ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.32.1
इन्द्र॑स्य॒ नु वी॒र्या॑णि॒ प्र वो॑चं॒ यानि॑ च॒कार॑ प्रथ॒मानि॑ व॒ज्री ।
अह॒न्नहि॒मन्व॒पस्त॑तर्द॒ प्र व॒क्षणा॑ अभिन॒त्पर्व॑तानाम् ॥
ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਦੇ ਉਹ ਵੀਰ ਕਰਮ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਅਹਿ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਵਹਿਣ-ਰਾਹ ਪਾੜ ਦਿੱਤੇ।
1.32.2
अह॒न्नहिं॒ पर्व॑ते शिश्रिया॒णं त्वष्टा॑स्मै॒ वज्रं॑ स्व॒र्यं॑ ततक्ष ।
वा॒श्रा इ॑व धे॒नवः॒ स्यन्द॑माना॒ अञ्जः॑ समु॒द्रमव॑ जग्मु॒रापः॑ ॥
ਉਸ ਨੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਲੇਟੇ ਅਹਿ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਸੁਰਗ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀ ਵਜ੍ਰ ਘੜਿਆ। ਅੜਾਉਂਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਵਗਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਹੇਠਾਂ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ।
1.32.3
वृ॒षा॒यमा॑णोऽवृणीत॒ सोमं॒ त्रिक॑द्रुकेष्वपिबत्सु॒तस्य॑ ।
आ साय॑कं म॒घवा॑दत्त॒ वज्र॒मह॑न्नेनं प्रथम॒जामही॑नाम् ॥
ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਮ ਚੁਣਿਆ; ਤ੍ਰਿਕਦ੍ਰੁਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਪੀਤਾ। ਦਾਨੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਤੀਰ ਤੇ ਵਜ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਅਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
1.32.4
यदि॒न्द्राह॑न्प्रथम॒जामही॑ना॒मान्मा॒यिना॒ममि॑नाः॒ प्रोत मा॒याः ।
आत्सूर्यं॑ ज॒नय॒न्द्यामु॒षासं॑ ता॒दीत्ना॒ शत्रुं॒ न किला॑ विवित्से ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਅਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਮਾਇਆਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਰੋਕੀਆਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਸੂਰਜ, ਦਿਊਲੋਕ ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੈਰੀ ਤੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਲੱਭਾ।
1.32.5
अह॑न्वृ॒त्रं वृ॑त्र॒तरं॒ व्यं॑स॒मिन्द्रो॒ वज्रे॑ण मह॒ता व॒धेन॑ ।
स्कन्धां॑सीव॒ कुलि॑शेना॒ विवृ॒क्णाहिः॑ शयत उप॒पृक्पृ॑थि॒व्याः ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੇ ਵ੍ਯੰਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਵਾਂਗ ਕੱਟਿਆ ਅਹਿ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਪਿਆ ਹੈ।
1.32.6
अ॒यो॒द्धेव॑ दु॒र्मद॒ आ हि जु॒ह्वे म॑हावी॒रं तु॑विबा॒धमृ॑जी॒षम् ।
नाता॑रीदस्य॒ समृ॑तिं व॒धानां॒ सं रु॒जानाः॑ पिपिष॒ इन्द्र॑शत्रुः ॥
ਅਜਿੱਤ ਉਨਮੱਤ ਯੋਧੇ ਵਾਂਗ ਮਹਾਵੀਰ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਕੇ ਪੀਸ ਦਿੱਤਾ।
1.32.7
अ॒पाद॑ह॒स्तो अ॑पृतन्य॒दिन्द्र॒मास्य॒ वज्र॒मधि॒ सानौ॑ जघान ।
वृष्णो॒ वध्रिः॑ प्रति॒मानं॒ बुभू॑षन्पुरु॒त्रा वृ॒त्रो अ॑शय॒द्व्य॑स्तः ॥
ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਹ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਵ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਫੈਲ ਕੇ, ਡਿੱਗ ਕੇ ਪਿਆ ਰਿਹਾ।
1.32.8
न॒दं न भि॒न्नम॑मु॒या शया॑नं॒ मनो॒ रुहा॑णा॒ अति॑ य॒न्त्यापः॑ ।
याश्चि॑द्वृ॒त्रो म॑हि॒ना प॒र्यति॑ष्ठ॒त्तासा॒महिः॑ पत्सुतः॒शीर्ब॑भूव ॥
ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਾਂਗ ਪਿਆ, ਇਸ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਉਹ ਪਾਣੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਹਿ ਤੁਰਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਉਹ ਸੱਪ ਪੈਰ ਫੈਲਾ ਕੇ ਪਿਆ ਸੀ।
1.32.9
नी॒चाव॑या अभवद्वृ॒त्रपु॒त्रेन्द्रो॑ अस्या॒ अव॒ वध॑र्जभार ।
उत्त॑रा॒ सूरध॑रः पु॒त्र आ॑सी॒द्दानुः॑ शये स॒हव॑त्सा॒ न धे॒नुः ॥
ਝੁਕੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਸੀ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਪਰ ਸੂਰਜ ਸੀ; ਹੇਠਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਦਾਨੂ ਨਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਵੱਛੇ ਨਾਲ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਪਈ ਹੈ।
1.32.10
अति॑ष्ठन्तीनामनिवेश॒नानां॒ काष्ठा॑नां॒ मध्ये॒ निहि॑तं॒ शरी॑रम् ।
वृ॒त्रस्य॑ नि॒ण्यं वि च॑र॒न्त्यापो॑ दी॒र्घं तम॒ आश॑य॒दिन्द्र॑शत्रुः ॥
ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਬੇਠਿਕਾਣੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪਾਣੀ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੈਰੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਲੰਮੇ ਅੰਧੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਿਹਾ।
1.32.11
दा॒सप॑त्नी॒रहि॑गोपा अतिष्ठ॒न्निरु॑द्धा॒ आपः॑ प॒णिने॑व॒ गावः॑ ।
अ॒पां बिल॒मपि॑हितं॒ यदासी॑द्वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अप॒ तद्व॑वार ॥
ਦਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਸੱਪ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ; ਪਣੀ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਰੋਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਿਲ ਬੰਦ ਸੀ; ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
1.32.12
अश्व्यो॒ वारो॑ अभव॒स्तदि॑न्द्र सृ॒के यत्त्वा॑ प्र॒त्यह॑न्दे॒व एकः॑ ।
अज॑यो॒ गा अज॑यः शूर॒ सोम॒मवा॑सृजः॒ सर्त॑वे स॒प्त सिन्धू॑न् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਉਹ ਕਰਮ ਤੇਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਂਗ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਇਕੱਲਾ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਟਿਆ। ਹੇ ਸੂਰਮੇ! ਤੂੰ ਗਾਵਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ, ਸੋਮ ਜਿੱਤਿਆ; ਵਹਿਣ ਲਈ ਸੱਤ ਦਰਿਆ ਛੱਡੇ।
1.32.13
नास्मै॑ वि॒द्युन्न त॑न्य॒तुः सि॑षेध॒ न यां मिह॒मकि॑रद्ध्रा॒दुनिं॑ च ।
इन्द्र॑श्च॒ यद्यु॑यु॒धाते॒ अहि॑श्चो॒ताप॒रीभ्यो॑ म॒घवा॒ वि जि॑ग्ये ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਬਿਜਲੀ ਟਿਕੀ, ਨਾ ਗਰਜ; ਨਾ ਉਹ ਧੁੰਦ ਜੋ ਉਸਨੇ ਖਿੰਡਾਈ, ਨਾ ਗੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਰਪ ਲੜੇ, ਤਦ ਧਨਵਾਨ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।
1.32.14
अहे॑र्या॒तारं॒ कम॑पश्य इन्द्र हृ॒दि यत्ते॑ ज॒घ्नुषो॒ भीरग॑च्छत् ।
नव॑ च॒ यन्न॑व॒तिं च॒ स्रव॑न्तीः श्ये॒नो न भी॒तो अत॑रो॒ रजां॑सि ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਰਪ ਦੇ ਉਸ ਘਾਤਕ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਡਰ ਆਇਆ। ਨੌਂ ਅਤੇ ਨੱਬੇ ਵਗਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਗ ਪਈਆਂ; ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਡਰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
1.32.15
इन्द्रो॑ या॒तोऽव॑सितस्य॒ राजा॒ शम॑स्य च शृ॒ङ्गिणो॒ वज्र॑बाहुः ।
सेदु॒ राजा॑ क्षयति चर्षणी॒नाम॒रान्न ने॒मिः परि॒ ता ब॑भूव ॥
ਇੰਦਰ ਰੋਕੇ ਹੋਏ (ਜਲ) ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ; ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ) ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੀ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਹੈ। ਉਹੀ ਚਲਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਰੱਥ ਦਾ ਚੱਕਰ ਜਿਵੇਂ ਅਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹੈ।