ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.173.1
गाय॒त्साम॑ नभ॒न्यं॑ यथा॒ वेरर्चा॑म॒ तद्वा॑वृधा॒नं स्व॑र्वत् ।
गावो॑ धे॒नवो॑ ब॒र्हिष्यद॑ब्धा॒ आ यत्स॒द्मानं॑ दि॒व्यं विवा॑सान् ॥
ગાયક સામગાન ગાય તેમ, વધતા, સ્વર્ગીય પ્રકાશવાળા (ઇન્દ્ર)ની આપણે સ્તુતિ કરીએ. દૂધાળી અક્ષત ગાયો કુશ પર આવીને દિવ્ય નિવાસનો આનંદ માણો.
1.173.2
अर्च॒द्वृषा॒ वृष॑भिः॒ स्वेदु॑हव्यैर्मृ॒गो नाश्नो॒ अति॒ यज्जु॑गु॒र्यात् ।
प्र म॑न्द॒युर्म॒नां गू॑र्त॒ होता॒ भर॑ते॒ मर्यो॑ मिथु॒ना यज॑त्रः ॥
વીર ઇન્દ્ર વીર્યવાન સાથીઓ સાથે સ્તુતિ કરે — મધુર આહુતિઓ સાથે, હરણની જેમ, ઘોડાને પાછળ મૂકીને જ્યારે તે આવે. આનંદની ઇચ્છા રાખનાર તે હર્ષથી પ્રાર્થના ઉચ્ચારે; હોતા, માણસ, પૂજનીય બન્નેને ધારણ કરે.
1.173.3
नक्ष॒द्धोता॒ परि॒ सद्म॑ मि॒ता यन्भर॒द्गर्भ॒मा श॒रदः॑ पृथि॒व्याः ।
क्रन्द॒दश्वो॒ नय॑मानो रु॒वद्गौर॒न्तर्दू॒तो न रोद॑सी चर॒द्वाक् ॥
હોતા આવીને આસપાસ નક્કી કરેલા આસનો પર બેસે; તે પૃથ્વીના વર્ષોનો ગર્ભ લાવે ત્યારે. ઘોડો હણહણે છે, આગળ લઈ જઈને ગર્જે છે; ગાયોમાં દૂતની જેમ, દ્યાવાપૃથ્વીની વચ્ચે વાણી વિચરે છે.
1.173.4
ता क॒र्माष॑तरास्मै॒ प्र च्यौ॒त्नानि॑ देव॒यन्तो॑ भरन्ते ।
जुजो॑ष॒दिन्द्रो॑ द॒स्मव॑र्चा॒ नास॑त्येव॒ सुग्म्यो॑ रथे॒ष्ठाः ॥
દેવોની ઇચ્છા રાખનારા તેમના માટે તે ઉત્તમ કર્મો અને તેજસ્વી પરાક્રમો લાવે છે. મહાકીર્તિવાળો ઇન્દ્ર પ્રસન્ન થાઓ — નાસત્યોની જેમ સુલભ, રથ પર સવાર.
1.173.5
तमु॑ ष्टु॒हीन्द्रं॒ यो ह॒ सत्वा॒ यः शूरो॑ म॒घवा॒ यो र॑थे॒ष्ठाः ।
प्र॒ती॒चश्चि॒द्योधी॑या॒न्वृष॑ण्वान्वव॒व्रुष॑श्चि॒त्तम॑सो विह॒न्ता ॥
તે ઇન્દ્રની જ સ્તુતિ કરો — ખરેખર સત્ત્વવાન, વીર અને ધનવાન, રથ પર સવાર; સામે ઊભેલાઓ કરતાં યુદ્ધમાં વધુ બળવાન, વૃષભ શક્તિવાળો, વૃત્રહંતાનો પણ સંહારક, અંધકારનો નાશક.
1.173.6
प्र यदि॒त्था म॑हि॒ना नृभ्यो॒ अस्ति॒ अरं॒ रोद॑सी क॒क्ष्ये॑ नास्मै॑ ।
सं वि॑व्य॒ इन्द्रो॑ वृ॒जनं॒ न भूमा॒ भर्ति॑ स्व॒धावाँ॑ ओप॒शमि॑व॒ द्याम् ॥
ઇન્દ્ર પોતાની મહિમાથી આ રીતે માણસો માટે વિસ્તરે છે, ત્યારે દ્યાવાપૃથ્વી તેના કમરપટ્ટા બને છે. મોટા વાડ જેવો તે બધાને આલિંગે છે; સ્વધાવાન થઈને તે આકાશને, સીમા જેમ, ધારણ કરે છે.
1.173.7
स॒मत्सु॑ त्वा शूर स॒तामु॑रा॒णं प्र॑प॒थिन्त॑मं परितंस॒यध्यै॑ ।
स॒जोष॑स॒ इन्द्रं॒ मदे॑ क्षो॒णीः सू॒रिं चि॒द्ये अ॑नु॒मद॑न्ति॒ वाजैः॑ ॥
હે વીર, યુદ્ધોમાં સો શત્રુઓને પાડનાર અને આગળ લઈ જનાર તને, શત્રુઓને કંપાવવા માટે (અમે બોલાવીએ છીએ). એકમતે દ્યાવાપૃથિવી મદમાં ઇન્દ્રને પ્રસન્ન કરે છે; બળધન સાથે સૂરિઓ પણ તેને હર્ષિત કરે છે.
1.173.8
ए॒वा हि ते॒ शं सव॑ना समु॒द्र आपो॒ यत्त॑ आ॒सु मद॑न्ति दे॒वीः ।
विश्वा॑ ते॒ अनु॒ जोष्या॑ भू॒द्गौः सू॒रींश्चि॒द्यदि॑ धि॒षा वेषि॒ जना॑न् ॥
આ રીતે તારા માટે સોમ-આહુતિઓ શુભ છે; સમુદ્રના જળ—જેમાં દિવ્ય જળ આનંદે છે—તારા માટે શુભ છે. બધું તને પ્રિય થયું; તું પ્રાર્થનાથી સૂરિઓ અને લોકોને વ્યાપે તો.
1.173.9
असा॑म॒ यथा॑ सुष॒खाय॑ एन स्वभि॒ष्टयो॑ न॒रां न शंसैः॑ ।
अस॒द्यथा॑ न॒ इन्द्रो॑ वन्दने॒ष्ठास्तु॒रो न कर्म॒ नय॑मान उ॒क्था ॥
અમે સારા મિત્રો જેવા થઈએ, પોતાનું કલ્યાણ ઇચ્છનારા, માણસોની સ્તુતિઓ જેવા; જેથી ઇન્દ્ર અમારા માટે સ્તુત્ય, વેગથી કર્મ કરનાર, સ્તોત્રોને આગળ લઈ જનાર થાય.
1.173.10
विष्प॑र्धसो न॒रां न शंसै॑र॒स्माका॑स॒दिन्द्रो॒ वज्र॑हस्तः ।
मि॒त्रा॒युवो॒ न पूर्प॑तिं॒ सुशि॑ष्टौ मध्या॒युव॒ उप॑ शिक्षन्ति य॒ज्ञैः ॥
મનુષ્યોની સ્તુતિઓમાં સ્પર્ધા કરનારાઓની જેમ, વજ્ર હાથમાં ધારણ કરનાર ઇન્દ્ર અમારો સહાયક થાય. મિત્રતા ઇચ્છનારા જેમ પુરોના સ્વામી પાસે જાય, તેમ મધ્યમાર્ગી યજમાનો સુશિક્ષણમાં યજ્ઞો વડે તેને નજીકથી શીખવે છે.
1.173.11
य॒ज्ञो हि ष्मेन्द्रं॒ कश्चि॑दृ॒न्धञ्जु॑हुरा॒णश्चि॒न्मन॑सा परि॒यन् ।
ती॒र्थे नाच्छा॑ तातृषा॒णमोको॑ दी॒र्घो न सि॒ध्रमा कृ॑णो॒त्यध्वा॑ ॥
યજ્ઞ નિશ્ચયે ઇન્દ્રને (બોલાવે છે); સમૃદ્ધિ આપનાર, આહુતિ આપનાર, મનથી પ્રદક્ષિણા કરનાર (પણ તેને બોલાવે છે). તીર્થમાં તરસ્યાને જળ સમાન, અને લાંબો માર્ગ જેમ તરસ્યાને તેના વિશ્રામસ્થાન તરફ લઈ જાય, તેમ યજ્ઞ તૃષિતને નજીક લાવે છે.
1.173.12
मो षू ण॑ इ॒न्द्रात्र॑ पृ॒त्सु दे॒वैरस्ति॒ हि ष्मा॑ ते शुष्मिन्नव॒याः ।
म॒हश्चि॒द्यस्य॑ मी॒ळ्हुषो॑ य॒व्या ह॒विष्म॑तो म॒रुतो॒ वन्द॑ते॒ गीः ॥
હે ઇન્દ્ર, યુદ્ધોમાં દેવો સાથે અમને ત્યજી ન દેજે; તું જ અમારો સહાયક છે, હે શક્તિશાળી. દાનશીલ, આહુતિવાળા યજમાનના મરુતોની સ્તુતિ કરતું ગીત (તારી પાસે પહોંચે છે).
1.173.13
ए॒ष स्तोम॑ इन्द्र॒ तुभ्य॑म॒स्मे ए॒तेन॑ गा॒तुं ह॑रिवो विदो नः ।
आ नो॑ ववृत्याः सुवि॒ताय॑ देव वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥
હે ઇન્દ્ર, આ સ્તુતિ તારા માટે અને અમારા માટે છે. હે હરિસ્વામી, આના વડે અમને માર્ગ બતાવ. હે દેવ, કલ્યાણ માટે અમારી તરફ પાછો ફર; અન્ન, બળ અને દીર્ઘાયુ આપનારું દાન અમે પામીએ.