ऋग्वेद · सूक्त 1.10

1.10.1

गाय॑न्ति त्वा गाय॒त्रिणोऽर्च॑न्त्य॒र्कम॒र्किणः॑ ।
ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒ उद्वं॒शमि॑व येमिरे ॥

गाणारे तुझे गान करतात, स्तोते स्तोत्राने तुझी पूजा करतात; हे शतक्रतो, ब्राह्मण तुला वेळूसारखे उंच उचलतात.

यत्सानोः॒ सानु॒मारु॑ह॒द्भूर्यस्प॑ष्ट॒ कर्त्व॑म् ।
तदिन्द्रो॒ अर्थं॑ चेतति यू॒थेन॑ वृ॒ष्णिरे॑जति ॥

तो पर्वताच्या शिखरावरून दुसऱ्या शिखरावर चढला तेव्हा त्याचे महान कर्म प्रकट झाले; तेव्हा इंद्र आपले प्रयोजन जाणतो; वृषभ आपल्या कळपासह पुढे सरकतो.

यु॒क्ष्वा हि के॒शिना॒ हरी॒ वृष॑णा कक्ष्य॒प्रा ।
अथा॑ न इन्द्र सोमपा गि॒रामुप॑श्रुतिं चर ॥

निश्चितच तुझ्या केसराच्या दोन तपकिरी घोड्यांना जुंप, बलवान आणि पोटपट्टा घातलेल्या; मग हे इंद्रा, सोमपान करणाऱ्या, आमची गीते ऐकण्यासाठी ये.

एहि॒ स्तोमाँ॑ अ॒भि स्व॑रा॒भि गृ॑णी॒ह्या रु॑व ।
ब्रह्म॑ च नो वसो॒ सचेन्द्र॑ य॒ज्ञं च॑ वर्धय ॥

आमच्या स्तोत्रांकडे ये; मोठ्याने गा, स्तुती कर, येथे हाक मार. हे धनदात्या इंद्रा, आमच्या मंत्रासह आणि यज्ञासह येऊन त्यांची वृद्धी कर.

उ॒क्थमिन्द्रा॑य॒ शंस्यं॒ वर्ध॑नं पुरुनि॒ष्षिधे॑ ।
श॒क्रो यथा॑ सु॒तेषु॑ णो रा॒रण॑त्स॒ख्येषु॑ च ॥

अनेक किल्ल्यांचा नाश करणाऱ्या इंद्रासाठी वर्धन करणारे स्तोत्र म्हणावे; शक्र आमच्या सोमाभिषवांमध्ये आणि मैत्रीमध्ये आम्हांला अनुग्रह करो.

तमित्स॑खि॒त्व ई॑महे॒ तं रा॒ये तं सु॒वीर्ये॑ ।
स श॒क्र उ॒त नः॑ शक॒दिन्द्रो॒ वसु॒ दय॑मानः ॥

त्यालाच आम्ही मैत्रीसाठी, त्यालाच धनासाठी, त्यालाच उत्तम वीर पुत्रांसाठी बोलावतो; तो शक्र इंद्र आम्हांलाही धन देऊन अनुग्रह करो.

सु॒वि॒वृतं॑ सुनि॒रज॒मिन्द्र॒ त्वादा॑त॒मिद्यशः॑ ।
गवा॒मप॑ व्र॒जं वृ॑धि कृणु॒ष्व राधो॑ अद्रिवः ॥

हे इंद्रा, तुझ्याकडून दिलेली ही विस्तृत आणि सुव्यवस्थित कीर्ती पसरते. हे वज्रधारी, गोठ्याचे दार उघड आणि आम्हाला धन दे.

न॒हि त्वा॒ रोद॑सी उ॒भे ऋ॑घा॒यमा॑ण॒मिन्व॑तः ।
जेषः॒ स्व॑र्वतीर॒पः सं गा अ॒स्मभ्यं॑ धूनुहि ॥

गर्जणाऱ्या तुला ते दोन्ही लोक गाठू शकत नाहीत. आकाशधारी पाण्यांना जिंक, आणि आमच्यासाठी गाईंनाही बाहेर हाकून आण.

आश्रु॑त्कर्ण श्रु॒धी हवं॒ नू चि॑द्दधिष्व मे॒ गिरः॑ ।
इन्द्र॒ स्तोम॑मि॒मं मम॑ कृ॒ष्वा यु॒जश्चि॒दन्त॑रम् ॥

हे सावध कानांच्या, आमची हाक ऐक; माझी वाणी स्वीकार. इंद्रा, माझे हे स्तोत्र रथाच्या घोड्यांपेक्षाही प्रिय कर.

वि॒द्मा हि त्वा॒ वृष॑न्तमं॒ वाजे॑षु हवन॒श्रुत॑म् ।
वृष॑न्तमस्य हूमह ऊ॒तिं स॑हस्र॒सात॑माम् ॥

युद्धांमध्ये हाक ऐकणाऱ्या अत्यंत पराक्रमी तुला आम्ही जाणतो. हजारो दान देणाऱ्या त्या पराक्रमी देवाच्या साहाय्यासाठी आम्ही हाक मारतो.

आ तू न॑ इन्द्र कौशिक मन्दसा॒नः सु॒तं पि॑ब ।
नव्य॒मायुः॒ प्र सू ति॑र कृ॒धी स॑हस्र॒सामृषि॑म् ॥

हे इंद्रा, हे कौशिका, आनंदित होऊन येथे ये आणि पिळलेला सोम पी. नवे आयुष्य नीट पार करवून दे; या ऋषीला हजारो दान देणारा कर.

परि॑ त्वा गिर्वणो॒ गिर॑ इ॒मा भ॑वन्तु वि॒श्वतः॑ ।
वृ॒द्धायु॒मनु॒ वृद्ध॑यो॒ जुष्टा॑ भवन्तु॒ जुष्ट॑यः ॥

हे स्तोत्रांच्या स्वामी, ही स्तोत्रे सर्व बाजूंनी तुला वेढोत. दीर्घायुष्याच्या मागोमाग समृद्धी येवोत; प्रियाला आवडणाऱ्या कृपा होवोत.