Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

उपनिषदे · Kena 3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Kena 3.1

ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो
विजये देवा अमहीयन्त ॥ ३.१ ॥

ब्रह्माने देवतांसाठी विजय मिळवला. त्या ब्रह्माच्या विजयामुळे देव महिमान्वित झाले.

Kena 3.2

त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयोऽस्माकमेवायं महिमेति ।
तद्धैषां विजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव तन्न व्यजानत
किमिदं यक्षमिति ॥ ३.२ ॥

ते विचार करू लागले, 'हा विजय आमचाच, ही महिमाही आमचीच.' ते त्यांना कळताच ते त्यांच्यासमोर प्रकट झाले; पण 'हा यक्ष कोण?' हे त्यांना ओळखता आले नाही.

Kena 3.3

तेऽग्निमब्रुवन् जातवेद एतद्विजानीहि
किमिदं यक्षमिति तथेति ॥ ३.३ ॥

त्यांनी अग्नीला सांगितले, 'हे जातवेदा, हे यक्ष कोणते आहे ते जाणून घे.' 'ठीक आहे' असे तो म्हणाला.

Kena 3.4

तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्कोऽसीत्यग्निर्वा
अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ ३.४ ॥

तो त्याच्याकडे धावला. त्याने त्याला विचारले, 'तू कोण आहेस?' तो म्हणाला, 'मी अग्नी; खरोखर मी जातवेदा आहे.'

Kena 3.5

तस्मिँस्त्वयि किं वीर्यमित्यपीदँ सर्वं
दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति ॥ ३.५ ॥

'तुझ्यात कोणते सामर्थ्य आहे?' (त्याने) विचारले. (अग्नी) म्हणाला, 'पृथ्वीवर जे आहे ते सर्व मी जाळू शकतो.'

Kena 3.6

तस्मै तृणं निदधावेतद्दहेति ।
तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुं स तत एव
निववृते नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद्यक्षमिति ॥ ३.६ ॥

त्याने त्याच्यासमोर एक गवत्याची काडी ठेवली आणि म्हटले, 'हे जाळ.' तो पूर्ण वेगाने त्याच्याकडे गेला, पण त्याला ते जाळता आले नाही. तिथूनच परत येऊन तो म्हणाला, 'हे यक्ष काय आहे हे मला जाणता आले नाही.'

Kena 3.7

अथ वायुमब्रुवन्वायवेतद्विजानीहि
किमेतद्यक्षमिति तथेति ॥ ३.७ ॥

मग त्यांनी वायूला सांगितले, 'हे वायो, हे यक्ष काय आहे ते जाणून घे.' तो म्हणाला, 'ठीक आहे.'

Kena 3.8

तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्कोऽसीति वायुर्वा
अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ ३.८ ॥

तो त्याच्याकडे धावला. त्याने (यक्षाने) त्याला विचारले, 'तू कोण आहेस?' वायू म्हणाला, 'मी वायू आहे.' 'मी मातरिश्वा आहे' असे तो म्हणाला.

Kena 3.9

तस्मिँस्त्वयि किं वीर्यमित्यपीदँ
सर्वमाददीय यदिदं पृथिव्यामिति ॥ ३.९ ॥

'तर तुझ्यामध्ये कोणते सामर्थ्य आहे?' 'पृथ्वीवर जे काही आहे ते सर्व मी घेऊ शकतो.'

Kena 3.10

तस्मै तृणं निदधावेतदादत्स्वेति
तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाकादतुम् ।
स तत एव निववृते नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद्यक्षमिति ॥ ३.१० ॥

त्याने त्याच्यासमोर एक गवताचे पाते ठेवले आणि म्हटले, 'हे घे.' तो पूर्ण वेगाने जवळ गेला, पण ते उचलू शकला नाही. तेथूनच तो परत फिरला. हे यक्ष काय आहे हे त्याला जाणता आले नाही.

Kena 3.11

अथेन्द्रमब्रुवन्मघवन्नेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति
तदभ्यद्रवत्तस्मात्तिरोदधे ॥ ३.११ ॥

मग त्यांनी इंद्राला सांगितले: 'हे मघवन्, हे कोणते यक्ष आहे ते जाणून घे.' 'ठीक आहे' म्हणून तो त्याच्याकडे धावला; पण ते त्याच्यासमोरून अदृश्य झाले.

Kena 3.12

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमाँ
हैमवतीं ताँहोवाच किमेतद्यक्षमिति ॥ ३.१२ ॥

तो त्याच आकाशात अत्यंत तेजस्वी अशा एका स्त्रीजवळ आला — हिमवानाची कन्या उमा. तिला तो म्हणाला: 'हे यक्ष कोणते?'