ऋग्वेद · सूक्त 9.12

9.12.1

सोमा॑ असृग्र॒मिन्द॑वः सु॒ता ऋ॒तस्य॒ साद॑ने ।
इन्द्रा॑य॒ मधु॑मत्तमाः ॥

ऋताच्या आसनावर पिळलेले सोमाचे थेंब, मधापेक्षाही गोड, इंद्रासाठी वाहिले.

अ॒भि विप्रा॑ अनूषत॒ गावो॑ व॒त्सं न मा॒तरः॑ ।
इन्द्रं॒ सोम॑स्य पी॒तये॑ ॥

वासराकडे गाई हंबरतात तसे, विप्रांनी सोमपानासाठी इंद्राची स्तुती केली.

म॒द॒च्युत्क्षे॑ति॒ साद॑ने॒ सिन्धो॑रू॒र्मा वि॑प॒श्चित् ।
सोमो॑ गौ॒री अधि॑ श्रि॒तः ॥

मदकारक सोम आपल्या आसनात चालतो; सिंधूच्या लाटेवर विपश्चित सोम गौरीवर विराजमान आहे.

दि॒वो नाभा॑ विचक्ष॒णो अव्यो॒ वारे॑ महीयते ।
सोमो॒ यः सु॒क्रतुः॑ क॒विः ॥

स्वर्गाच्या नाभीत सर्वदर्शी सोम मेंढीच्या लोकरीच्या गाळणीत महिमा पावतो; तो सोम सुकर्मा व कवी आहे.

यः सोमः॑ क॒लशे॒ष्वाँ अ॒न्तः प॒वित्र॒ आहि॑तः ।
तमिन्दुः॒ परि॑ षस्वजे ॥

कलशांत, गाळणीच्या आत ठेवलेल्या सोमाला, इंदु (तेजस्वी थेंब) सभोवती आलिंगन देतो.

प्र वाच॒मिन्दु॑रिष्यति समु॒द्रस्याधि॑ वि॒ष्टपि॑ ।
जिन्व॒न्कोशं॑ मधु॒श्चुत॑म् ॥

इंदु (तेजस्वी थेंब) वाणीला पुढे पाठवतो; समुद्राच्या विस्तारावर मधु गळणाऱ्या पात्राला चेतवत तो पुढे जातो.

नित्य॑स्तोत्रो॒ वन॒स्पति॑र्धी॒नाम॒न्तः स॑ब॒र्दुघः॑ ।
हि॒न्वा॒नो मानु॑षा यु॒गा ॥

सदैव स्तुती केला जाणारा वनस्पती सोम, धारांच्या आत दुग्धधारा वाहवणारा, मानवी युगांना प्रेरणा देणारा.

अ॒भि प्रि॒या दि॒वस्प॒दा सोमो॑ हिन्वा॒नो अ॑र्षति ।
विप्र॑स्य॒ धार॑या क॒विः ॥

द्युलोकाच्या प्रिय मार्गांकडे प्रेरित होऊन सोम वाहतो; विप्राच्या धारेने, कवी सोम.

आ प॑वमान धारय र॒यिं स॒हस्र॑वर्चसम् ।
अ॒स्मे इ॑न्दो स्वा॒भुव॑म् ॥

हे पवमाना, सहस्र तेजांची संपत्ती येथे धारण कर; आमच्यासाठी, हे इंदो, स्वयंभू समृद्धी.