ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.31.1
त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो अङ्गि॑रा॒ ऋषि॑र्दे॒वो दे॒वाना॑मभवः शि॒वः सखा॑ ।
तव॑ व्र॒ते क॒वयो॑ विद्म॒नाप॒सोऽजा॑यन्त म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਮਿੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਕਰਮੀ ਜਨਮੇ; ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ ਵੀ ਜਨਮੇ।
1.31.2
त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो अङ्गि॑रस्तमः क॒विर्दे॒वानां॒ परि॑ भूषसि व्र॒तम् ।
वि॒भुर्विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय॒ मेधि॑रो द्विमा॒ता श॒युः क॑ति॒धा चि॑दा॒यवे॑ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾ ਹੈਂ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਹੈਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਗ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈਂ; ਦੋ ਮਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
1.31.3
त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो मा॑त॒रिश्व॑न आ॒विर्भ॑व सुक्रतू॒या वि॒वस्व॑ते ।
अरे॑जेतां॒ रोद॑सी होतृ॒वूर्येऽस॑घ्नोर्भा॒रमय॑जो म॒हो व॑सो ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੁਕਰਮੀ ਵਿਵਸਵਾਨ ਲਈ ਵੀ ਹੋ। ਹੋਤਾ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਕੰਬ ਉੱਠੇ; ਤੂੰ ਭਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਮਹਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਹੇ ਧਨ-ਦਾਤੇ।
1.31.4
त्वम॑ग्ने॒ मन॑वे॒ द्याम॑वाशयः पुरू॒रव॑से सु॒कृते॑ सु॒कृत्त॑रः ।
श्वा॒त्रेण॒ यत्पि॒त्रोर्मुच्य॑से॒ परि॒ आ त्वा॒ पूर्व॑मनय॒न्नाप॑रं॒ पुनः॑ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਮਨੂ ਲਈ ਦਿਉਲੋਕ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਝੁਕਾਇਆ; ਸੁਕਰਮੀ ਪੁਰੂਰਵਾ ਲਈ ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਕਰਮੀ ਹੋਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਲੈ ਗਏ।
1.31.5
त्वम॑ग्ने वृष॒भः पु॑ष्टि॒वर्ध॑न॒ उद्य॑तस्रुचे भवसि श्र॒वाय्यः॑ ।
य आहु॑तिं॒ परि॒ वेदा॒ वष॑ट्कृति॒मेका॑यु॒रग्रे॒ विश॑ आ॒विवा॑ससि ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਬਲਦ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਉੱਚੇ ਚਮਚੇ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਆਹੁਤੀ ਅਤੇ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ-ਆਯੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
1.31.6
त्वम॑ग्ने वृजि॒नव॑र्तनिं॒ नरं॒ सक्म॑न्पिपर्षि वि॒दथे॑ विचर्षणे ।
यः शूर॑साता॒ परि॑तक्म्ये॒ धने॑ द॒भ्रेभि॑श्चि॒त्समृ॑ता॒ हंसि॒ भूय॑सः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਬੁਰੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਸਰਬ-ਦਰਸ਼ੀ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਧਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਧਨ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
1.31.7
त्वं तम॑ग्ने अमृत॒त्व उ॑त्त॒मे मर्तं॑ दधासि॒ श्रव॑से दि॒वेदि॑वे ।
यस्ता॑तृषा॒ण उ॒भया॑य॒ जन्म॑ने॒ मयः॑ कृ॒णोषि॒ प्रय॒ आ च॑ सू॒रये॑ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਉਸ ਮਰਤ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਅਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਯਸ਼ ਲਈ ਥਾਪਦਾ ਹੈਂ; ਜੋ ਪਿਆਸੇ ਵਾਂਗ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਲਈ ਅਨੰਦ ਤੇ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਖੋਜੀ ਲਈ ਵੀ।
1.31.8
त्वं नो॑ अग्ने स॒नये॒ धना॑नां य॒शसं॑ का॒रुं कृ॑णुहि॒ स्तवा॑नः ।
ऋ॒ध्याम॒ कर्मा॒पसा॒ नवे॑न दे॒वैर्द्या॑वापृथिवी॒ प्राव॑तं नः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਧਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਯਸ਼ਸਵੀ ਕਵੀ ਬਣਾ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ। ਨਵੇਂ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਧੀਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ। ਹੇ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
1.31.9
त्वं नो॑ अग्ने पि॒त्रोरु॒पस्थ॒~आ दे॒वो दे॒वेष्व॑नवद्य॒ जागृ॑विः ।
त॒नू॒कृद्बो॑धि॒ प्रम॑तिश्च का॒रवे॒ त्वं क॑ल्याण॒ वसु॒ विश्व॒मोपि॑षे ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਰਹੁ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਸਦਾ ਜਾਗਦਾ ਰਹੁ। ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੜਨ ਵਾਲਾ ਹੋ, ਅਤੇ ਸਤੋਤਾ ਲਈ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਹੋ; ਹੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਧਨ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
1.31.10
त्वम॑ग्ने॒ प्रम॑ति॒स्त्वं पि॒तासि॑ न॒स्त्वं व॑य॒स्कृत्तव॑ जा॒मयो॑ व॒यम् ।
सं त्वा॒ रायः॑ श॒तिनः॒ सं स॑ह॒स्रिणः॑ सु॒वीरं॑ यन्ति व्रत॒पाम॑दाभ्य ॥
ਤੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸਜਣ ਹਾਂ। ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਨ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਚੰਗੇ ਵੀਰ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਹੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ!
1.31.11
त्वाम॑ग्ने प्रथ॒ममा॒युमा॒यवे॑ दे॒वा अ॑कृण्व॒न्नहु॑षस्य वि॒श्पति॑म् ।
इळा॑मकृण्व॒न्मनु॑षस्य॒ शास॑नीं पि॒तुर्यत्पु॒त्रो मम॑कस्य॒ जाय॑ते ॥
ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪਹਿਲੇ ਵਜੋਂ ਆਯੂ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ; ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਲਾ ਨੂੰ ਮਨੂ ਦੀ ਸਿਖਿਆਰਥਣ ਬਣਾਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਸਜਣ ਤੋਂ ਉਹ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।
1.31.12
त्वं नो॑ अग्ने॒ तव॑ देव पा॒युभि॑र्म॒घोनो॑ रक्ष त॒न्व॑श्च वन्द्य ।
त्रा॒ता तो॒कस्य॒ तन॑ये॒ गवा॑मसि॒ अनि॑मेषं॒ रक्ष॑माण॒स्तव॑ व्र॒ते ॥
ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਦੇਵ, ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਦਾਨੀਆਂ (ਧਨ) ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਹੇ ਵੰਦਨਾ ਯੋਗ! ਬੱਚੇ ਲਈ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਤੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
1.31.13
त्वम॑ग्ने॒ यज्य॑वे पा॒युरन्त॑रो अनिष॒ङ्गाय॑ चतुर॒क्ष इ॑ध्यसे ।
यो रा॒तह॑व्योऽवृ॒काय॒ धाय॑से की॒रेश्चि॒न्मन्त्रं॒ मन॑सा व॒नोषि॒ तम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਬਲਦਾ ਹੈਂ; ਬੰਧਨਹੀਨ ਅਤੇ ਅਬਾਧਿਤ ਲਈ ਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਹਵਿ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਬਘਿਆੜ-ਰਹਿਤ ਰਖਵਾਲਾ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਗਾਇਕ ਦਾ ਮੰਤਰ ਵੀ ਮਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਚਦਾ ਹੈਂ।
1.31.14
त्वम॑ग्न उरु॒शंसा॑य वा॒घते॑ स्पा॒र्हं यद्रेक्णः॑ पर॒मं व॒नोषि॒ तत् ।
आ॒ध्रस्य॑ चि॒त्प्रम॑तिरुच्यसे पि॒ता प्र पाकं॒ शास्सि॒ प्र दिशो॑ वि॒दुष्ट॑रः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਡਿਆਏ ਗਏ ਦਾਤੇ ਲਈ ਤੂੰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਉੱਤਮ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਪਾਤਰ ਡੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕ-ਬੁੱਧੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਪੱਕੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
1.31.15
त्वम॑ग्ने॒ प्रय॑तदक्षिणं॒ नरं॒ वर्मे॑व स्यू॒तं परि॑ पासि वि॒श्वतः॑ ।
स्वा॒दु॒क्षद्मा॒ यो व॑स॒तौ स्यो॑न॒कृज्जी॑वया॒जं यज॑ते॒ सोप॒मा दि॒वः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੈਲਾਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਸਤਰ ਵਾਂਗ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ-ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਰਗਾ ਹੈ।
1.31.16
इ॒माम॑ग्ने श॒रणिं॑ मीमृषो न इ॒ममध्वा॑नं॒ यमगा॑म दू॒रात् ।
आ॒पिः पि॒ता प्रम॑तिः सो॒म्यानां॒ भृमि॑रस्यृषि॒कृन्मर्त्या॑नाम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਸ ਸ਼ਰਨ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਵੇਖ, ਅਤੇ ਇਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਬੰਧੂ ਹੈਂ, ਪਿਤਾ ਹੈਂ, ਸੋਮ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ਤਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
1.31.17
म॒नु॒ष्वद॑ग्ने अङ्गिर॒स्वद॑ङ्गिरो ययाति॒वत्सद॑ने पूर्व॒वच्छु॑चे ।
अच्छ॑ या॒ह्या व॑हा॒ दैव्यं॒ जन॒मा सा॑दय ब॒र्हिषि॒ यक्षि॑ च प्रि॒यम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਨੂ ਵਾਂਗ, ਅੰਗਿਰਸ ਵਾਂਗ, ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ, ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਉੱਜਲ, ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਦੈਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ; ਇੱਥੇ ਬਿਠਾ, ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ, ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
1.31.18
ए॒तेना॑ग्ने॒ ब्रह्म॑णा वावृधस्व॒ शक्ती॑ वा॒ यत्ते॑ चकृ॒मा वि॒दा वा॑ ।
उ॒त प्र णे॑ष्य॒भि वस्यो॑ अ॒स्मान्त्सं नः॑ सृज सुम॒त्या वाज॑वत्या ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਧ; ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤਾ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਜਾਂ। ਧਨ ਵੱਲ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੋੜ, ਸ਼ੁਭ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੁਮਤੀ ਨਾਲ।