ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.173.1
गाय॒त्साम॑ नभ॒न्यं॑ यथा॒ वेरर्चा॑म॒ तद्वा॑वृधा॒नं स्व॑र्वत् ।
गावो॑ धे॒नवो॑ ब॒र्हिष्यद॑ब्धा॒ आ यत्स॒द्मानं॑ दि॒व्यं विवा॑सान् ॥
ਗਾਇਕ ਜਿਵੇਂ ਸਾਮਗਾਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਧਦੇ, ਸੁਰਗੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰੀਏ। ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਖੰਡ ਗਾਵਾਂ ਕੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣ।
1.173.2
अर्च॒द्वृषा॒ वृष॑भिः॒ स्वेदु॑हव्यैर्मृ॒गो नाश्नो॒ अति॒ यज्जु॑गु॒र्यात् ।
प्र म॑न्द॒युर्म॒नां गू॑र्त॒ होता॒ भर॑ते॒ मर्यो॑ मिथु॒ना यज॑त्रः ॥
ਬਲਵਾਨ ਇੰਦਰ ਵੀਰਜਵਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ — ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਹਿਰਨ ਵਾਂਗ, ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਵੇ। ਅਨੰਦ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਉਚਾਰੇ; ਹੋਤਾ, ਮਨੁੱਖ, ਪੂਜਨੀਕ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇ।
1.173.3
नक्ष॒द्धोता॒ परि॒ सद्म॑ मि॒ता यन्भर॒द्गर्भ॒मा श॒रदः॑ पृथि॒व्याः ।
क्रन्द॒दश्वो॒ नय॑मानो रु॒वद्गौर॒न्तर्दू॒तो न रोद॑सी चर॒द्वाक् ॥
ਹੋਤਾ ਆ ਕੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਿੱਤੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਗਰਭ ਲਿਆਵੇ। ਘੋੜਾ ਹਿਣਕਦਾ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਗਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਤ ਵਾਂਗ, ਦਿਊ-ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਣੀ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ।
1.173.4
ता क॒र्माष॑तरास्मै॒ प्र च्यौ॒त्नानि॑ देव॒यन्तो॑ भरन्ते ।
जुजो॑ष॒दिन्द्रो॑ द॒स्मव॑र्चा॒ नास॑त्येव॒ सुग्म्यो॑ रथे॒ष्ठाः ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਉੱਤਮ ਕਰਮ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ — ਨਾਸਤਯਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਲਭ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ।
1.173.5
तमु॑ ष्टु॒हीन्द्रं॒ यो ह॒ सत्वा॒ यः शूरो॑ म॒घवा॒ यो र॑थे॒ष्ठाः ।
प्र॒ती॒चश्चि॒द्योधी॑या॒न्वृष॑ण्वान्वव॒व्रुष॑श्चि॒त्तम॑सो विह॒न्ता ॥
ਉਸ ਇੰਦਰ ਦੀ ਹੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰੋ — ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੱਤਵਾਨ, ਵੀਰ ਅਤੇ ਧਨੀ ਹੈ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ; ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਵ੍ਰਿਤਰ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਹਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਅੰਧਕਾਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ।
1.173.6
प्र यदि॒त्था म॑हि॒ना नृभ्यो॒ अस्ति॒ अरं॒ रोद॑सी क॒क्ष्ये॑ नास्मै॑ ।
सं वि॑व्य॒ इन्द्रो॑ वृ॒जनं॒ न भूमा॒ भर्ति॑ स्व॒धावाँ॑ ओप॒शमि॑व॒ द्याम् ॥
ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਦਿਊ-ਧਰਤੀ ਉਸ ਲਈ ਕਮਰਬੰਦ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਡੀ ਵਾੜ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸ੍ਵਧਾਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ, ਹੱਦ ਵਾਂਗ, ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
1.173.7
स॒मत्सु॑ त्वा शूर स॒तामु॑रा॒णं प्र॑प॒थिन्त॑मं परितंस॒यध्यै॑ ।
स॒जोष॑स॒ इन्द्रं॒ मदे॑ क्षो॒णीः सू॒रिं चि॒द्ये अ॑नु॒मद॑न्ति॒ वाजैः॑ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੌ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਣ ਲਈ (ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ)। ਇਕਮਨ ਹੋ ਕੇ ਦਿਊ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਮਦ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਬਲ-ਧਨ ਨਾਲ ਸੂਰੀ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1.173.8
ए॒वा हि ते॒ शं सव॑ना समु॒द्र आपो॒ यत्त॑ आ॒सु मद॑न्ति दे॒वीः ।
विश्वा॑ ते॒ अनु॒ जोष्या॑ भू॒द्गौः सू॒रींश्चि॒द्यदि॑ धि॒षा वेषि॒ जना॑न् ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੋਮ-ਆਹੂਤੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਹਨ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਜਲ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਜਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋਏ; ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਸੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪੇਂ ਤਾਂ।
1.173.9
असा॑म॒ यथा॑ सुष॒खाय॑ एन स्वभि॒ष्टयो॑ न॒रां न शंसैः॑ ।
अस॒द्यथा॑ न॒ इन्द्रो॑ वन्दने॒ष्ठास्तु॒रो न कर्म॒ नय॑मान उ॒क्था ॥
ਅਸੀਂ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਈਏ, ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਉਸਤਤਾਂ ਵਾਂਗ; ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਸਤਤ ਯੋਗ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਤੋਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
1.173.10
विष्प॑र्धसो न॒रां न शंसै॑र॒स्माका॑स॒दिन्द्रो॒ वज्र॑हस्तः ।
मि॒त्रा॒युवो॒ न पूर्प॑तिं॒ सुशि॑ष्टौ मध्या॒युव॒ उप॑ शिक्षन्ति य॒ज्ञैः ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਉਸਤਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਵਜ੍ਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਸਾਡਾ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇ। ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮੱਧ-ਮਾਰਗੀ ਯਜਮਾਨ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਯਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
1.173.11
य॒ज्ञो हि ष्मेन्द्रं॒ कश्चि॑दृ॒न्धञ्जु॑हुरा॒णश्चि॒न्मन॑सा परि॒यन् ।
ती॒र्थे नाच्छा॑ तातृषा॒णमोको॑ दी॒र्घो न सि॒ध्रमा कृ॑णो॒त्यध्वा॑ ॥
ਯਗ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ (ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ); ਧਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਆਹੂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ (ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ)। ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਿਆਸੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਰਾਹ ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਸੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਆਰਾਮ ਦੇ ਥਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯਗ ਤ੍ਰਿਖਿਤ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
1.173.12
मो षू ण॑ इ॒न्द्रात्र॑ पृ॒त्सु दे॒वैरस्ति॒ हि ष्मा॑ ते शुष्मिन्नव॒याः ।
म॒हश्चि॒द्यस्य॑ मी॒ळ्हुषो॑ य॒व्या ह॒विष्म॑तो म॒रुतो॒ वन्द॑ते॒ गीः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੀਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਹਾਇਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ। ਦਾਨੀ, ਆਹੂਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗੀਤ (ਤੇਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ)।
1.173.13
ए॒ष स्तोम॑ इन्द्र॒ तुभ्य॑म॒स्मे ए॒तेन॑ गा॒तुं ह॑रिवो विदो नः ।
आ नो॑ ववृत्याः सुवि॒ताय॑ देव वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਹੇ ਹਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾ। ਹੇ ਦੇਵ, ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆ; ਅੰਨ, ਬਲ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਾਨ ਅਸੀਂ ਪਾਈਏ।