme a la forma humana, tiene la misma forma de persona. Su cabeza es la fe (śraddhā), su ala derecha el ṛta, su ala izquierda la verdad (satya), y el yoga es el ātman. Mahas es su cola y sostén. Sobre esto existe también este verso.
Taittirīya 2.5
विज्ञानं यज्ञं तनुते । कर्माणि तनुतेऽपि च । विज्ञानं देवाः सर्वे । ब्रह्म ज्येष्ठमुपासते । विज्ञानं ब्रह्म चेद्वेद ।
तस्माच्चेन्न प्रमाद्यति शरीरे पाप्मनो हित्वा । सर्वान्कामान्समश्नुत इति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य ।
तस्माद्वा एतस्माद्विज्ञानमयात् । अन्योऽन्तर आत्माऽऽनन्दमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव ।
तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य प्रियमेव शिरः । मोदो दक्षिणः पक्षः । प्रमोद उत्तरः पक्षः ।
आनन्द आत्मा । ब्रह्म पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.५ ॥
El conocimiento extiende el sacrificio y extiende las acciones. Todos los dioses veneran el conocimiento como brahman mayor. Si alguien conoce el conocimiento como brahman, y no cae en la negligencia en el cuerpo, habiendo abandonado los males obtiene todos los deseos. Este es el ātman corporal de aquel, que es el anterior. De ese ātman hecho de conocimiento hay un ātman interior hecho de bienaventuranza; por él esto queda completo. Él es en verdad de forma humana. Conforme a la forma humana, tiene la misma forma de persona. Su cabeza es lo querido, su ala derecha la alegría (moda), su ala izquierda la gran alegría (pramoda). La bienaventuranza es el ātman. Brahman es su cola y sostén. Sobre esto existe también este verso.
Taittirīya 2.6
असन्नेव स भवति असद्ब्रह्मेति वेद चेत् । ब्रह्मेति चेद्वेद । सन्तमेनं ततो विदुरिति । तस्यैष एव शारीर आत्मा ।
यः पूर्वस्य अथातोऽनुप्रश्नाः । उताविद्वानमुं लोकं प्रेत्य । कश्चन गच्छी३ । आहो विद्वानमुं लोकं प्रेत्य कश्चित्समश्नुता ३ उ ।
सोऽकामयत । बहुभ्यां प्रजायेयेति । स तपोऽतप्यत । स तपस्तप्त्वा । इदँ सर्वमसृजत । यदिदं किञ्च । तत्सृष्ट्वा ।
तदेवानुप्राविशत् । तदनुप्रविश्य । सच्च त्यच्चाभवत् । निरुक्तं चानिरुक्तं च । निलयनं चानिलयनं च । विज्ञानं चाविज्ञानं च ।
सत्यं चानृतं च । सत्यमभवत् । यदिदं किञ्च । तत्सत्यमित्याचक्षते । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.६ ॥
Si uno sabe 'brahman no es', se vuelve no existente. Si sabe 'brahman es', entonces lo conocen como existente. Este es su ātman corporal. Aquí están las preguntas posteriores sobre lo anterior: ¿alguien que parte de este mundo sin saber sigue adelante, o alguien que parte de este mundo sabiendo lo alcanza plenamente? Él deseó: 'Que yo sea muchos, que yo nazca.' Practicó tapas. Habiendo practicado tapas, creó todo esto, cuanto hay aquí. Habiéndolo creado, entró en eso mismo. Habiendo entrado, se volvió lo manifiesto y lo no manifiesto; lo definido y lo indefinido, lo sostenido y lo no sostenido, el conocimiento y la ignorancia, lo verdadero y lo falso. Se volvió lo verdadero. Lo que aquí existe, eso llaman 'lo verdadero'. Sobre esto hay también este verso.
Taittirīya 2.7
असद्वा इदमग्र आसीत् । ततो वै सदजायत । तदात्मानँ स्वयमकुरुत । तस्मात्तत्सुकृतमुच्यत इति । यद्वै तत् सुकृतम् ।
रसो वै सः । रसँ ह्येवायं लब्ध्वाऽऽनन्दी भवति । को ह्येवान्यात्कः प्राण्यात् । यदेष आकाश आनन्दो न स्यात् ।
एष ह्येवानन्दयाति । यदा ह्येवैष एतस्मिन्नदृश्येऽनात्म्येऽनिरुक्तेऽनिलयनेऽभयं प्रतिष्ठां विन्दते । अथ सोऽभयं गतो भवति ।
यदा ह्येवैष एतस्मिन्नुदरमन्तरं कुरुते । अथ तस्य भयं भवति । तत्त्वेव भयं विदुषोऽमन्वानस्य । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.७ ॥
En el principio esto era no existente. De eso nació lo existente. Se hizo a sí mismo por sí mismo; por eso se le llama 'bien hecho'. Pues lo bien hecho es la esencia. Habiendo obtenido esa esencia, uno se vuelve bienaventurado. Pues ¿quién respiraría, quién viviría, si no existiera esta bienaventuranza en el espacio? Es él quien da la bienaventuranza. Cuando uno encuentra un apoyo firme en esto invisible, no-ātman, indescriptible, sin sustento, entonces alcanza la ausencia de temor. Pero cuando hace la más mínima distinción en ello, entonces hay temor. Ese temor es para quien conoce pero imagina una diferencia. Sobre esto hay también este verso.
Taittirīya 2.8
भीषाऽस्माद्वातः पवते । भीषोदेति सूर्यः । भीषाऽस्मादग्निश्चेन्द्रश्च । मृत्युर्धावति पञ्चम इति । सैषाऽऽनन्दस्य मीमाँसा भवति ।
युवा स्यात्साधुयुवाऽध्यायकः । आशिष्ठो द्रढिष्ठो बलिष्ठः । तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तस्य पूर्णा स्यात् । स एको मानुष आनन्दः ।
ते ये शतं मानुषा आनन्दाः । स एको मनुष्यगन्धर्वाणामानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं मनुष्यगन्धर्वाणामानन्दाः ।
स एको देवगन्धर्वाणामानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं देवगन्धर्वाणामानन्दाः । स एकः पितृणां चिरलोकलोकानामानन्दः ।
स एक आजानजानां देवानामानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतमाजानजानां देवानामानन्दाः ।
स एकः कर्मदेवानां देवानामानन्दः । ये कर्मणा देवानपि यन्ति । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं कर्मदेवानां देवानामानन्दाः ।
स एको देवानामानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं देवानामानन्दाः । स एक इन्द्रस्याऽऽनन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य ।
ते ये शतमिन्द्रस्याऽऽनन्दाः । स एको बृहस्पतेरानन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं बृहस्पतेरानन्दाः । स एकः प्रजापतेरानन्दः ।
श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । ते ये शतं प्रजापतेरानन्दाः । स एको ब्रह्मण आनन्दः । श्रोत्रियस्य चाकामहतस्य । स यश्चायं पुरुषे ।
यश्चासावादित्ये । स एकः । स य एवंवित् । अस्माल्लोकात्प्रेत्य । एतमन्नमयमात्मानमुपसङ्क्रामति । एतं प्राणमयमात्मानमुपसङ्क्रामति ।
एतं मनोमयमात्मानमुपसङ्क्रामति । एतं विज्ञानमयमात्मानमुपसङ्क्रामति । एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रामति । तदप्येष श्लोको भवति ॥ २.८ ॥
Por temor a él sopla el viento; por temor a él sale el sol; por temor a él corren Agni e Indra, y la muerte como quinta. Esta es la indagación sobre el ānanda. Sea un joven, un buen joven, estudioso del Veda, muy vigoroso, muy firme, muy fuerte. Que toda esta tierra, llena de riqueza, sea suya. Ese es un ānanda humano. Cien ānanda humanos son un ānanda de los gandharvas humanos, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Cien ānanda de los gandharvas humanos son un ānanda de los gandharvas divinos, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Cien ānanda de los gandharvas divinos son un ānanda de los padres que habitan los mundos de larga duración. Cien ānanda de los padres son un ānanda de los dioses ājānaja, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Cien ānanda de los dioses ājānaja son un ānanda de los dioses por obras, que por las obras alcanzan incluso a los dioses, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Cien ānanda de los dioses por obras son un ānanda de los dioses. Cien ānanda de los dioses son un ānanda de Indra, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Cien ānanda de Indra son un ānanda de Bṛhaspati, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Cien ānanda de Bṛhaspati son un ānanda de Prajāpati, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Cien ānanda de Prajāpati son un ānanda de Brahman, para el sabio cuyos deseos no están afligidos. Lo que está en el ser humano y lo que está en aquel del sol es uno. Quien así sabe, al partir de este mundo, se aproxima al ātman hecho de alimento, se aproxima al ātman hecho de prāṇa, se aproxima al ātman hecho de mente, se aproxima al ātman hecho de discernimiento, se aproxima al ātman hecho de ānanda. Sobre esto hay también este verso.
Taittirīya 2.9
यतो वाचो निवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह । आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् । न बिभेत कुतश्चनेति । एतँ ह वाव न तपति । किमहँ साधु नाकरवम् ।
किमहं पापमकरवमिति । स य एवं विद्वानेते आत्मानँ स्पृणुते । उभे ह्येवैष एते आत्मानँ स्पृणुते । य एवं वेद । इत्युपनिषत् ॥ २.९ ॥
Aquello de lo que la palabra regresa sin alcanzarlo junto con la mente: el conocedor de la bienaventuranza de brahman no teme nada. Ciertamente no lo atormenta el pensamiento: '¿Por qué no hice lo bueno? ¿Por qué hice lo malo?' Quien así conoce protege a su ātman de ambos. Quien así conoce, en verdad, protege a su ātman de ambos. Esta es la Upaniṣad.