ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 3.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.29.1
अस्ती॒दम॑धि॒मन्थ॑न॒मस्ति॑ प्र॒जन॑नं कृ॒तम् ।
ए॒तां वि॒श्पत्नी॒मा भ॑रा॒ग्निं म॑न्थाम पू॒र्वथा॑ ॥
ਇਹ ਮੰਥਨ-ਕਾਠ ਹੈ, ਅਰਣਿ-ਰਚਨਾ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਪਤਨੀ (ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਆਮਣੀ) ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ; ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮੰਥੀਏ।
3.29.2
अ॒रण्यो॒र्निहि॑तो जा॒तवे॑दा॒ गर्भ॑ इव॒ सुधि॑तो ग॒र्भिणी॑षु ।
दि॒वेदि॑व॒ ईड्यो॑ जागृ॒वद्भि॑र्ह॒विष्म॑द्भिर्मनु॒ष्ये॑भिर॒ग्निः ॥
ਦੋ ਅਰਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਾਤਵੇਦਾ ਅਗਨੀ, ਗਰਭਵਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਗਰਭ ਵਾਂਗ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸਤਤ ਯੋਗ ਹੈ। ਜਾਗਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਵੀ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਗਨੀ (ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
3.29.3
उ॒त्ता॒नाया॒मव॑ भरा चिकि॒त्वान्त्स॒द्यः प्रवी॑ता॒ वृष॑णं जजान ।
अ॒रु॒षस्तू॑पो॒ रुश॑दस्य॒ पाज॒ इळा॑यास्पु॒त्रो व॒युने॑ऽजनिष्ट ॥
ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਓ; ਜਾਗੀ ਹੋਈ ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਲਾਲ ਸਿਖਾ ਵਾਲਾ ਅਰੁਸ਼ਸਤੂਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਬਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ; ਇਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ।
3.29.4
इळा॑यास्त्वा प॒दे व॒यं नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ ।
जात॑वेदो॒ नि धी॑महि॒ अग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोळ्ह॑वे ॥
ਇਲਾ ਦੇ ਥਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਾ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਵੀ ਢੋਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
3.29.5
मन्थ॑ता नरः क॒विमद्व॑यन्तं॒ प्रचे॑तसम॒मृतं॑ सु॒प्रती॑कम् ।
य॒ज्ञस्य॑ के॒तुं प्र॑थ॒मं पु॒रस्ता॑द॒ग्निं न॑रो जनयता सु॒शेव॑म् ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ, ਅਦਵੈਤ, ਗਿਆਨੀ, ਅਮਰ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਮੰਥੋ। ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਧੁਜਾ, ਅੱਗੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ, ਪੈਦਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
3.29.6
यदी॒ मन्थ॑न्ति बा॒हुभि॒र्वि रो॑च॒तेऽश्वो॒ न वा॒ज्य॑रु॒षो वने॒ष्वा ।
चि॒त्रो न याम॑न्न॒श्विनो॒रनि॑वृतः॒ परि॑ वृण॒क्त्यश्म॑न॒स्तृणा॒ दह॑न् ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਮੰਥਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ। ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਲਾ ਤੇ ਬੇਰੋਕ, ਉਹ ਪੱਥਰਾਂ ਦੁਆਲੇ ਘਾਹ ਸਾੜ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੌਗਿਰਦੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
3.29.7
जा॒तो अ॒ग्नी रो॑चते॒ चेकि॑तानो वा॒जी विप्रः॑ कविश॒स्तः सु॒दानुः॑ ।
यं दे॒वास॒ ईड्यं॑ विश्व॒विदं॑ हव्य॒वाह॒मद॑धुरध्व॒रेषु॑ ॥
ਜਨਮਿਆ ਅਗਨੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਤੇਜਸਵੀ, ਬਲਵਾਨ, ਗਿਆਨੀ, ਕਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ, ਦਾਨੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਉਸਤਤ ਯੋਗ, ਸਰਬਗਿਆਨੀ, ਹਵਿਵਾਹਕ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
3.29.8
सीद॑ होतः॒ स्व उ॑लो॒के चि॑कि॒त्वान्त्सा॒दया॑ य॒ज्ञं सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ॑ ।
दे॒वा॒वीर्दे॒वान्ह॒विषा॑ यजासि॒ अग्ने॑ बृ॒हद्यज॑माने॒ वयो॑ धाः ॥
ਹੇ ਹੋਤਾ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਬੈਠ; ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਸਤਕਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਖਿਅਕ, ਹਵਿ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ; ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਬਲ ਦੇ।
3.29.9
कृ॒णोत॑ धू॒मं वृष॑णं सखा॒योऽस्रे॑धन्त इतन॒ वाज॒मच्छ॑ ।
अ॒यम॒ग्निः पृ॑तना॒षाट्सु॒वीरो॒ येन॑ दे॒वासो॒ अस॑हन्त॒ दस्यू॑न् ॥
ਹੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਵਰਖਾ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਉਠਾਓ; ਅਕੱਟ ਹੋ ਕੇ ਅੰਨ ਵੱਲ ਜਾਓ। ਇਹ ਅਗਨੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦਸਯੂਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।
3.29.10
अ॒यं ते॒ योनि॑र्ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः ।
तं जा॒नन्न॑ग्न॒ आ सी॒दाथा॑ नो वर्धया॒ गिरः॑ ॥
ਇਹ ਤੇਰਾ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਲ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਚਮਕਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਬੈਠ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਉਸਤਤਾਂ ਵਧਾ।
3.29.11
तनू॒नपा॑दुच्यते॒ गर्भ॑ आसु॒रो नरा॒शंसो॑ भवति॒ यद्वि॒जाय॑ते ।
मा॒त॒रिश्वा॒ यदमि॑मीत मा॒तरि॒ वात॑स्य॒ सर्गो॑ अभव॒त्सरी॑मणि ॥
ਤਨੂਨਪਾਤ ਨੂੰ ਗਰਭ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਨਮਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਨਰਾਸ਼ੰਸ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਨੇ ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਕੇ ਘੜਿਆ ਤਾਂ ਸਰੀਮਣਿ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
3.29.12
सु॒नि॒र्मथा॒ निर्म॑थितः सुनि॒धा निहि॑तः क॒विः ।
अग्ने॑ स्वध्व॒रा कृ॑णु दे॒वान्दे॑वय॒ते य॑ज ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਥਿਆ ਗਿਆ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ, ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਅਗਨੀ, ਉੱਤਮ ਯਜ੍ਞ ਕਰ। ਦੇਵੋਪਾਸਕ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
3.29.13
अजी॑जनन्न॒मृतं॒ मर्त्या॑सो अस्रे॒माणं॑ त॒रणिं॑ वी॒ळुज॑म्भम् ।
दश॒ स्वसा॑रो अ॒ग्रुवः॑ समी॒चीः पुमां॑सं जा॒तम॒भि सं र॑भन्ते ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅਮਰ, ਅਚੱਲ, ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਜਬਾੜੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਕੱਠੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਦਸ ਥੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਜਨਮੇ ਪੁਰਖ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਫੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
3.29.14
प्र स॒प्तहो॑ता सन॒काद॑रोचत मा॒तुरु॒पस्थे॒ यदशो॑च॒दूध॑नि ।
न नि मि॑षति सु॒रणो॑ दि॒वेदि॑वे॒ यदसु॑रस्य ज॒ठरा॒दजा॑यत ॥
ਸੱਤ ਹੋਤਾਵਾਂ ਵਾਲਾ (ਅਗਨੀ) ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚਮਕਿਆ; ਮਾਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਥਣ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਲਿਆ। ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਉਹ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਖੁੰਝਦਾ; ਅਸੁਰ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ।
3.29.15
अ॒मि॒त्रा॒युधो॑ म॒रुता॑मिव प्र॒याः प्र॑थम॒जा ब्रह्म॑णो॒ विश्व॒मिद्वि॑दुः ।
द्यु॒म्नव॒द्ब्रह्म॑ कुशि॒कास॒ एरि॑र॒ एक॑एको॒ दमे॑ अ॒ग्निं समी॑धिरे ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਵਰਗੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਚਮਕਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਲਿਆਏ; ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬਾਲਿਆ।
3.29.16
यद॒द्य त्वा॑ प्रय॒ति य॒ज्ञे अ॒स्मिन्होत॑श्चिकि॒त्वोऽवृ॑णीमही॒ह ।
ध्रु॒वम॑या ध्रु॒वमु॒ताश॑मिष्ठाः प्रजा॒नन्वि॒द्वाँ उप॑ याहि॒ सोम॑म् ॥
ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਯਗ ਵਿੱਚ, ਭੇਜੇ ਗਏ ਵਜੋਂ, ਇੱਥੇ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਹੋਤਾ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਯਗ ਕਰ, ਅਤਿ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਜਾਣਦਿਆਂ, ਸੋਮ ਕੋਲ ਆ।