ऋग्वेद · सूक्त 1.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.44.1
अग्ने॒ विव॑स्वदु॒षस॑श्चि॒त्रं राधो॑ अमर्त्य ।
आ दा॒शुषे॑ जातवेदो वहा॒ त्वम॒द्या दे॒वाँ उ॑ष॒र्बुधः॑ ॥
हे अग्नि, हे अमर, विवस्वान् और उषा का उज्ज्वल धन लेकर आओ। हे जातवेदा, आज दानशील यजमान के लिए उषा-जागरण करने वाले देवताओं को यहाँ ले आओ।
1.44.2
जुष्टो॒ हि दू॒तो असि॑ हव्य॒वाह॒नोऽग्ने॑ र॒थीर॑ध्व॒राणा॑म् ।
स॒जूर॒श्विभ्या॑मु॒षसा॑ सु॒वीर्य॑म॒स्मे धे॑हि॒ श्रवो॑ बृ॒हद् ॥
तुम प्रसन्न दूत हो, हविवाहक हो। हे अग्नि, यज्ञों के सारथी, अश्विनों और उषा के साथ मिलकर हमें वीरता और महान कीर्ति प्रदान करो।
1.44.3
अ॒द्या दू॒तं वृ॑णीमहे॒ वसु॑म॒ग्निं पु॑रुप्रि॒यम् ।
धू॒मके॑तुं॒ भाऋ॑जीकं॒ व्यु॑ष्टिषु य॒ज्ञाना॑मध्वर॒श्रिय॑म् ॥
आज हम उस दूत अग्नि को चुनते हैं, जो धन-स्वरूप है, बहुतों का प्रिय है, धूम-ध्वजा वाला और तेजस्वी है, जो उषाओं के उदय में यज्ञों की शोभा है।
1.44.4
श्रेष्ठं॒ यवि॑ष्ठ॒मति॑थिं॒ स्वा॑हुतं॒ जुष्टं॒ जना॑य दा॒शुषे॑ ।
दे॒वाँ अच्छा॒ यात॑वे जा॒तवे॑दसम॒ग्निमी॑ळे॒ व्यु॑ष्टिषु ॥
सबसे श्रेष्ठ, सबसे तरुण, अतिथि, सुन्दर आहुति पाने वाले, दानशील मनुष्य के लिए प्रिय — ऐसे जातवेदा अग्नि की मैं उषाओं के उदय में स्तुति करता हूँ, ताकि वह देवताओं तक पहुँचे।
1.44.5
स्त॒वि॒ष्यामि॒ त्वाम॒हं विश्व॑स्यामृत भोजन ।
अग्ने॑ त्रा॒तार॑म॒मृतं॑ मियेध्य॒ यजि॑ष्ठं हव्यवाहन ॥
हे अमर, सबके पोषक, मैं तुम्हारी स्तुति करूँगा। हे अग्नि, रक्षक, अमर, पवित्र, परम पूज्य, हविवाहक — मैं तुम्हें पुकारूँगा।
1.44.6
सु॒शंसो॑ बोधि गृण॒ते य॑विष्ठ्य॒ मधु॑जिह्वः॒ स्वा॑हुतः ।
प्रस्क॑ण्वस्य प्रति॒रन्नायु॑र्जी॒वसे॑ नम॒स्या दैव्यं॒ जन॑म् ॥
हे युवतम, स्तुति-प्रिय, सुन्दर प्रशंसा वाले, मधुरजिह्व, सुआहुत अग्नि, स्तुति करने वाले के लिए प्रसन्न हो जाओ। प्रस्कण्व की आयु जीवन-हेतु बढ़ाओ, दैवी मनुष्य को नमस्कार करो।
1.44.7
होता॑रं वि॒श्ववे॑दसं॒ सं हि त्वा॒ विश॑ इ॒न्धते॑ ।
स आ व॑ह पुरुहूत॒ प्रचे॑त॒सोऽग्ने॑ दे॒वाँ इ॒ह द्र॒वत् ॥
हे अग्नि, सर्वज्ञ होता को, क्योंकि प्रजाएँ तुम्हें प्रज्वलित करती हैं। हे बहुआहूत, ज्ञानवान, देवों को यहाँ शीघ्र ले आओ।
1.44.8
स॒वि॒तार॑मु॒षस॑म॒श्विना॒ भग॑म॒ग्निं व्यु॑ष्टिषु॒ क्षपः॑ ।
कण्वा॑सस्त्वा सु॒तसो॑मास इन्धते हव्य॒वाहं॑ स्वध्वर ॥
सविता, उषा, दोनों अश्विनों, भग और अग्नि को — उषाकालों में, रातों के अन्त में। कण्व के वंशज, जिन्होंने सोम निचोड़ा है, हे सुयज्ञ, तुम्हें, हविवाहक को प्रज्वलित करते हैं।
1.44.9
पति॒र्ह्य॑ध्व॒राणा॒मग्ने॑ दू॒तो वि॒शामसि॑ ।
उ॒ष॒र्बुध॒ आ व॑ह॒ सोम॑पीतये दे॒वाँ अ॒द्य स्व॒र्दृशः॑ ॥
क्योंकि तुम यज्ञों के स्वामी हो, हे अग्नि, प्रजाओं के दूत हो। भोर में जागने वाले देवों को, सोमपान के लिए, आज, स्वर्ग के द्रष्टाओं को यहाँ ले आओ।
1.44.10
अग्ने॒ पूर्वा॒ अनू॒षसो॑ विभावसो दी॒देथ॑ वि॒श्वद॑र्शतः ।
असि॒ ग्रामे॑ष्ववि॒ता पु॒रोहि॒तोऽसि॑ य॒ज्ञेषु॒ मानु॑षः ॥
हे अग्नि, पूर्व उषाओं के बाद, हे दीप्तिमान, तुम चमकते हो, सबको दिखने वाले। गाँवों में तुम रक्षक हो, यज्ञों में पुरोहित हो, मनुष्यों के (पुरोहित) हो।
1.44.11
नि त्वा॑ य॒ज्ञस्य॒ साध॑न॒मग्ने॒ होता॑रमृ॒त्विज॑म् ।
म॒नु॒ष्वद्दे॑व धीमहि॒ प्रचे॑तसं जी॒रं दू॒तमम॑र्त्यम् ॥
यज्ञ के साधन, हे अग्नि, होता, ऋत्विज् तुम्हें हम स्थापित करते हैं। मनु की भाँति, हे देव, हम ज्ञानवान, प्राचीन दूत, अमर (तुम्हें) धारण करते हैं।
1.44.12
यद्दे॒वानां॑ मित्रमहः पु॒रोहि॒तोऽन्त॑रो॒ यासि॑ दू॒त्य॑म् ।
सिन्धो॑रिव॒ प्रस्व॑नितास ऊ॒र्मयो॑ अ॒ग्नेर्भ्रा॑जन्ते अ॒र्चयः॑ ॥
जब, हे देवों में मित्र-समान महान, तुम पुरोहित होकर दूत-कर्म करते हो, तब नदी की लहरों की तरह गरजती हुई अग्नि की ज्वालाएँ चमकती हैं।
1.44.13
श्रु॒धि श्रु॑त्कर्ण॒ वह्नि॑भिर्दे॒वैर॑ग्ने स॒याव॑भिः ।
आ सी॑दन्तु ब॒र्हिषि॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा प्रा॑त॒र्यावा॑णो अध्व॒रम् ॥
हे श्रुतकर्ण अग्ने, वहनशील देवों और अपने साथियों सहित सुनो। मित्र और अर्यमा प्रातःकाल आकर यज्ञ के कुश पर बैठें।
1.44.14
शृ॒ण्वन्तु॒ स्तोमं॑ म॒रुतः॑ सु॒दान॑वो अग्निजि॒ह्वा ऋ॑ता॒वृधः॑ ।
पिब॑तु॒ सोमं॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑तो अ॒श्विभ्या॑मु॒षसा॑ स॒जूः ॥
मरुत्गण, जो उदार दाता हैं, जिनकी जिह्वा अग्नि है और जो ऋत को बढ़ाते हैं, स्तुति सुनें। धृतव्रत वरुण सोम पिएँ, अश्विनों और उषा के साथ।