Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.180

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.180.1

यु॒वो रजां॑सि सु॒यमा॑सो॒ अश्वा॒ रथो॒ यद्वां॒ पर्यर्णां॑सि॒ दीय॑त् ।
हि॒र॒ण्यया॑ वां प॒वयः॑ प्रुषाय॒न्मध्वः॒ पिब॑न्ता उ॒षसः॑ सचेथे ॥

हे अश्विनौ, तुमचे सुयोजित अश्व आणि तुमचा रथ अवकाशांना आणि जलांना वेढून चमकतात तेव्हा. तुमचे सोनेरी थेंब मध शिंपडतात; मध पीत तुम्ही उषांसोबत जोडलेले असता.

1.180.2

यु॒वमत्य॒स्याव॑ नक्षथो॒ यद्विप॑त्मनो॒ नर्य॑स्य॒ प्रय॑ज्योः ।
स्वसा॒ यद्वां॑ विश्वगूर्ती॒ भरा॑ति॒ वाजा॒येट्टे॑ मधुपावि॒षे च॑ ॥

संकटात असलेल्या माणसाचे आणि प्रयज्यु नराचे तुम्ही रक्षण केले, तेव्हा त्या वेगवान घोड्याला तुम्ही खाली उतरवून वाचवलेत. सर्वरूपिणी तुमची बहीण तुम्हा दोघांसाठी धन आणते, तेव्हा हे मधुपायींनो, ती बल आणि अन्नासाठी तुम्हाला इच्छिते.

1.180.3

यु॒वं पय॑ उ॒स्रिया॑यामधत्तं प॒क्वमा॒माया॒मव॒ पूर्व्यं॒ गोः ।
अ॒न्तर्यद्व॒निनो॑ वामृतप्सू ह्वा॒रो न शुचि॒र्यज॑ते ह॒विष्मा॑न् ॥

तुम्ही दोघांनी उषेच्या गाईच्या कासेत दूध ठेवले; कच्च्या पात्रात पिकलेले, प्राचीन गाईचे दूध उतरवले. हे ऋतप्रियांनो, वनातल्या वृक्षांमध्ये आवाहन करणारा पुरोहित शुद्ध होऊन, हविष्यवान होऊन यज्ञ करतो तेव्हा.

1.180.4

यु॒वं ह॑ घ॒र्मं मधु॑मन्त॒मत्र॑ये अ॒पो न क्षोदो॑ऽवृणीतमे॒षे ।
तद्वां॑ नरावश्विना॒ पश्व॑: इष्टिः॒ रथ्ये॑व च॒क्रा प्रति॑ यन्ति॒ मध्वः॑ ॥

हे नरांनो, हे अश्विनौ, तुम्ही अत्रीसाठी मधुर उष्ण पेय, पाण्याच्या झऱ्यासारखे, मार्गासाठी निवडले. तुमची यज्ञार्पणे रथाच्या चाकांप्रमाणे मधाकडे जातात.

1.180.5

आ वां॑ दा॒नाय॑ ववृतीय दस्रा॒ गोरोहे॑ण तौ॒ग्र्यो न जिव्रिः॑ ।
अ॒पः क्षो॒णी स॑चते॒ माहि॑ना वां जू॒र्णो वा॒मक्षु॒रंह॑सो यजत्रा ॥

हे दसृ, तुमच्या दानासाठी मी जवळ येतो; गाईच्या पात्रासह पीडित रुग्णाप्रमाणे. जल आणि दोन्ही लोक तुमच्या महान तेजाशी जोडलेले राहतात; वृद्धाला तुमची दृष्टी मिळते, हे यजनीय, पापापासून.

1.180.6

नि यद्यु॒वेथे॑ नि॒युतः॑ सुदानू॒ उप॑ स्व॒धाभिः॑ सृजथः॒ पुरं॑धिम् ।
प्रेष॒द्वेष॒द्वातो॒ न सू॒रिरा म॒हे द॑दे सुव्र॒तो न वाज॑म् ॥

तुम्ही दोघे घोडे रथाला जुंपता, हे सुदानींनो, तेव्हा तुमच्या सामर्थ्याने किल्ल्याला पुढे नेता. वाऱ्यासारखा वेगवान महानासाठी स्वीकारतो; सुव्रत जसा विजयासाठी धन घेतो तसे.

1.180.7

व॒यं चि॒द्धि वां॑ जरि॒तारः॑ स॒त्या वि॑प॒न्याम॑हे॒ वि प॒णिर्हि॒तावा॑न् ।
अधा॑ चि॒द्धि ष्मा॑श्विनावनिन्द्या पा॒थो हि ष्मा॑ वृषणा॒वन्ति॑देवम् ॥

हे अश्विनौ, सत्यवादी स्तोते आम्ही तुमची स्तुती करतो, जसा दाता पणीपासून दूर राहतो. तेव्हा हे निर्दोष, हे वृषभांनो, तुम्ही दोघे अन्तिदेवाचे रक्षण करता.

1.180.8

यु॒वां चि॒द्धि ष्मा॑श्विना॒वनु॒ द्यून्विरु॑द्रस्य प्र॒स्रव॑णस्य सा॒तौ ।
अ॒गस्त्यो॑ न॒रां नृषु॒ प्रश॑स्तः॒ कारा॑धुनीव चितयत्स॒हस्रैः॑ ॥

हे अश्विनौ, तुम्ही दोघे दिवसेंदिवस वीरुद्राच्या वाहत्या झऱ्याच्या दानात निश्चितच साहाय्यक आहात. माणसांत प्रशंसित अगस्त्याने, कारादुनीप्रमाणे, हजारो देऊन प्रकाश पेटवला.

1.180.9

प्र यद्वहे॑थे महि॒ना रथ॑स्य॒ प्र स्य॑न्द्रा याथो॒ मनु॑षो॒ न होता॑ ।
ध॒त्तं सू॒रिभ्य॑ उ॒त वा॒ स्वश्व्यं॒ नास॑त्या रयि॒षाचः॑ स्याम ॥

जेव्हा तुम्ही दोघे आपला रथ महिम्याने हाकता, हे वेगवानांनो, तेव्हा मनूच्या होत्याप्रमाणे तुम्ही पुढे जाता. हे नासत्यांनो, सूरींना किंवा उत्तम अश्वांचे धन द्या; आम्ही धनदाते होवो.

1.180.10

तं वां॒ रथं॑ व॒यम॒द्या हु॑वेम॒ स्तोमै॑रश्विना सुवि॒ताय॒ नव्य॑म् ।
अरि॑ष्टनेमिं॒ परि॒ द्यामि॑या॒नं वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

त्या तुमच्या रथाला आज आम्ही स्तोत्रांनी आवाहन करतो, हे अश्विनौ, कल्याणासाठी नव्या रथाला. अक्षत चाक-कडा असलेल्या, आकाशाभोवती जाणाऱ्या त्याला, अन्न, बल आणि लूट यांसह आम्हांस मिळो.