ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.141.1
बळि॒त्था तद्वपु॑षे धायि दर्श॒तं दे॒वस्य॒ भर्गः॒ सह॑सो॒ यतो॒ जनि॑ ।
यदी॒मुप॒ ह्वर॑ते॒ साध॑ते म॒तिर्ऋ॒तस्य॒ धेना॑ अनयन्त स॒स्रुतः॑ ॥
ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦਰਸ਼ਨੀ ਤੇਜ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਲਈ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ; ਜਿਸ ਬਲ ਤੋਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸਤਤ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
1.141.2
पृ॒क्षो वपुः॑ पितु॒मान्नित्य॒ आ श॑ये द्वि॒तीय॒मा स॒प्तशि॑वासु मा॒तृषु॑ ।
तृ॒तीय॑मस्य वृष॒भस्य॑ दो॒हसे॒ दश॑प्रमतिं जनयन्त॒ योष॑णः ॥
ਚਮਕਦਾ ਰੂਪ, ਪਿਤਾ ਵਾਲਾ; ਮੈਂ ਸਦਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਲੇਟਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਦੂਜਾ ਸੱਤ ਚਮਕਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਇਸ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਦੋਹਨ ਲਈ। ਦਸ-ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
1.141.3
निर्यदीं॑ बु॒ध्नान्म॑हि॒षस्य॒ वर्प॑स ईशा॒नासः॒ शव॑सा॒ क्रन्त॑ सू॒रयः॑ ।
यदी॒मनु॑ प्र॒दिवो॒ मध्व॑ आध॒वे गुहा॒ सन्तं॑ मात॒रिश्वा॑ मथा॒यति॑ ॥
ਉਸ ਮਹਿਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਤਾਂ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮਰੱਥ ਕਿਰਨਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ; ਦਿਨ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਮੰਥਨ ਵਿੱਚ, ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਮਥਦਾ ਹੈ।
1.141.4
प्र यत्पि॒तुः प॑र॒मान्नी॒यते॒ परि॒ आ पृ॒क्षुधो॑ वी॒रुधो॒ दंसु॑ रोहति ।
उ॒भा यद॑स्य ज॒नुषं॒ यदिन्व॑त॒ आदिद्यवि॑ष्ठो अभवद्घृ॒णा शुचिः॑ ॥
ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਉੱਗਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ, ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
1.141.5
आदिन्मा॒तॄरावि॑श॒द्यास्वा शुचि॒रहिं॑स्यमान उर्वि॒या वि वा॑वृधे ।
अनु॒ यत्पूर्वा॒ अरु॑हत्सना॒जुवो॒ नि नव्य॑सी॒ष्वव॑रासु धावते ॥
ਤਦ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਅਣਹਿੰਸਿਤ, ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਧਿਆ। ਪੂਰਵਜਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਜਦੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।
1.141.6
आदिद्धोता॑रं वृणते॒ दिवि॑ष्टिषु॒ भग॑मिव पपृचा॒नास॑ ऋञ्जते ।
दे॒वान्यत्क्रत्वा॑ म॒ज्मना॑ पुरुष्टु॒तो मर्तं॒ शंसं॑ वि॒श्वधा॒ वेति॒ धाय॑से ॥
ਤਦ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋਤਾ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੱਸਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ; ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਉਹ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਬ-ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰਤ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ।
1.141.7
वि यदस्था॑द्यज॒तो वात॑चोदितो ह्वा॒रो न वक्वा॑ ज॒रणा॒ अना॑कृतः ।
तस्य॒ पत्म॑न्द॒क्षुषः॑ कृ॒ष्णजं॑हसः॒ शुचि॑जन्मनो॒ रज॒ आ व्य॑ध्वनः ॥
ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਯਜਨੀਯ ਅਗਨੀ ਜਦੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਉਹ ਟੇਢੇ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਾ ਘੜੇ ਗਏ ਰਥ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਉਸ ਨਿਪੁਣ, ਕਾਲੇ-ਪੇਟ, ਸ਼ੁਚਿਜਨਮਾ ਦੇ ਰਾਹ-ਰਹਿਤ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨੀ ਫੈਲ ਗਈ।
1.141.8
रथो॒ न या॒तः शिक्व॑भिः कृ॒तो द्यामङ्गे॑भिररु॒षेभि॑रीयते ।
आद॑स्य॒ ते कृ॒ष्णासो॑ दक्षि सू॒रयः॒ शूर॑स्येव त्वे॒षथा॑दीषते॒ वयः॑ ॥
ਉਹ ਕਿੱਲਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਤੁਰਦਾ ਹੈ; ਲਾਲ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਉਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਸੇਵਕ, ਯੋਧੇ ਦੇ ਤੇਜ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਬਲ ਲੋਚਦੇ ਹਨ।
1.141.9
त्वया॒ ह्य॑ग्ने॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑तो मि॒त्रः शा॑श॒द्रे अ॑र्य॒मा सु॒दान॑वः ।
यत्सी॒मनु॒ क्रतु॑ना वि॒श्वथा॑ वि॒भुर॒रान्न ने॒मिः प॑रि॒भूरजा॑यथाः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਧ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ, ਅਰਯਮਾ ਅਤੇ ਸੁਦਾਨੂ ਦੇਵਤੇ ਵਧੇ। ਤੇਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਕੇ, ਅਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨੇਮੀ ਵਾਂਗ ਚੁਫੇਰੇ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ।
1.141.10
त्वम॑ग्ने शशमा॒नाय॑ सुन्व॒ते रत्नं॑ यविष्ठ दे॒वता॑तिमिन्वसि ।
तं त्वा॒ नु नव्यं॑ सहसो युवन्व॒यं भगं॒ न का॒रे म॑हिरत्न धीमहि ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੋਮ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਵਾਨ, ਦੇਵ-ਸਮੂਹ ਤੱਕ ਤੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਹਾਧਨੀ, ਹੇ ਜਵਾਨ, ਬਲ ਦੇ ਉਸ ਨਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਯੱਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰੀਏ।
1.141.11
अ॒स्मे र॒यिं न स्वर्थं॒ दमू॑नसं॒ भगं॒ दक्षं॒ न प॑पृचासि धर्ण॒सिम् ।
र॒श्मीँरि॑व॒ यो यम॑ति॒ जन्म॑नी उ॒भे दे॒वानां॒ शंस॑मृ॒त आ च॑ सु॒क्रतुः॑ ॥
ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਧਨ, ਸੌਭਾਗ ਅਤੇ ਬਲ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
1.141.12
उ॒त नः॑ सु॒द्योत्मा॑ जी॒राश्वो॒ होता॑ म॒न्द्रः शृ॑णवच्च॒न्द्रर॑थः ।
स नो॑ नेष॒न्नेष॑तमै॒रमू॑रो अ॒ग्निर्वा॒मं सु॑वि॒तं वस्यो॒ अच्छ॑ ॥
ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਹੋਤਾ, ਆਨੰਦਦਾਇਕ, ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣੇ। ਉਹ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਧਨ, ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ।
1.141.13
अस्ता॑व्य॒ग्निः शिमी॑वद्भिर॒र्कैः साम्रा॑ज्याय प्रत॒रं दधा॑नः ।
अ॒मी च॒ ये म॒घवा॑नो व॒यं च॒ मिहं॒ न सूरो॒ अति॒ निष्ट॑तन्युः ॥
ਸ਼ਮੀਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਸਰਵੋਚ ਸਾਮਰਾਜ-ਪਦ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਿਆਂ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ — ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ (ਤੇਜ) ਫੈਲਾਈਏ।