ऋग्वेद · सूक्त 1.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.32.1
इन्द्र॑स्य॒ नु वी॒र्या॑णि॒ प्र वो॑चं॒ यानि॑ च॒कार॑ प्रथ॒मानि॑ व॒ज्री ।
अह॒न्नहि॒मन्व॒पस्त॑तर्द॒ प्र व॒क्षणा॑ अभिन॒त्पर्व॑तानाम् ॥
आता इंद्राची ती वीरकर्मे मी सांगतो, जी वज्रधारी याने प्रथम केली. त्याने अहीला मारले, मग पाणी मुक्त केले आणि पर्वतांचे प्रवाहमार्ग फोडले.
1.32.2
अह॒न्नहिं॒ पर्व॑ते शिश्रिया॒णं त्वष्टा॑स्मै॒ वज्रं॑ स्व॒र्यं॑ ततक्ष ।
वा॒श्रा इ॑व धे॒नवः॒ स्यन्द॑माना॒ अञ्जः॑ समु॒द्रमव॑ जग्मु॒रापः॑ ॥
त्याने पर्वतावर पडलेल्या अहीला मारले. त्वष्ट्याने त्याच्यासाठी स्वर्गप्रकाशी वज्र घडवले. हंबरत धावणाऱ्या गायींसारखे वाहणारे जलप्रवाह थेट समुद्राकडे खाली गेले.
1.32.3
वृ॒षा॒यमा॑णोऽवृणीत॒ सोमं॒ त्रिक॑द्रुकेष्वपिबत्सु॒तस्य॑ ।
आ साय॑कं म॒घवा॑दत्त॒ वज्र॒मह॑न्नेनं प्रथम॒जामही॑नाम् ॥
वृषभासारखा बलवान होऊन त्याने सोम निवडला; त्रिकद्रुकांमध्ये पिळलेला सोम प्यायला. दाता इंद्राने बाण आणि वज्र धारण करून अहींमधील प्रथमजाताला मारले.
1.32.4
यदि॒न्द्राह॑न्प्रथम॒जामही॑ना॒मान्मा॒यिना॒ममि॑नाः॒ प्रोत मा॒याः ।
आत्सूर्यं॑ ज॒नय॒न्द्यामु॒षासं॑ ता॒दीत्ना॒ शत्रुं॒ न किला॑ विवित्से ॥
हे इंद्रा, जेव्हा तू अहींमधील प्रथमजाताला मारलेस आणि मायावींची माया रोखलीस, तेव्हा तू सूर्य, द्युलोक आणि उषा प्रकट केलीस. प्रहार केलेला शत्रू तुला कुठेच सापडला नाही.
1.32.5
अह॑न्वृ॒त्रं वृ॑त्र॒तरं॒ व्यं॑स॒मिन्द्रो॒ वज्रे॑ण मह॒ता व॒धेन॑ ।
स्कन्धां॑सीव॒ कुलि॑शेना॒ विवृ॒क्णाहिः॑ शयत उप॒पृक्पृ॑थि॒व्याः ॥
इंद्राने वज्राच्या महाप्रहाराने वृत्राला, वृत्रापेक्षाही भयंकर व्यंसाला मारले. कुऱ्हाडीने खांदे तोडल्यासारखा छिन्न झालेला अहि पृथ्वीखाली पडून आहे.
1.32.6
अ॒यो॒द्धेव॑ दु॒र्मद॒ आ हि जु॒ह्वे म॑हावी॒रं तु॑विबा॒धमृ॑जी॒षम् ।
नाता॑रीदस्य॒ समृ॑तिं व॒धानां॒ सं रु॒जानाः॑ पिपिष॒ इन्द्र॑शत्रुः ॥
अजिंक्य उन्मत्त योद्ध्याप्रमाणे महावीर, बलवान आणि वेगवान इंद्राला बोलावले जाते. त्याच्या प्रहारांचा हल्ला कोणीही ओलांडला नाही. इंद्राच्या शत्रूला त्याने चिरडून चूर्ण केले.
1.32.7
अ॒पाद॑ह॒स्तो अ॑पृतन्य॒दिन्द्र॒मास्य॒ वज्र॒मधि॒ सानौ॑ जघान ।
वृष्णो॒ वध्रिः॑ प्रति॒मानं॒ बुभू॑षन्पुरु॒त्रा वृ॒त्रो अ॑शय॒द्व्य॑स्तः ॥
पाय आणि हात नसलेला तो आक्रमण करत राहिला; इंद्राने पर्वतशिखरावर आपल्या वज्राने प्रहार केला. वृषाच्या बरोबरीचे होऊ इच्छिणारा वृत्र अनेक ठिकाणी पसरून, खाली पडून राहिला.
1.32.8
न॒दं न भि॒न्नम॑मु॒या शया॑नं॒ मनो॒ रुहा॑णा॒ अति॑ य॒न्त्यापः॑ ।
याश्चि॑द्वृ॒त्रो म॑हि॒ना प॒र्यति॑ष्ठ॒त्तासा॒महिः॑ पत्सुतः॒शीर्ब॑भूव ॥
फुटलेल्या नदीकाठाप्रमाणे पडलेले, यामुळे आच्छादलेले ते पाणी मनावर चढून वाहू लागले. ज्या पाण्यांना वृत्राने आपल्या सामर्थ्याने वेढले होते, त्यांच्याच मध्ये तो सर्प पाय पसरून पडला होता.
1.32.9
नी॒चाव॑या अभवद्वृ॒त्रपु॒त्रेन्द्रो॑ अस्या॒ अव॒ वध॑र्जभार ।
उत्त॑रा॒ सूरध॑रः पु॒त्र आ॑सी॒द्दानुः॑ शये स॒हव॑त्सा॒ न धे॒नुः ॥
वाकलेल्या तिला वृत्र पुत्र होता; इंद्राने तिचा खालचा भागही पाडला. वर सूर्य होता; खाली पुत्र होता; दानू नावाची माता आपल्या वासरासह गाईप्रमाणे पडली आहे.
1.32.10
अति॑ष्ठन्तीनामनिवेश॒नानां॒ काष्ठा॑नां॒ मध्ये॒ निहि॑तं॒ शरी॑रम् ।
वृ॒त्रस्य॑ नि॒ण्यं वि च॑र॒न्त्यापो॑ दी॒र्घं तम॒ आश॑य॒दिन्द्र॑शत्रुः ॥
उभ्या असलेल्या, स्थिर स्थान नसलेल्या लाकडी खांबांच्या मध्ये वृत्राचा देह ठेवलेला आहे. वृत्राच्या त्या देहाभोवती पाणी विभागून वाहते; इंद्राचा शत्रू वृत्र दीर्घ अंधारात पडून राहिला.
1.32.11
दा॒सप॑त्नी॒रहि॑गोपा अतिष्ठ॒न्निरु॑द्धा॒ आपः॑ प॒णिने॑व॒ गावः॑ ।
अ॒पां बिल॒मपि॑हितं॒ यदासी॑द्वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अप॒ तद्व॑वार ॥
दासांच्या पत्नी, सर्पाने रक्षिलेल्या, तिथे उभ्या होत्या; पणीने बांधलेल्या गाईंप्रमाणे पाणी अडवलेले होते. पाण्याचे बीळ बंद होते; वृत्राला मारल्यानंतर इंद्राने ते उघडले.
1.32.12
अश्व्यो॒ वारो॑ अभव॒स्तदि॑न्द्र सृ॒के यत्त्वा॑ प्र॒त्यह॑न्दे॒व एकः॑ ।
अज॑यो॒ गा अज॑यः शूर॒ सोम॒मवा॑सृजः॒ सर्त॑वे स॒प्त सिन्धू॑न् ॥
हे इंद्रा! ते कर्म तुझ्या अश्वशक्तीसारखे झाले, जेव्हा एकटा देव होऊन तू युद्धात त्याच्यासमोर उभा राहिलास. हे शूरा! तू गाई जिंकल्यास, सोम जिंकलास; वाहण्यासाठी सात नद्या सोडल्यास.
1.32.13
नास्मै॑ वि॒द्युन्न त॑न्य॒तुः सि॑षेध॒ न यां मिह॒मकि॑रद्ध्रा॒दुनिं॑ च ।
इन्द्र॑श्च॒ यद्यु॑यु॒धाते॒ अहि॑श्चो॒ताप॒रीभ्यो॑ म॒घवा॒ वि जि॑ग्ये ॥
त्याच्यासमोर वीज टिकली नाही, गडगडाटही नाही; त्याने विखुरलेले धुके किंवा गारा घेऊन आलेले मेघही टिकले नाहीत. इंद्र आणि सर्प लढले तेव्हा ऐश्वर्यवान इंद्राने शत्रूंवर विजय मिळवला.
1.32.14
अहे॑र्या॒तारं॒ कम॑पश्य इन्द्र हृ॒दि यत्ते॑ ज॒घ्नुषो॒ भीरग॑च्छत् ।
नव॑ च॒ यन्न॑व॒तिं च॒ स्रव॑न्तीः श्ये॒नो न भी॒तो अत॑रो॒ रजां॑सि ॥
हे इंद्रा, सर्पाला मारणाऱ्या त्या हंत्याला तू पाहिलेस; तू प्रहार केलास तेव्हा तुझ्या हृदयात भीती आली. नऊ व नव्वद वाहणाऱ्या नद्या वाहू लागल्या; ससाण्याप्रमाणे भयभीत होऊन तू लोक ओलांडलेस.
1.32.15
इन्द्रो॑ या॒तोऽव॑सितस्य॒ राजा॒ शम॑स्य च शृ॒ङ्गिणो॒ वज्र॑बाहुः ।
सेदु॒ राजा॑ क्षयति चर्षणी॒नाम॒रान्न ने॒मिः परि॒ ता ब॑भूव ॥
इंद्र हा अडवलेल्या (पाण्याचा) विजेता आहे; शांत व शिंगेवाल्या (वृत्राचा) राजा आहे; ज्याच्या हातात वज्र आहे. तोच चालणाऱ्या प्राण्यांवर राजा होऊन राज्य करतो; रथचक्राची कड आरांना वेढते तसा तो त्यांना वेढून आहे.