Upanisad · Praśna 6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Praśna 6.1
अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ ।
भगवन्
हिरण्यनाभः
कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत ।
षोडशकलं
भारद्वाज पुरुषं वेत्थ ।
तमहं कुमारम्ब्रुवं नाहमिमं
वेद ।
यध्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति ।
समूलो वा
एष परिशुष्यति योऽनृतमभिवदति तस्मान्नार्हम्यनृतं वक्तुम् ।
स तूष्णीं रथमारुह्य प्रवव्राज ।
तं त्वा पृच्छामि क्वासौ
पुरुष इति ॥ ६.१ ॥
Maka Sukeśā Bhāradvāja bertanya kepadanya: 'Wahai yang mulia, Hiraṇyanābha, putra raja Kosala, datang kepadaku dan bertanya: Wahai Bhāradvāja, apakah engkau mengenal Puruṣa yang berbagian enam belas? Aku berkata kepada pemuda itu: Aku tidak mengenalnya. Jika aku mengenalnya, mengapa aku tidak mengatakannya kepadamu? Orang yang berbicara dusta akan layu beserta akarnya; maka tidak pantas bagiku berdusta. Ia diam-diam naik keretanya dan pergi. Sekarang aku bertanya kepadamu: di manakah Puruṣa itu?'
Praśna 6.2
तस्मै स होवाच ।
इहैइवान्तःशरीरे सोभ्य स पुरुषो
यस्मिन्नताः षोडशकलाः प्रभवन्तीति ॥ ६.२ ॥
Ia berkata kepadanya: Di sini, di dalam tubuh ini juga, wahai yang lembut, ada Puruṣa itu, dari siapa keenam belas kalā ini muncul.
Praśna 6.3
स ईक्षाचक्रे ।
कस्मिन्नहमुत्क्रान्त उत्क्रान्तो भविष्यामि
कस्मिन्वा प्रतिष्टिते प्रतिष्टस्यामीति ॥ ६.३ ॥
Ia merenung: Dengan keluarnya apa aku akan keluar? Dan dengan tegaknya apa aku akan tegak?
Praśna 6.4
स प्राणमसृजत प्राणाच्छ्रद्धां खं वायुर्ज्योतिरापः
पृथिवीन्द्रियं मनः ।
अन्नमन्नाद्वीर्यं तपो मन्त्राः कर्म
लोका
लोकेषु च नाम च ॥ ६.४ ॥
Ia menciptakan prāṇa; dari prāṇa muncul keyakinan, ruang, udara, cahaya, air, bumi, indera, dan pikiran. Makanan; dari makanan muncul kekuatan, tapas, mantra-mantra, perbuatan, dunia-dunia, dan di dalam dunia-dunia itu, nama.
Praśna 6.5
स यथेमा नध्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं
प्राप्यास्तं
गच्छन्ति भिध्येते तासां नामरुपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते ।
एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः
पुरुषं
प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिध्येते चासां नामरुपे पुरुष इत्येवं
प्रोच्यते स एषोऽकलोऽमृतो भवति तदेष श्लोकः ॥ ६.५ ॥
Seperti sungai-sungai yang mengalir ini menuju samudra, mencapai samudra lalu lenyap, nama dan rupanya hancur, dan ia hanya disebut 'samudra'; demikian pula enam belas kalā sang pengamat ini menuju Puruṣa, mencapai Puruṣa lalu lenyap, nama dan rupanya hancur, dan ia hanya disebut 'Puruṣa'. Ia menjadi tanpa kalā dan abadi. Tentang hal ini ada sebuah syair.
Praśna 6.6
अरा इव रथनाभौ कला यस्मिन्प्रतिष्टिताः ।
तं वेध्यं पुरुषं वेद यथ मा वो मृत्युः परिव्यथा इति ॥ ६.६ ॥
Seperti jari-jari melekat pada poros roda kereta, demikian pula kalā-kalā melekat padanya. Ketahuilah puruṣa yang harus ditembus itu, agar kematian tidak menyusahkanmu.
Praśna 6.7
तान् होवाचैतावदेवाहमेतत् परं ब्रह्म वेद ।
नातः
परमस्तीति ॥ ६.७ ॥
Ia berkata kepada mereka: "Hanya sebanyak ini yang aku ketahui sebagai brahman tertinggi; tidak ada yang lebih tinggi dari ini."
Praśna 6.8
ते तमर्चयन्तस्त्वं हि नः पिता योऽस्माकमविध्यायाः
परं परं तारयसीति ।
नमः परमऋषिभ्यो नमः
परमऋषिभ्यः ॥ ६.८ ॥
Dengan menghormatinya, mereka berkata: "Engkaulah ayah kami, yang menyeberangkan kami dari kebodohan ke seberang, lebih jauh lagi ke seberang." Penghormatan kepada para resi tertinggi. Penghormatan kepada para resi tertinggi.