Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.102

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.102.1

इ॒मां ते॒ धियं॒ प्र भ॑रे म॒हो म॒हीम॒स्य स्तो॒त्रे धि॒षणा॒ यत्त॑ आन॒जे ।
तमु॑त्स॒वे च॑ प्रस॒वे च॑ सास॒हिमिन्द्रं॑ दे॒वासः॒ शव॑सामद॒न्ननु॑ ॥

तुझ्यासाठी ही महान, विशाल स्तुती-भावना मी अर्पण करतो; या स्तोत्रात मी तुला अलंकृत केले तेव्हा. उत्सवात आणि प्रेरणेच्या वेळी, विजयी इंद्राला देवांनी आपल्या बळाने आनंदित केले.

1.102.2

अ॒स्य श्रवो॑ न॒द्यः॑ स॒प्त बि॑भ्रति॒ द्यावा॒क्षामा॑ पृथि॒वी द॑र्श॒तं वपुः॑ ।
अ॒स्मे सू॑र्याचन्द्र॒मसा॑भि॒चक्षे॑ श्र॒द्धे कमि॑न्द्र चरतो वितर्तु॒रम् ॥

त्याची कीर्ती सात नद्या धारण करतात; द्यावापृथिवी आपले दर्शनीय रूप धारण करतात. आमच्या दर्शनासाठी सूर्य आणि चंद्र, श्रद्धेसाठी, हे इंद्रा, विस्तीर्ण मार्गावर चालतात.

1.102.3

तं स्मा॒ रथं॑ मघव॒न्प्राव॑ सा॒तये॒ जैत्रं॒ यं ते॑ अनु॒मदा॑म संग॒मे ।
आ॒जा न॑ इन्द्र॒ मन॑सा पुरुष्टुत त्वा॒यद्भ्यो॑ मघव॒ञ्च्छर्म॑ यच्छ नः ॥

तो रथ, हे दात्या, लाभासाठी पुढे चालव; तुझ्या संगमात आम्ही आनंदतो तो विजयी रथ. हे इंद्रा, बहुप्रशंसित, मनाने, तुला इच्छिणाऱ्यांसाठी, हे दात्या, आम्हाला आश्रय दे.

1.102.4

व॒यं ज॑येम॒ त्वया॑ यु॒जा वृत॑म॒स्माक॒मंश॒मुद॑वा॒ भरे॑भरे ।
अ॒स्मभ्य॑मिन्द्र॒ वरि॑वः सु॒गं कृ॑धि॒ प्र शत्रू॑णां मघव॒न्वृष्ण्या॑ रुज ॥

तुझ्या सोबत्याच्या रथासह आम्ही जिंकू; प्रत्येक संघर्षात आमचा वाटा पुढे ने. हे इंद्रा, आम्हाला संपत्तीचा मार्ग सुलभ कर; हे दात्या, शत्रूंचे पराक्रम मोडून टाक.

1.102.5

नाना॒ हि त्वा॒ हव॑माना॒ जना॑ इ॒मे धना॑नां धर्त॒रव॑सा विप॒न्यवः॑ ।
अ॒स्माकं॑ स्मा॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ सा॒तये॒ जैत्रं॒ ही॑न्द्र॒ निभृ॑तं॒ मन॒स्तव॑ ॥

हे अनेक लोक तुला आवाहन करतात; हे संपत्तीच्या धारका, तुझ्या साहाय्याने, विजयाची इच्छा करणारे. आमच्या रथावर निश्चितपणे येऊन उभा राहा, लाभासाठी; हे इंद्रा, तुझे मन विजयात स्थिर आहे.

1.102.6

गो॒जिता॑ बा॒हू अमि॑तक्रतुः सि॒मः कर्म॑न्कर्मञ्च्छ॒तमू॑तिः खजंक॒रः ।
अ॒क॒ल्प इन्द्रः॑ प्रति॒मान॒मोज॒साथा॒ जना॒ वि ह्व॑यन्ते सिषा॒सवः॑ ॥

गायी जिंकणारे त्याचे दोन बाहू; अपार संकल्पाचा, बलवान, प्रत्येक कर्मात, शंभर संरक्षणे असलेला, भाला धारण करणारा. इंद्र अतुल्य आहे, आपल्या ओजाने त्याच्याशी बरोबरी करणारा कोणी नाही; तेव्हा विजयाची इच्छा करणारे लोक त्याला निरनिराळ्या नावांनी हाक मारतात.

1.102.7

उत्ते॑ श॒तान्म॑घव॒न्नुच्च॒ भूय॑स॒ उत्स॒हस्रा॑द्रिरिचे कृ॒ष्टिषु॒ श्रवः॑ ।
अ॒मा॒त्रं त्वा॑ धि॒षणा॑ तित्विषे म॒ही अधा॑ वृ॒त्राणि॑ जिघ्नसे पुरंदर ॥

हे मघवन्, शंभर आणि हजारांहूनही वर तुझी कीर्ती संग्रामात तळपते. हे पुरंदरा, तुझ्यासारखा कोणी नाही; महान धी तुला प्रकाशित करते, आणि तू वृत्रांना मारतोस.

1.102.8

त्रि॒वि॒ष्टि॒धातु॑ प्रति॒मान॒मोज॑सस्ति॒स्रो भूमी॑र्नृपते॒ त्रीणि॑ रोच॒ना ।
अती॒दं विश्वं॒ भुव॑नं ववक्षिथाश॒त्रुरि॑न्द्र ज॒नुषा॑ स॒नाद॑सि ॥

तीन ठिकाणी स्थापित, बलाचे प्रतिरूप; हे नृपती, तीन भूमी आणि तीन प्रकाशलोक तुझेच आहेत. हे सर्व विश्व तू व्यापले आहेस. हे इंद्रा, जन्मतःच तू शत्रुविरहित आहेस, सदैव.

1.102.9

त्वां दे॒वेषु॑ प्रथ॒मं ह॑वामहे॒ त्वं ब॑भूथ॒ पृत॑नासु सास॒हिः ।
सेमं नः॑ का॒रुमु॑पम॒न्युमु॒द्भिद॒मिन्द्रः॑ कृणोतु प्रस॒वे रथं॑ पु॒रः ॥

देवांमध्ये प्रथम तुलाच आम्ही आवाहन करतो; युद्धांत तूच विजयी झाला आहेस. तो इंद्र आमच्या या कवी, उपमन्यू आणि उद्भिदाला प्रेरणेच्या वेळी रथ पुढे नेऊ दे.

1.102.10

त्वं जि॑गेथ॒ न धना॑ रुरोधि॒थार्भे॑ष्वा॒जा म॑घवन्म॒हत्सु॑ च ।
त्वामु॒ग्रमव॑से॒ सं शि॑शीमसि॒ अथा॑ न इन्द्र॒ हव॑नेषु चोदय ॥

तू धने जिंकलीस; स्पर्धेत मुलांमध्ये अडवलेली धनेही, हे मघवन्, थोरांमध्येही तू सोडवलीस. संरक्षणासाठी उग्र अशा तुला आम्ही एकत्र तीक्ष्ण करतो; म्हणून हे इंद्रा, आमच्या आवाहनांत आम्हाला प्रेरणा दे.

1.102.11

वि॒श्वाहेन्द्रो॑ अधिव॒क्ता नो॑ अस्तु॒ अप॑रिह्वृताः सनुयाम॒ वाज॑म् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑तिः॒ सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

नेहमी इंद्र आमचा प्रवक्ता असो; अडथळ्याविना आम्ही बल मिळवो. ते मित्र आणि वरुण आमच्यावर कृपा करोत; अदिती, सिंधू, पृथिवी आणि द्यौ हीसुद्धा.