Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.44.1

अग्ने॒ विव॑स्वदु॒षस॑श्चि॒त्रं राधो॑ अमर्त्य ।
आ दा॒शुषे॑ जातवेदो वहा॒ त्वम॒द्या दे॒वाँ उ॑ष॒र्बुधः॑ ॥

हे अग्नी, हे अमर्त्या, विवस्वान आणि उषेचे तेजस्वी धन घेऊन ये. हे जातवेदा, आज दानशील यजमानासाठी उषःकाली जागणाऱ्या देवांना येथे आण.

1.44.2

जुष्टो॒ हि दू॒तो असि॑ हव्य॒वाह॒नोऽग्ने॑ र॒थीर॑ध्व॒राणा॑म् ।
स॒जूर॒श्विभ्या॑मु॒षसा॑ सु॒वीर्य॑म॒स्मे धे॑हि॒ श्रवो॑ बृ॒हद् ॥

तू प्रिय दूत आहेस, हविर्वाहक आहेस. हे अग्नी, यज्ञांच्या रथाचा सारथी, अश्विनी आणि उषेसह आम्हाला पराक्रम आणि मोठी कीर्ती दे.

1.44.3

अ॒द्या दू॒तं वृ॑णीमहे॒ वसु॑म॒ग्निं पु॑रुप्रि॒यम् ।
धू॒मके॑तुं॒ भाऋ॑जीकं॒ व्यु॑ष्टिषु य॒ज्ञाना॑मध्वर॒श्रिय॑म् ॥

आज आम्ही त्या दूत अग्नीची निवड करतो, जो धनरूप आहे, अनेकांना प्रिय आहे, धूमध्वज आहे, तेजस्वी आहे; उषांच्या उदयात यज्ञांची शोभा तोच आहे.

1.44.4

श्रेष्ठं॒ यवि॑ष्ठ॒मति॑थिं॒ स्वा॑हुतं॒ जुष्टं॒ जना॑य दा॒शुषे॑ ।
दे॒वाँ अच्छा॒ यात॑वे जा॒तवे॑दसम॒ग्निमी॑ळे॒ व्यु॑ष्टिषु ॥

सर्वश्रेष्ठ, तरुण, अतिथी, सम्यक् आहुती घेणारा, दानशील यजमानाला प्रिय असलेल्या जातवेदा अग्नीची देवांकडे जाण्यासाठी उषःकाली मी स्तुती करतो.

1.44.5

स्त॒वि॒ष्यामि॒ त्वाम॒हं विश्व॑स्यामृत भोजन ।
अग्ने॑ त्रा॒तार॑म॒मृतं॑ मियेध्य॒ यजि॑ष्ठं हव्यवाहन ॥

हे अमृता, सर्वांचे पोषणकर्त्या, मी तुझी स्तुती करीन. हे अग्नी, रक्षका, अमर्त्या, पवित्रा, अतिपूजनीया, हविर्वाहका — मी तुझी स्तुती करीन.

1.44.6

सु॒शंसो॑ बोधि गृण॒ते य॑विष्ठ्य॒ मधु॑जिह्वः॒ स्वा॑हुतः ।
प्रस्क॑ण्वस्य प्रति॒रन्नायु॑र्जी॒वसे॑ नम॒स्या दैव्यं॒ जन॑म् ॥

हे तरुणतमा, स्तुतिप्रिया, सुंदर प्रशंसा असलेल्या, मधुरजिह्वा, सम्यक् आहुती मिळालेल्या अग्नी, स्तुती करणाऱ्यावर प्रसन्न हो. प्रस्कण्वाचे आयुष्य जगण्यासाठी वाढव; दैवी मानवाला नमस्कार कर.

1.44.7

होता॑रं वि॒श्ववे॑दसं॒ सं हि त्वा॒ विश॑ इ॒न्धते॑ ।
स आ व॑ह पुरुहूत॒ प्रचे॑त॒सोऽग्ने॑ दे॒वाँ इ॒ह द्र॒वत् ॥

सर्वज्ञ होत्याला, कारण प्रजा तुलाच प्रज्वलित करतात. हे बहुआहूत, ज्ञानी अग्नी, देवांना येथे लवकर घेऊन ये.

1.44.8

स॒वि॒तार॑मु॒षस॑म॒श्विना॒ भग॑म॒ग्निं व्यु॑ष्टिषु॒ क्षपः॑ ।
कण्वा॑सस्त्वा सु॒तसो॑मास इन्धते हव्य॒वाहं॑ स्वध्वर ॥

सविता, उषा, दोन्ही अश्विन, भग आणि अग्नी — उषःकालांत, रात्रींच्या अंती. सोम पिळणारे कण्ववंशीय तुला, हे हव्यवाहा, सुयज्ञा, प्रज्वलित करतात.

1.44.9

पति॒र्ह्य॑ध्व॒राणा॒मग्ने॑ दू॒तो वि॒शामसि॑ ।
उ॒ष॒र्बुध॒ आ व॑ह॒ सोम॑पीतये दे॒वाँ अ॒द्य स्व॒र्दृशः॑ ॥

कारण तू यज्ञांचा स्वामी आहेस; हे अग्नी, प्रजांचा दूत आहेस. पहाटे जागणाऱ्या देवांना, सोमपानासाठी, आज, स्वर्गप्रकाश पाहणाऱ्यांना येथे आण.

1.44.10

अग्ने॒ पूर्वा॒ अनू॒षसो॑ विभावसो दी॒देथ॑ वि॒श्वद॑र्शतः ।
असि॒ ग्रामे॑ष्ववि॒ता पु॒रोहि॒तोऽसि॑ य॒ज्ञेषु॒ मानु॑षः ॥

हे अग्नी, पूर्वीच्या उषांनंतर, हे तेजस्वी, सर्वांना दिसणारा, तू प्रकाशतोस. गावांत तू रक्षक; यज्ञांत पुरोहित; माणसांचा (पुरोहित) तू आहेस.

1.44.11

नि त्वा॑ य॒ज्ञस्य॒ साध॑न॒मग्ने॒ होता॑रमृ॒त्विज॑म् ।
म॒नु॒ष्वद्दे॑व धीमहि॒ प्रचे॑तसं जी॒रं दू॒तमम॑र्त्यम् ॥

यज्ञाचे साधन असलेल्या तुला, हे अग्नी, होता, ऋत्विज तुला आम्ही स्थापितो. मनूप्रमाणे, हे देवा, ज्ञानी, प्राचीन दूत, अमर अशा तुला आम्ही धारण करतो.

1.44.12

यद्दे॒वानां॑ मित्रमहः पु॒रोहि॒तोऽन्त॑रो॒ यासि॑ दू॒त्य॑म् ।
सिन्धो॑रिव॒ प्रस्व॑नितास ऊ॒र्मयो॑ अ॒ग्नेर्भ्रा॑जन्ते अ॒र्चयः॑ ॥

हे देवांमध्ये मित्रासारख्या महान, जेव्हा तू पुरोहित म्हणून दूतकर्मासाठी जातोस, तेव्हा नदीच्या लाटांसारख्या गर्जणाऱ्या अग्नीच्या ज्वाला चमकतात.

1.44.13

श्रु॒धि श्रु॑त्कर्ण॒ वह्नि॑भिर्दे॒वैर॑ग्ने स॒याव॑भिः ।
आ सी॑दन्तु ब॒र्हिषि॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा प्रा॑त॒र्यावा॑णो अध्व॒रम् ॥

हे श्रुतकर्ण अग्नी, वाहक देवतांसह आणि तुझ्या सोबत्यांसह ऐक. प्रातःकाळी येणारे मित्र आणि अर्यमा यज्ञातील दर्भावर बसोत.

1.44.14

शृ॒ण्वन्तु॒ स्तोमं॑ म॒रुतः॑ सु॒दान॑वो अग्निजि॒ह्वा ऋ॑ता॒वृधः॑ ।
पिब॑तु॒ सोमं॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑तो अ॒श्विभ्या॑मु॒षसा॑ स॒जूः ॥

उदार दाते मरुत, ज्यांची जीभ अग्नी आहे आणि जे ऋताची वृद्धी करतात, त्यांनी ही स्तुती ऐकावी. धृतव्रत वरुणाने अश्विनी आणि उषेसह सोम प्यावा.