ऋग्वेद · सूक्त 2.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.35.1
उपे॑मसृक्षि वाज॒युर्व॑च॒स्यां चनो॑ दधीत ना॒द्यो गिरो॑ मे ।
अ॒पां नपा॑दाशु॒हेमा॑ कु॒वित्स सु॒पेश॑सस्करति॒ जोषि॑ष॒द्धि ॥
अन्नाची इच्छा धरून मी अपाम् नपातजवळ आलो आहे; त्यांनी माझी वाणी आणि स्तुतिगीत स्वीकारावे. लवकर आवाहन केले जाणारे अपाम् नपात कदाचित या उत्तम यज्ञकर्त्याला सिद्ध करोत आणि त्याच्यावर प्रसन्न होवोत.
2.35.2
इ॒मं स्व॑स्मै हृ॒द आ सुत॑ष्टं॒ मन्त्रं॑ वोचेम कु॒विद॑स्य॒ वेद॑त् ।
अ॒पां नपा॑दसु॒र्य॑स्य म॒ह्ना विश्वा॑न्य॒र्यो भुव॑ना जजान ॥
त्यांच्यासाठी हृदयापासून या सुरचित मंत्राचे उच्चारण करू; कदाचित त्यांना ते कळेल. अपाम् नपात आपल्या महिम्याच्या बळाने असुर स्वामी होऊन सर्व भुवने निर्माण केली.
2.35.3
सम॒न्या यन्त्युप॑ यन्त्य॒न्याः स॑मा॒नमू॒र्वं न॒द्यः॑ पृणन्ति ।
तमू॒ शुचिं॒ शुच॑यो दीदि॒वांस॑म॒पां नपा॑तं॒ परि॑ तस्थु॒रापः॑ ॥
काही नद्या एकत्र वाहतात, इतर त्यांच्याजवळ जातात; त्या एकच सामाईक खोली भरतात. त्या तेजस्वी अपाम् नपातभोवती ते जल उभे राहिले.
2.35.4
तमस्मे॑रा युव॒तयो॒ युवा॑नं मर्मृ॒ज्यमा॑नाः॒ परि॑ य॒न्त्यापः॑ ।
स शु॒क्रेभिः॒ शिक्व॑भी रे॒वद॒स्मे दी॒दाया॑नि॒ध्मो घृ॒तनि॑र्णिग॒प्सु ॥
त्या तरुणाभोवती सुंदर तरुणी असतात; शुद्ध करणारे जल त्याच्याभोवती जाते. तो आपल्या तेजस्वी ज्वाळांनी आपल्याला धन देत पाण्यात चमकतो, तुपाचे थेंब टपकवत, काष्ठे धारण करणारा.
2.35.5
अ॒स्मै ति॒स्रो अ॑व्य॒थ्याय॒ नारी॑र्दे॒वाय॑ दे॒वीर्दि॑धिष॒न्त्यन्न॑म् ।
कृता॑ इ॒वोप॒ हि प्र॑स॒र्स्रे अ॒प्सु स पी॒यूषं॑ धयति पूर्व॒सूना॑म् ॥
त्या देवासाठी तीन अक्षत दिव्य स्त्रिया अन्न अर्पण करू इच्छितात; घडवल्याप्रमाणे त्या पाण्यात पसरतात. तो पूर्वजांच्या पुत्रांचे अमृत पितो.
2.35.6
अश्व॒स्यात्र॒ जनि॑मा॒स्य च॒ स्व॑र्द्रु॒हो रि॒षः स॒म्पृचः॑ पाहि सू॒रीन् ।
आ॒मासु॑ पू॒र्षु प॒रो अ॑प्रमृ॒ष्यं नारा॑तयो॒ वि न॑श॒न्नानृ॑तानि ॥
येथे घोड्याच्या जन्मासाठी आणि त्याच्या तेजासाठी, द्रोह्यांपासून आणि हानी करणाऱ्यांपासून वीरांचे रक्षण कर. न विसरता येणाऱ्या किल्ल्यांत, पलीकडे, ते शत्रू नष्ट होवोत; असत्येही नष्ट होवोत.
2.35.7
स्व आ दमे॑ सु॒दुघा॒ यस्य॑ धे॒नुः स्व॒धां पी॑पाय सु॒भ्वन्न॑मत्ति ।
सो अ॒पां नपा॑दू॒र्जय॑न्न॒प्स्व॑न्तर्व॑सु॒देया॑य विध॒ते वि भा॑ति ॥
आपल्या निवासात, ज्याची चांगले दूध देणारी गाय तृप्तीने भरलेली आहे, तो अन्न भक्षण करतो. पाण्यांचा तो पुत्र, पाण्यामध्ये अन्नाचे पोषण करत, उपासकाला धन देण्यासाठी प्रकाशतो.
2.35.8
यो अ॒प्स्वा शुचि॑ना॒ दैव्ये॑न ऋ॒तावाज॑स्र उर्वि॒या वि॒भाति॑ ।
व॒या इद॒न्या भुव॑नान्यस्य॒ प्र जा॑यन्ते वी॒रुध॑श्च प्र॒जाभिः॑ ॥
पाण्यांमध्ये, तेजस्वी दिव्य प्रकाशाने, सत्यात स्थिर राहून, अथक असा, विस्तृतपणे जो तळपतो; त्याच्यामुळे इतर प्राणी जन्मतात, औषधी वेलीही संततीसह वाढतात.
2.35.9
अ॒पां नपा॒दा ह्यस्था॑दु॒पस्थं॑ जि॒ह्माना॑मू॒र्ध्वो वि॒द्युतं॒ वसा॑नः ।
तस्य॒ ज्येष्ठं॑ महि॒मानं॒ वह॑न्ती॒र्हिर॑ण्यवर्णाः॒ परि॑ यन्ति य॒ह्वीः ॥
पाण्यांचा पुत्र वर उठून वाकड्या (मेघांच्या) कुशीत स्थिर झाला, वीज धारण करत. त्याची सर्वश्रेष्ठ महिमा वाहत, सोनेरी रंगाच्या महान (प्रवाह) त्याच्याभोवती फिरतात.
2.35.10
हिर॑ण्यरूपः॒ स हिर॑ण्यसंदृग॒पां नपा॒त्सेदु॒ हिर॑ण्यवर्णः ।
हि॒र॒ण्यया॒त्परि॒ योने॑र्नि॒षद्या॑ हिरण्य॒दा द॑द॒त्यन्न॑मस्मै ॥
सुवर्णरूप तो, सुवर्ण पाहणारा; पाण्यांचा पुत्र तोच, सोनेरी रंगही त्याचाच. सोनेरी गर्भातून सभोवती बसून, सुवर्ण देणारे त्याला अन्न देतात.
2.35.11
तद॒स्यानी॑कमु॒त चारु॒ नामा॑पी॒च्यं॑ वर्धते॒ नप्तु॑र॒पाम् ।
यमि॒न्धते॑ युव॒तयः॒ समि॒त्था हिर॑ण्यवर्णं घृ॒तमन्न॑मस्य ॥
त्याचे ते सुंदर नाव आणि अदृश्य रूप वाढते, पाण्यांच्या नातवाचे. ज्या तरुणी अशा एकत्र मिळून प्रज्वलित करतात — त्या सोनेरी रंगाच्यासाठी, तूप आणि त्याचे अन्न.
2.35.12
अ॒स्मै ब॑हू॒नाम॑व॒माय॒ सख्ये॑ य॒ज्ञैर्वि॑धेम॒ नम॑सा ह॒विर्भिः॑ ।
सं सानु॒ मार्ज्मि॒ दिधि॑षामि॒ बिल्मै॒र्दधा॒म्यन्नैः॒ परि॑ वन्द ऋ॒ग्भिः ॥
पुष्कळांमधील सर्वात लहान त्या मित्राला, यज्ञांनी, नमस्काराने, हविर्द्रव्यांनी आपण उपासना करूया. त्याची शिखरधार पूर्णपणे पुसतो, अलंकारांनी त्याला पाहू इच्छितो, अन्नांनी त्याला स्थापतो, ऋचांनी त्याच्याभोवती स्तुती करतो.
2.35.13
स ईं॒ वृषा॑ जनय॒त्तासु॒ गर्भं॒ स ईं॒ शिशु॑र्धयति॒ तं रि॑हन्ति ।
सो अ॒पां नपा॒दन॑भिम्लातवर्णो अ॒न्यस्ये॑वे॒ह त॒न्वा॑ विवेष ॥
तो वृषभ त्यांच्यामध्ये गर्भ निर्माण करतो; ते बालक त्याला पिते, त्याला चाटतात. जलांचा तो नातू, न कोमेजलेल्या वर्णाचा, जणू दुसऱ्याच्या देहाप्रमाणे येथे आपल्या देहासह शिरला.
2.35.14
अ॒स्मिन्प॒दे प॑र॒मे त॑स्थि॒वांस॑मध्व॒स्मभि॑र्वि॒श्वहा॑ दीदि॒वांस॑म् ।
आपो॒ नप्त्रे॑ घृ॒तमन्नं॒ वह॑न्तीः स्व॒यमत्कैः॒ परि॑ दीयन्ति य॒ह्वीः ॥
या परम स्थानी उभ्या असलेल्या, मार्गांसह सदैव तेजस्वी अशा त्याच्याभोवती, नातवासाठी तूप आणि अन्न वाहून नेणारी बलवान जलं स्वतःच्या ज्वालांसह फिरतात.
2.35.15
अयां॑समग्ने सुक्षि॒तिं जना॒यायां॑समु म॒घव॑द्भ्यः सुवृ॒क्तिम् ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥
हे अग्नी, मानवासाठी उत्तम निवास मी दिला आहे, आणि दानशील यजमानांना उत्तम आहुतीही दिली आहे. देव जे रक्षितात ते सर्व कल्याणकारक आहे; उत्तम वीरांसह सभेत त्या महानाचे आपण वर्णन करू.