ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.141.1
बळि॒त्था तद्वपु॑षे धायि दर्श॒तं दे॒वस्य॒ भर्गः॒ सह॑सो॒ यतो॒ जनि॑ ।
यदी॒मुप॒ ह्वर॑ते॒ साध॑ते म॒तिर्ऋ॒तस्य॒ धेना॑ अनयन्त स॒स्रुतः॑ ॥
ખરેખર આ રીતે તે દર્શનીય તેજ દેવના રૂપ માટે સ્થાપિત થયું; તે બળમાંથી તે જન્મ્યું. જ્યારે સ્તુતિ તેને બોલાવે છે અને વિચાર તેને સિદ્ધ કરે છે, ત્યારે ઋતની વહેતી ધારાઓ તેને આગળ લઈ જાય છે.
1.141.2
पृ॒क्षो वपुः॑ पितु॒मान्नित्य॒ आ श॑ये द्वि॒तीय॒मा स॒प्तशि॑वासु मा॒तृषु॑ ।
तृ॒तीय॑मस्य वृष॒भस्य॑ दो॒हसे॒ दश॑प्रमतिं जनयन्त॒ योष॑णः ॥
તેજસ્વી રૂપ, પિતાવાળો; હું હંમેશા ત્યાં જ સૂઈ રહું છું. બીજું સાત તેજસ્વી માતાઓ વચ્ચે, અને ત્રીજું આ વૃષભના દોહન માટે. દસ-બુદ્ધિવાળાને સ્ત્રીઓએ જન્મ આપ્યો.
1.141.3
निर्यदीं॑ बु॒ध्नान्म॑हि॒षस्य॒ वर्प॑स ईशा॒नासः॒ शव॑सा॒ क्रन्त॑ सू॒रयः॑ ।
यदी॒मनु॑ प्र॒दिवो॒ मध्व॑ आध॒वे गुहा॒ सन्तं॑ मात॒रिश्वा॑ मथा॒यति॑ ॥
તે મહિષના રૂપના મૂળમાંથી તેઓ બહાર આવ્યા ત્યારે, બળથી સમર્થ સૂર્યકિરણો આગળ વધ્યાં; દિવસથી મધુર આહુતિના મંથનમાં, ગુફામાં રહેલાને માતરિશ્વા મંથે છે.
1.141.4
प्र यत्पि॒तुः प॑र॒मान्नी॒यते॒ परि॒ आ पृ॒क्षुधो॑ वी॒रुधो॒ दंसु॑ रोहति ।
उ॒भा यद॑स्य ज॒नुषं॒ यदिन्व॑त॒ आदिद्यवि॑ष्ठो अभवद्घृ॒णा शुचिः॑ ॥
પિતાથી અને પરમ સ્થાનથી તેને આગળ લઈ જવામાં આવે છે, ત્યારે તે ચારે તરફ વનસ્પતિઓને પોષણ આપતી ઔષધિઓ વચ્ચે ઊગે છે. બંને તેના જન્મને જગાડે છે, ત્યારે તે જ સૌથી યુવાન, તેજસ્વી અને શુદ્ધ થાય છે.
1.141.5
आदिन्मा॒तॄरावि॑श॒द्यास्वा शुचि॒रहिं॑स्यमान उर्वि॒या वि वा॑वृधे ।
अनु॒ यत्पूर्वा॒ अरु॑हत्सना॒जुवो॒ नि नव्य॑सी॒ष्वव॑रासु धावते ॥
ત્યારે તે તે માતાઓમાં પ્રવેશ્યો; તેમનામાં તેજસ્વી થઈને, અહિંસિત રહીને, વિસ્તારથી અત્યંત વધ્યો. પૂર્વજો સાથે જન્મેલો તે ઉપર ચઢે છે, ત્યારે નવીન અને નીચેના પ્રવાહોમાં તે દોડે છે.
1.141.6
आदिद्धोता॑रं वृणते॒ दिवि॑ष्टिषु॒ भग॑मिव पपृचा॒नास॑ ऋञ्जते ।
दे॒वान्यत्क्रत्वा॑ म॒ज्मना॑ पुरुष्टु॒तो मर्तं॒ शंसं॑ वि॒श्वधा॒ वेति॒ धाय॑से ॥
ત્યારે ખરેખર હોતાને દિવ્ય નિયમોમાં પસંદ કરવામાં આવે છે, ભાગ ઇચ્છનારાઓની જેમ; જ્ઞાન અને બળથી અત્યંત સ્તુત્ય તે દેવોને સન્માને છે, ત્યારે સર્વ રીતે સ્તોતા મર્ત્યને આપવા પ્રેરે છે.
1.141.7
वि यदस्था॑द्यज॒तो वात॑चोदितो ह्वा॒रो न वक्वा॑ ज॒रणा॒ अना॑कृतः ।
तस्य॒ पत्म॑न्द॒क्षुषः॑ कृ॒ष्णजं॑हसः॒ शुचि॑जन्मनो॒ रज॒ आ व्य॑ध्वनः ॥
પવનથી પ્રેરિત યજનીય અગ્નિ ઊઠ્યો ત્યારે તે વાંકો, જરારહિત, અનિર્મિત રથ જેવો હતો; તે કુશળ, કાળા-ઉદરવાળા, શુચિજન્મનાના માર્ગહીન અવકાશમાં પ્રકાશ ફેલાયો.
1.141.8
रथो॒ न या॒तः शिक्व॑भिः कृ॒तो द्यामङ्गे॑भिररु॒षेभि॑रीयते ।
आद॑स्य॒ ते कृ॒ष्णासो॑ दक्षि सू॒रयः॒ शूर॑स्येव त्वे॒षथा॑दीषते॒ वयः॑ ॥
તે ખીલીઓથી બાંધેલા રથની જેમ ચાલે છે; લાલ અંગોથી આકાશ તરફ આગળ વધે છે. ત્યારે તેના કાળા સેવકો, વીરના તેજની જેમ, પોતાના પ્રકાશથી બળ ઇચ્છે છે.
1.141.9
त्वया॒ ह्य॑ग्ने॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑तो मि॒त्रः शा॑श॒द्रे अ॑र्य॒मा सु॒दान॑वः ।
यत्सी॒मनु॒ क्रतु॑ना वि॒श्वथा॑ वि॒भुर॒रान्न ने॒मिः प॑रि॒भूरजा॑यथाः ॥
હે અગ્નિ, તારા દ્વારા જ ધૃતવ્રત વરુણ, મિત્ર, અર્યમા અને સુદાનુ દેવતાઓ સમૃદ્ધ થયા. તારા સંકલ્પથી સર્વત્ર વ્યાપ્ત થઈ, આરાઓ વચ્ચે નેમિની જેમ ચારે બાજુ વીંટળાઈને તું જન્મ્યો.
1.141.10
त्वम॑ग्ने शशमा॒नाय॑ सुन्व॒ते रत्नं॑ यविष्ठ दे॒वता॑तिमिन्वसि ।
तं त्वा॒ नु नव्यं॑ सहसो युवन्व॒यं भगं॒ न का॒रे म॑हिरत्न धीमहि ॥
હે અગ્નિ, સ્તુતિ કરનાર અને સોમ અર્પણ કરનારને તું ધન આપે છે; હે યુવતમ, દેવગણ સુધી તું પહોંચાડે છે. હે મહાધનવાન, હે યુવા, બળના તે નવા તને અમે યજ્ઞશાળામાં સૌભાગ્યની જેમ ધારણ કરીએ.
1.141.11
अ॒स्मे र॒यिं न स्वर्थं॒ दमू॑नसं॒ भगं॒ दक्षं॒ न प॑पृचासि धर्ण॒सिम् ।
र॒श्मीँरि॑व॒ यो यम॑ति॒ जन्म॑नी उ॒भे दे॒वानां॒ शंस॑मृ॒त आ च॑ सु॒क्रतुः॑ ॥
અમને આનંદ આપનારું ધન, સૌભાગ્ય અને બળની જેમ, તેં માગ્યું છે. કિરણોની જેમ બંને જન્મોને ચલાવનાર, સુબુદ્ધિવાળો, સત્યમાં દેવોની સ્તુતિ સુધી પહોંચે છે.
1.141.12
उ॒त नः॑ सु॒द्योत्मा॑ जी॒राश्वो॒ होता॑ म॒न्द्रः शृ॑णवच्च॒न्द्रर॑थः ।
स नो॑ नेष॒न्नेष॑तमै॒रमू॑रो अ॒ग्निर्वा॒मं सु॑वि॒तं वस्यो॒ अच्छ॑ ॥
સારા પ્રકાશવાળો, વેગવાન અશ્વોવાળો, હોતા, આનંદદાયક, તેજસ્વી રથવાળો તે અમારી સ્તુતિ સાંભળે. તે અથાક અગ્નિ શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શકો સાથે અમને ઇચ્છિત ધન, કલ્યાણ અને શુભ તરફ લઈ જાય.
1.141.13
अस्ता॑व्य॒ग्निः शिमी॑वद्भिर॒र्कैः साम्रा॑ज्याय प्रत॒रं दधा॑नः ।
अ॒मी च॒ ये म॒घवा॑नो व॒यं च॒ मिहं॒ न सूरो॒ अति॒ निष्ट॑तन्युः ॥
શમીવાનોનાં સ્તોત્રોથી અગ્નિની સ્તુતિ કરાઈ; સર્વોચ્ચ સાર્વભૌમ પદ માટે તેને આગળ સ્થાપતાં. ત્યાંના દાતાઓ અને અમે — સૂર્ય ધુમ્મસને ચીરે તેમ (તેજ) ફેલાવો.