ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.52.1
त्यं सु मे॒षं म॑हया स्व॒र्विदं॑ श॒तं यस्य॑ सु॒भ्वः॑ सा॒कमीर॑ते ।
अत्यं॒ न वाजं॑ हवन॒स्यदं॒ रथ॒मेन्द्रं॑ ववृत्या॒मव॑से सुवृ॒क्तिभिः॑ ॥
ਉਸ ਮੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੌ ਚਮਕਦੇ ਸਾਥੀ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਯਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਲਈ ਮੈਂ ਮੋੜਾਂ।
1.52.2
स पर्व॑तो॒ न ध॒रुणे॒ष्वच्यु॑तः स॒हस्र॑मूति॒स्तवि॑षीषु वावृधे ।
इन्द्रो॒ यद्वृ॒त्रमव॑धीन्नदी॒वृत॑मु॒ब्जन्नर्णां॑सि॒ जर्हृ॑षाणो॒ अन्ध॑सा ॥
ਉਹ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਚੱਲ ਹੈ, ਪੱਕੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਸੋਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਛੱਡੇ।
1.52.3
स हि द्व॒रो द्व॒रिषु॑ व॒व्र ऊध॑नि च॒न्द्रबु॑ध्नो॒ मद॑वृद्धो मनी॒षिभिः॑ ।
इन्द्रं॒ तम॑ह्वे स्वप॒स्यया॑ धि॒या मंहि॑ष्ठरातिं॒ स हि पप्रि॒रन्ध॑सः ॥
ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕੁੰਡੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਊਧਸ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਆਧਾਰ ਵਾਲਾ, ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ; ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਮਹਾਨ ਦਾਤੇ ਨੂੰ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੱਦਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹੀ ਸੋਮ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ।
1.52.4
आ यं पृ॒णन्ति॑ दि॒वि सद्म॑बर्हिषः समु॒द्रं न सु॒भ्वः॑ स्वा अ॒भिष्ट॑यः ।
तं वृ॑त्र॒हत्ये॒ अनु॑ तस्थुरू॒तयः॒ शुष्मा॒ इन्द्र॑मवा॒ता अह्रु॑तप्सवः ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਜਿਸਨੂੰ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਂਗ; ਉਸ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਦਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਵੀਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਾ ਸੱਟ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ।
1.52.5
अ॒भि स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑तो र॒घ्वीरि॑व प्रव॒णे स॑स्रुरू॒तयः॑ ।
इन्द्रो॒ यद्व॒ज्री धृ॒षमा॑णो॒ अन्ध॑सा भि॒नद्व॒लस्य॑ परि॒धीँरि॑व त्रि॒तः ॥
ਉਸਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦਾਨ ਵੱਲ ਮਦਦਾਂ ਵਧੀਆਂ, ਢਲਾਣ ਤੇ ਰਥ ਦੌੜਦੇ ਵਾਂਗ। ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਸੋਮ ਨਾਲ ਹਿੰਮਤ ਪਾ ਕੇ, ਵਲ ਦੇ ਵਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਤੋੜਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ।
1.52.6
परीं॑ घृ॒णा च॑रति तित्वि॒षे शवो॑ अ॒पो वृ॒त्वी रज॑सो बु॒ध्नमाश॑यत् ।
वृ॒त्रस्य॒ यत्प्र॑व॒णे दु॒र्गृभि॑श्वनो निज॒घन्थ॒ हन्वो॑रिन्द्र तन्य॒तुम् ॥
ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਿਰਨਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ; ਬਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤੇ ਬੈਠਾ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਢਲਾਣ ਤੇ, ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੀ ਚੀਖ ਨਾਲ ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਜਬਾੜਿਆਂ ਤੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਗਰਜ ਮਾਰੀ ਜਦੋਂ।
1.52.7
ह्र॒दं न हि त्वा॑ न्यृ॒षन्त्यू॒र्मयो॒ ब्रह्मा॑णीन्द्र॒ तव॒ यानि॒ वर्ध॑ना ।
त्वष्टा॑ चित्ते॒ युज्यं॑ वावृधे॒ शव॑स्त॒तक्ष॒ वज्र॑म॒भिभू॑त्योजसम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਿਵੇਂ ਲਹਿਰਾਂ ਝੀਲ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੀਆਂ। ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਬਲ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ; ਅਜੇਯ ਓਜ ਵਾਲਾ ਵਜ੍ਰ ਘੜਿਆ।
1.52.8
ज॒घ॒न्वाँ उ॒ हरि॑भिः सम्भृतक्रत॒विन्द्र॑ वृ॒त्रं मनु॑षे गातु॒यन्न॒पः ।
अय॑च्छथा बा॒ह्वोर्वज्र॑माय॒समधा॑रयो दि॒व्या सूर्यं॑ दृ॒शे ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਯਗਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਨੂ ਲਈ ਜਲ ਲੱਭਣ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਫੜਿਆ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਟਿਕਾਇਆ।
1.52.9
बृ॒हत्स्वश्च॑न्द्र॒मम॑व॒द्यदु॒क्थ्य॑मकृ॑ण्वत भि॒यसा॒ रोह॑णं दि॒वः ।
यन्मानु॑षप्रधना॒ इन्द्र॑मू॒तयः॒ स्व॑र्नृ॒षाचो॑ म॒रुतोऽम॑द॒न्ननु॑ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਨਾਲ ਮਹਾਨ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਨਰਨੇਤਾ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
1.52.10
द्यौश्चि॑द॒स्याम॑वाँ॒ अहेः॑ स्व॒नादयो॑यवीद्भि॒यसा॒ वज्र॑ इन्द्र ते ।
वृ॒त्रस्य॒ यद्ब॑द्बधा॒नस्य॒ रोद॑सी॒* मदे॑ सु॒तस्य॒ शव॒साभि॑न॒च्छिरः॑ ॥
ਇਸ ਸੱਪ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵੀ ਕੰਬ ਗਿਆ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਵਜ੍ਰ ਡਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ ਗਿਆ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸੋਮ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
1.52.11
यदिन्न्वि॑न्द्र पृथि॒वी दश॑भुजि॒रहा॑नि॒ विश्वा॑ त॒तन॑न्त कृ॒ष्टयः॑ ।
अत्राह॑ ते मघव॒न्विश्रु॑तं॒ सहो॒ द्यामनु॒ शव॑सा ब॒र्हणा॑ भुवत् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦਸ-ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ, ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਵਿਸਥਾਰ ਪਾਈ, ਤਦ ਇੱਥੇ ਹੀ, ਹੇ ਧਨਵਾਨ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ ਫੈਲ ਗਿਆ।
1.52.12
त्वम॒स्य पा॒रे रज॑सो॒ व्यो॑मनः॒ स्वभू॑त्योजा॒ अव॑से धृषन्मनः ।
च॒कृ॒षे भूमिं॑ प्रति॒मान॒मोज॑सो अ॒पः स्वः॑ परि॒भूरे॒ष्या दिव॑म् ॥
ਤੂੰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਪਾਰ ਹੈਂ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਮਨਾ ਇੰਦਰ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਓਜ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਬਣਾਇਆ; ਜਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਚੇ; ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ।
1.52.13
त्वं भु॑वः प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्या ऋ॒ष्ववी॑रस्य बृह॒तः पति॑र्भूः ।
विश्व॒माप्रा॑ अ॒न्तरि॑क्षं महि॒त्वा स॒त्यम॒द्धा नकि॑र॒न्यस्त्वावा॑न् ॥
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਵਵੀਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
1.52.14
न यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी अनु॒ व्यचो॒ न सिन्ध॑वो॒ रज॑सो॒ अन्त॑मान॒शुः ।
नोत स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑त॒ एको॑ अ॒न्यच्च॑कृषे॒ विश्व॑मानु॒षक् ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਤੱਕ ਦਿਉ-ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ, ਨਾ ਦਰਿਆ ਰਜਸ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ; ਉਸ ਦੀ ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਕੱਲੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ।
1.52.15
आर्च॒न्नत्र॑ म॒रुतः॒ सस्मि॑न्ना॒जौ विश्वे॑ दे॒वासो॑ अमद॒न्ननु॑ त्वा ।
वृ॒त्रस्य॒ यद्भृ॑ष्टि॒मता॑ व॒धेन॒ नि त्वमि॑न्द्र॒ प्रत्या॒नं ज॒घन्थ॑ ॥
ਏਥੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਤਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤਦ ਉਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।