Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.52

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

1.52.1

त्यं सु मे॒षं म॑हया स्व॒र्विदं॑ श॒तं यस्य॑ सु॒भ्वः॑ सा॒कमीर॑ते ।
अत्यं॒ न वाजं॑ हवन॒स्यदं॒ रथ॒मेन्द्रं॑ ववृत्या॒मव॑से सुवृ॒क्तिभिः॑ ॥

તે મેષની સ્તુતિ કરીને ઉન્નત કર, જે સ્વર્ગને શોધનાર છે; તેની સાથે સો તેજસ્વી સાથીઓ એકસાથે ચાલે છે. વેગવાન ઘોડાની જેમ, યજ્ઞમાં બેઠેલા ઇન્દ્રના રથને સારા સ્તોત્રોથી સહાય માટે હું વાળું.

1.52.2

स पर्व॑तो॒ न ध॒रुणे॒ष्वच्यु॑तः स॒हस्र॑मूति॒स्तवि॑षीषु वावृधे ।
इन्द्रो॒ यद्वृ॒त्रमव॑धीन्नदी॒वृत॑मु॒ब्जन्नर्णां॑सि॒ जर्हृ॑षाणो॒ अन्ध॑सा ॥

તે પર્વત સમાન અચળ છે, દૃઢ સ્થાનોમાં સ્થિર; હજાર પ્રકારની સહાયવાળો, શક્તિઓમાં વધ્યો. જ્યારે ઇન્દ્રે નદીઓ રોકનાર વૃત્રને માર્યો, ત્યારે સોમથી હર્ષિત થઈ તેણે જળ મુક્ત કર્યું.

1.52.3

स हि द्व॒रो द्व॒रिषु॑ व॒व्र ऊध॑नि च॒न्द्रबु॑ध्नो॒ मद॑वृद्धो मनी॒षिभिः॑ ।
इन्द्रं॒ तम॑ह्वे स्वप॒स्यया॑ धि॒या मंहि॑ष्ठरातिं॒ स हि पप्रि॒रन्ध॑सः ॥

તે દ્વારોની આગળીઓ જેવો છે, ઊધસમાં ચમકતો, ચંદ્ર જેવા આધારવાળો, મદથી વધેલો; જ્ઞાનીઓ દ્વારા તેને પોકારું છું. તે ઇન્દ્ર, મહાદાતાને, સારા કર્મની બુદ્ધિથી હું બોલાવું છું, કારણ કે તે જ સોમથી ભરે છે.

1.52.4

आ यं पृ॒णन्ति॑ दि॒वि सद्म॑बर्हिषः समु॒द्रं न सु॒भ्वः॑ स्वा अ॒भिष्ट॑यः ।
तं वृ॑त्र॒हत्ये॒ अनु॑ तस्थुरू॒तयः॒ शुष्मा॒ इन्द्र॑मवा॒ता अह्रु॑तप्सवः ॥

આકાશમાં દર્ભ પર બેઠેલા જેને ભરે છે, સમુદ્ર જેવી ચમકતી ઇચ્છાઓની જેમ; તે ઇન્દ્રની પાછળ વૃત્ર સાથેના યુદ્ધમાં સહાયો ઊભી રહી, વીર શક્તિઓ અને અક્ષય, અક્ષત સેનાઓ.

1.52.5

अ॒भि स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑तो र॒घ्वीरि॑व प्रव॒णे स॑स्रुरू॒तयः॑ ।
इन्द्रो॒ यद्व॒ज्री धृ॒षमा॑णो॒ अन्ध॑सा भि॒नद्व॒लस्य॑ परि॒धीँरि॑व त्रि॒तः ॥

તેના હર્ષમાં, યુદ્ધ કરનારના પોતાના દાન તરફ સહાયો દોડી, ઢાળ પર રથો દોડે તેમ. વજ્રધારી ઇન્દ્ર સોમથી હિંમત પામી, વલના વાડાઓને ત્રિતની જેમ તોડે છે ત્યારે.

1.52.6

परीं॑ घृ॒णा च॑रति तित्वि॒षे शवो॑ अ॒पो वृ॒त्वी रज॑सो बु॒ध्नमाश॑यत् ।
वृ॒त्रस्य॒ यत्प्र॑व॒णे दु॒र्गृभि॑श्वनो निज॒घन्थ॒ हन्वो॑रिन्द्र तन्य॒तुम् ॥

તેની આસપાસ કિરણો ફરે છે; બળ ચમકે છે, જળને ઘેરીને, આકાશના પાયામાં બેઠો. વૃત્રના ઢાળ પર, વીરોના આક્રંદ સાથે ગર્જનારના બે જડબાઓ પર, હે ઇન્દ્ર, તેં ગર્જના માર્યો ત્યારે.

1.52.7

ह्र॒दं न हि त्वा॑ न्यृ॒षन्त्यू॒र्मयो॒ ब्रह्मा॑णीन्द्र॒ तव॒ यानि॒ वर्ध॑ना ।
त्वष्टा॑ चित्ते॒ युज्यं॑ वावृधे॒ शव॑स्त॒तक्ष॒ वज्र॑म॒भिभू॑त्योजसम् ॥

હે ઇન્દ્ર, જેમ મોજાં સરોવરને રોકી શકતાં નથી, તેમ તને વધારનારાં તારાં સ્તોત્રો પણ તને રોકી શકતાં નથી. ત્વષ્ટાએ તારા યોગ્ય બળને વધાર્યું; અજેય ઓજવાળું વજ્ર તેણે ઘડ્યું.

1.52.8

ज॒घ॒न्वाँ उ॒ हरि॑भिः सम्भृतक्रत॒विन्द्र॑ वृ॒त्रं मनु॑षे गातु॒यन्न॒पः ।
अय॑च्छथा बा॒ह्वोर्वज्र॑माय॒समधा॑रयो दि॒व्या सूर्यं॑ दृ॒शे ॥

હે ઇન્દ્ર, સંગૃહીત યજ્ઞોના સ્વામી, વૃત્રને હણીને હરિ અશ્વો સાથે મનુ માટે જળ શોધવા ગયો. બંને બાહુમાં લોખંડનું વજ્ર ધર્યું; આકાશમાં સૂર્યને જોવા માટે તેને સ્થાપ્યો.

1.52.9

बृ॒हत्स्वश्च॑न्द्र॒मम॑व॒द्यदु॒क्थ्य॑मकृ॑ण्वत भि॒यसा॒ रोह॑णं दि॒वः ।
यन्मानु॑षप्रधना॒ इन्द्र॑मू॒तयः॒ स्व॑र्नृ॒षाचो॑ म॒रुतोऽम॑द॒न्ननु॑ ॥

મનુષ્યોના સહાયકો સ્વર્ગારોહણથી ડરીને ઇન્દ્રના રક્ષણ સાથે વિશાળ, શ્રેષ્ઠ પ્રકાશમય, આનંદદાયક સ્તુતિ કરી, ત્યારે નરનેતા મરુતો પણ સાથે આનંદ્યા.

1.52.10

द्यौश्चि॑द॒स्याम॑वाँ॒ अहेः॑ स्व॒नादयो॑यवीद्भि॒यसा॒ वज्र॑ इन्द्र ते ।
वृ॒त्रस्य॒ यद्ब॑द्बधा॒नस्य॒ रोद॑सी॒* मदे॑ सु॒तस्य॒ शव॒साभि॑न॒च्छिरः॑ ॥

આ સર્પની ગર્જનાથી આકાશ પણ ધ્રૂજ્યું; હે ઇન્દ્ર, તારું વજ્ર ભયથી તેને હલાવી ગયું. વૃત્ર બંને લોકને બાંધી રાખતો હતો ત્યારે, સોમના નશામાં તેં તારા બળથી તેનું માથું ચીરી નાખ્યું.

1.52.11

यदिन्न्वि॑न्द्र पृथि॒वी दश॑भुजि॒रहा॑नि॒ विश्वा॑ त॒तन॑न्त कृ॒ष्टयः॑ ।
अत्राह॑ ते मघव॒न्विश्रु॑तं॒ सहो॒ द्यामनु॒ शव॑सा ब॒र्हणा॑ भुवत् ॥

હે ઇન્દ્ર, દશબાહુ પૃથ્વીએ દિવસો વિસ્તાર્યા, સર્વ પ્રજાઓ વિસ્તરી, ત્યારે અહીં જ, હે ધનવાન, તારું પ્રસિદ્ધ બળ શક્તિથી આકાશ સુધી વધીને વિસ્તર્યું.

1.52.12

त्वम॒स्य पा॒रे रज॑सो॒ व्यो॑मनः॒ स्वभू॑त्योजा॒ अव॑से धृषन्मनः ।
च॒कृ॒षे भूमिं॑ प्रति॒मान॒मोज॑सो अ॒पः स्वः॑ परि॒भूरे॒ष्या दिव॑म् ॥

તું આ વિશાળ અંતરિક્ષની પેલે પાર છે; પોતાના બળથી સંપન્ન, રક્ષણ માટે, દૃઢમનસ્ક ઇન્દ્ર. તેં પૃથ્વીને ઓજની પ્રતિમા બનાવી; જળ અને પ્રકાશ સર્જ્યાં; સર્વવ્યાપી સ્વામી બનીને તું આકાશ સુધી પહોંચે છે.

1.52.13

त्वं भु॑वः प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्या ऋ॒ष्ववी॑रस्य बृह॒तः पति॑र्भूः ।
विश्व॒माप्रा॑ अ॒न्तरि॑क्षं महि॒त्वा स॒त्यम॒द्धा नकि॑र॒न्यस्त्वावा॑न् ॥

તું પૃથ્વી જેવો વિસ્તૃત છે, અને મહાન ઋષ્વવીરનો સ્વામી છે. તારી મહિમાથી તેં સમગ્ર અંતરિક્ષ ભરી દીધું; ખરેખર, તારા સમાન બીજો કોઈ નથી.

1.52.14

न यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी अनु॒ व्यचो॒ न सिन्ध॑वो॒ रज॑सो॒ अन्त॑मान॒शुः ।
नोत स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑त॒ एको॑ अ॒न्यच्च॑कृषे॒ विश्व॑मानु॒षक् ॥

જેના વિસ્તાર સુધી દ્યાવાપૃથિવી પહોંચતાં નથી, નદીઓ રજસના અંત સુધી પહોંચતી નથી; તેના ઉલ્લાસમાં પોતાના જ વરસાદ સામે લડનાર કોઈ નથી; એકલાએ તેણે એકની પાછળ એક સર્વ કર્યું.

1.52.15

आर्च॒न्नत्र॑ म॒रुतः॒ सस्मि॑न्ना॒जौ विश्वे॑ दे॒वासो॑ अमद॒न्ननु॑ त्वा ।
वृ॒त्रस्य॒ यद्भृ॑ष्टि॒मता॑ व॒धेन॒ नि त्वमि॑न्द्र॒ प्रत्या॒नं ज॒घन्थ॑ ॥

અહીં મરુતોએ એ યુદ્ધમાં સ્તુતિ કરી; સર્વ દેવોએ તારી સાથે આનંદ કર્યો. જ્યારે તેં વૃત્ર પર ઉગ્ર પ્રહારથી ઘા કર્યો, હે ઇન્દ્ર, ત્યારે તેના ચક્ર પર પ્રહાર કરીને તેં તેને પાડી દીધો.