ऋग्वेद · सूक्त 10.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.65.1
अ॒ग्निरिन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वा॒युः पू॒षा सर॑स्वती स॒जोष॑सः ।
आ॒दि॒त्या विष्णु॑र्म॒रुतः॒ स्व॑र्बृ॒हत्सोमो॑ रु॒द्रो अदि॑ति॒र्ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥
अग्नी, इंद्र, वरुण, मित्र, अर्यमा, वायू, पूषा, सरस्वती — सर्वजण एकमताने; आदित्य, विष्णू, मरुत, स्वर्ग, महान सोम, रुद्र, अदिती आणि ब्रह्माचा स्वामी.
10.65.2
इ॒न्द्रा॒ग्नी वृ॑त्र॒हत्ये॑षु॒ सत्प॑ती मि॒थो हि॑न्वा॒ना त॒न्वा॑ समो॑कसा ।
अ॒न्तरि॑क्षं॒ मह्या प॑प्रु॒रोज॑सा॒ सोमो॑ घृत॒श्रीर्म॑हि॒मान॑मी॒रय॑न् ॥
इंद्र आणि अग्नी, वृत्रवधाच्या लढायांत सज्जनांचे रक्षक; एकमेकांना उत्तेजित करणारे, एकाच निवासात राहणारे. तुपासारखा उजळ सोम आपल्या बलाने महान अंतरिक्ष भरतो, त्याची महिमा प्रेरीत करीत.
10.65.3
तेषां॒ हि म॒ह्ना म॑ह॒ताम॑न॒र्वणां॒ स्तोमाँ॒ इय॑र्म्यृत॒ज्ञा ऋ॑ता॒वृधा॑म् ।
ये अ॑प्स॒वम॑र्ण॒वं चि॒त्ररा॑धस॒स्ते नो॑ रासन्तां म॒हये॑ सुमि॒त्र्याः ॥
त्या महान, अजेय देवांच्या महिम्याच्या बळाने मी त्यांची स्तोत्रे पाठवतो — ऋताचे ज्ञाते, ऋताचे वर्धक यांना. जे समुद्रात जन्मलेले, अद्भुत धन असलेले आहेत — ते आम्हाला महान कल्याणासाठी उत्तम मैत्रीसह देवोत.
10.65.4
स्व॑र्णरम॒न्तरि॑क्षाणि रोच॒ना द्यावा॒भूमी॑ पृथि॒वीं स्क॑म्भु॒रोज॑सा ।
पृ॒क्षा इ॑व म॒हय॑न्तः सुरा॒तयो॑ दे॒वा स्त॑वन्ते॒ मनु॑षाय सू॒रयः॑ ॥
सुवर्ण-शासक — ज्यांनी अंतरिक्ष, तेजस्वी लोक, द्यावापृथिवी आणि विशाल पृथ्वी आपल्या बळाने धारण केली; महिमा वाढवणाऱ्या पृक्षांप्रमाणे, उत्तम दाता देवांची मनूसाठी कवी स्तुती करतात.
10.65.5
मि॒त्राय॑ शिक्ष॒ वरु॑णाय दा॒शुषे॒ या स॒म्राजा॒ मन॑सा॒ न प्र॒युच्छ॑तः ।
ययो॒र्धाम॒ धर्म॑णा॒ रोच॑ते बृ॒हद्ययो॑रु॒भे रोद॑सी॒ नाध॑सी॒ वृतौ॑ ॥
मित्राला शिकव, वरुणालाही, दात्या यजमानालाही — मनाने हानी न करणाऱ्या त्या दोन सम्राटांना. ज्यांचे वसतिस्थान धर्मनियमाने महान प्रकाशते, ज्यांच्या वेढ्यात दोन्ही लोक, द्यावापृथिवी, आश्रयरूप आहेत.
10.65.6
या गौर्व॑र्त॒निं प॒र्येति॑ निष्कृ॒तं पयो॒ दुहा॑ना व्रत॒नीर॑वा॒रतः॑ ।
सा प्र॑ब्रुवा॒णा वरु॑णाय दा॒शुषे॑ दे॒वेभ्यो॑ दाशद्ध॒विषा॑ वि॒वस्व॑ते ॥
ठरविलेल्या मार्गावर फिरणारी गाय, शुद्ध दूध दोहून, विधीनियम अडथळ्याविना पाळून — तीच वरुणासाठी बोलत, दाता यजमानासाठी, देवांना हविसह देते, विवस्वानासाठी.
10.65.7
दि॒वक्ष॑सो अग्निजि॒ह्वा ऋ॑ता॒वृध॑ ऋ॒तस्य॒ योनिं॑ विमृ॒शन्त॑ आसते ।
द्यां स्क॑भि॒त्व्य॑प आ च॑क्रु॒रोज॑सा य॒ज्ञं ज॑नि॒त्वी त॒न्वी॑ नि मा॑मृजुः ॥
दिव्य दृष्टी असलेले, अग्नी ज्यांची जिव्हा आहे असे, ऋताचे संवर्धक, ऋताच्या उगमाचा विचार करीत बसले आहेत. आकाश स्थिर धरून त्यांनी आपल्या बळाने पाणी वर ठेवले; यज्ञ निर्माण करून आपल्या देहात त्याला शुद्ध केले.
10.65.8
प॒रि॒क्षिता॑ पि॒तरा॑ पूर्व॒जाव॑री ऋ॒तस्य॒ योना॑ क्षयतः॒ समो॑कसा ।
द्यावा॑पृथि॒वी वरु॑णाय॒ सव्र॑ते घृ॒तव॒त्पयो॑ महि॒षाय॑ पिन्वतः ॥
परिवेष्टिती, दोन माता-पिता, पूर्वीपासून असलेले हे दोघे ऋताच्या एकाच स्थानी राहतात. सत्यकर्मी द्यावापृथिवी, वरुणासाठी तुम्ही तूप मिसळलेले दूध महिषरूपी मेघासाठी वाढवता.
10.65.9
प॒र्जन्या॒वाता॑ वृष॒भा पु॑री॒षिणे॑न्द्रवा॒यू वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा ।
दे॒वाँ आ॑दि॒त्याँ अदि॑तिं हवामहे॒ ये पार्थि॑वासो दि॒व्यासो॑ अ॒प्सु ये ॥
पर्जन्य आणि वात — दोन वृषभ, पोषक इंद्र-वायू, वरुण, मित्र, अर्यमा — देवांना, आदित्यांना, अदितीला आम्ही आवाहन करतो; जे पृथ्वीचे, जे दिव्य, जे पाण्यात आहेत.
10.65.10
त्वष्टा॑रं वा॒युमृ॑भवो॒ य ओह॑ते॒ दैव्या॒ होता॑रा उ॒षसं॑ स्व॒स्तये॑ ।
बृह॒स्पतिं॑ वृत्रखा॒दं सु॑मे॒धस॑मिन्द्रि॒यं सोमं॑ धन॒सा उ॑ ईमहे ॥
त्वष्टा आणि वायू यांना, हे ऋभूंनो, जे आणतात; दोन दैवी होत्यांना, उषेला, कल्याणासाठी. बृहस्पती, वृत्रहन्ता, सुमेधा, इंद्रबल आणि सोम — धनदाते आम्ही याचना करतो.
10.65.11
ब्रह्म॒ गामश्वं॑ ज॒नय॑न्त॒ ओष॑धी॒र्वन॒स्पती॑न्पृथि॒वीं पर्व॑ताँ अ॒पः ।
सूर्यं॑ दि॒वि रो॒हय॑न्तः सु॒दान॑व॒ आर्या॑ व्र॒ता वि॑सृ॒जन्तो॒ अधि॒ क्षमि॑ ॥
प्रार्थना, गाय, अश्व निर्माण करणारे; औषधी, वनस्पती, पृथ्वी, पर्वत, पाणी निर्माण करणारे. आकाशात सूर्य उभारणारे, उत्तम दाते, श्रेष्ठ कर्मे पृथ्वीवर पाठवणारे.
10.65.12
भु॒ज्युमंह॑सः पिपृथो॒ निर॑श्विना॒ श्यावं॑ पु॒त्रं व॑ध्रिम॒त्या अ॑जिन्वतम् ।
क॒म॒द्युवं॑ विम॒दायो॑हथुर्यु॒वं वि॑ष्णा॒प्वं॑ विश्व॑का॒याव॑ सृजथः ॥
भुज्यूला संकटातून तुम्ही वर काढले, हे अश्विनौ; वध्रिमतीचा पुत्र श्याव याला तुम्ही पुन्हा जिवंत केले. कामद्युला विमदासाठी तुम्ही दोघे आणले; विष्णापूला विश्वकासाठी तुम्ही दोघांनी खाली सोडले.
10.65.13
पावी॑रवी तन्य॒तुरेक॑पाद॒जो दि॒वो ध॒र्ता सिन्धु॒रापः॑ समु॒द्रियः॑ ।
विश्वे॑ दे॒वासः॑ शृणव॒न्वचां॑सि मे॒ सर॑स्वती स॒ह धी॒भिः पुरं॑ध्या ॥
पवित्र आणि तेजस्वी तो गर्जणारा, एकपाद, अजन्मा, आकाश धारण करणारा, सिंधू आणि समुद्रातील जल. सर्व देवांनी माझी वचने ऐकावी; सरस्वतीनेही आपल्या बुद्धींसह.
10.65.14
विश्वे॑ दे॒वाः स॒ह धी॒भिः पुरं॑ध्या॒ मनो॒र्यज॑त्रा अ॒मृता॑ ऋत॒ज्ञाः ।
रा॒ति॒षाचो॑ अभि॒षाचः॑ स्व॒र्विदः॒ स्व॑र्गिरो॒ ब्रह्म॑ सू॒क्तं जु॑षेरत ॥
सर्व देव आपल्या बुद्धींसह व पुरंध्येसह, मनूच्या यज्ञास योग्य, अमर, ऋताचे जाणकार, दानशूर, शत्रूंवर चाल करणारे, स्वर्गप्रकाश मिळवणारे, माझी स्तुती, मंत्र आणि सुंदर सूक्त स्वीकारोत.
10.65.15
दे॒वान्वसि॑ष्ठो अ॒मृता॑न्ववन्दे॒ ये विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प्र॑त॒स्थुः ।
ते नो॑ रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥
वसिष्ठाने अमर देवांना वंदन केले; जे सर्व लोकांमध्ये व्याप्त होऊन उभे आहेत. ते आज आम्हाला बहुप्रशंसित धन देवोत; हे देवांनो, तुम्ही कल्याणाने नेहमी आमचे रक्षण करा.