ऋग्वेद · सूक्त 1.69

1.69.1

शु॒क्रः शु॑शु॒क्वाँ उ॒षो न जा॒रः ।
प॒प्रा स॑मी॒ची दि॒वो न ज्योतिः॑ ॥

तेजस्वी अग्नी उषेच्या प्रियकराप्रमाणे चमकतो; स्वर्गाच्या प्रकाशाप्रमाणे दोन्ही लोकांना भरून टाकतो.

परि॒ प्रजा॑तः॒ क्रत्वा॑ बभूथ ।
भुवो॑ दे॒वानां॑ पि॒ता पु॒त्रः सन् ॥

जन्मलेला तू आपल्या बुद्धीने सर्वत्र व्यापलास; देवांचा पिता असूनही पुत्र झालास.

वे॒धा अदृ॑प्तो अ॒ग्निर्वि॑जा॒नन्न् ।
ऊध॒र्न गोनां॒ स्वाद्मा॑ पितू॒नाम् ॥

ज्ञानी व गर्वरहित अग्नी जाणणारा आहे; गायींच्या कासेप्रमाणे, पितरांच्या गोड अमृताप्रमाणे आहे.

जने॒ न शेव॑ आ॒हूर्यः॒ सन् ।
मध्ये॒ निष॑त्तो र॒ण्वो दु॑रो॒णे ॥

माणसांमध्ये शुभ व आवाहनयोग्य होऊन, घराच्या मध्यभागी बसलेला आनंदी अग्नी.

पु॒त्रो न जा॒तो र॒ण्वो दु॑रो॒णे ।
वा॒जी न प्री॒तो विशो॒ वि ता॑रीत् ॥

घरात जन्मलेल्या पुत्राप्रमाणे आनंदी, बलवान घोड्याप्रमाणे प्रसन्न झालेल्या अग्नीने प्रजांना पार नेले.

विशो॒ यदह्वे॒ नृभिः॒ सनी॑ळाः ।
अ॒ग्निर्दे॑व॒त्वा विश्वा॑न्यश्याः ॥

मी जेव्हा माणसांना आवाहन करतो, तेव्हा सख्यांसह राहणाऱ्या अग्नी, तू सर्व दैवी गुण प्राप्त कर.

नकि॑ष्ट ए॒ता व्र॒ता मि॑नन्ति ।
नृभ्यो॒ यदे॒भ्यः श्रु॒ष्टिं च॒कर्थ॑ ॥

तुझ्या या नियमांना कोणीही मोडत नाही, कारण तू या माणसांसाठी कल्याणकारी कृत्य केले आहेस.

तत्तु ते॒ दंसो॒ यदह॑न्त्समा॒नैर् ।
नृभि॒र्यद्यु॒क्तो वि॒वेरपां॑सि ॥

ते तुझे पराक्रमच आहे; सोबतच्या माणसांसह तू (शत्रूला) ठार केलेस, जोडला गेलास तेव्हा तू कर्मे उघडलीस.

उ॒षो न जा॒रो वि॒भावो॒स्रः ।
संज्ञा॑तरूप॒श्चिके॑तदस्मै ॥

उषेच्या प्रियकराप्रमाणे तेजस्वी, उषेच्या प्रकाशाप्रमाणे, सुपरिचित रूप असलेला (अग्नी) हे जाणो.

त्मना॒ वह॑न्तो॒ दुरो॒ व्यृ॑ण्वन् ।
नव॑न्त॒ विश्वे॒ स्व॑र्दृशी॑के ॥

स्वतःच्या सामर्थ्याने (अग्नीला) वाहून नेत (देवांनी) दरवाजे उघडले; सर्वजण प्रकाशाच्या दर्शनस्थानी आनंदित झाले.