ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.51.1
अ॒भि त्यं मे॒षं पु॑रुहू॒तमृ॒ग्मिय॒मिन्द्रं॑ गी॒र्भिर्म॑दता॒ वस्वो॑ अर्ण॒वम् ।
यस्य॒ द्यावो॒ न वि॒चर॑न्ति॒ मानु॑षा भु॒जे मंहि॑ष्ठम॒भि विप्र॑मर्चत ॥
ઘેટાં જેવા, ઘણાઓ વડે આહ્વાન પામેલા, ઋચાઓને યોગ્ય એવા ઇન્દ્ર તરફ ગીતોથી તેમને હર્ષિત કરો; તે ધનનો સાગર છે. જેમનાં (કર્મો) તરફ માણસો આકાશોને જોતા હોય તેમ ફરે છે, તે અત્યંત હર્ષદાયક, પ્રેરિત જ્ઞાની (ઇન્દ્ર)ની ભોગ માટે સ્તુતિ કરો.
1.51.2
अ॒भीम॑वन्वन्त्स्वभि॒ष्टिमू॒तयो॑ अन्तरिक्ष॒प्रां तवि॑षीभि॒रावृ॑तम् ।
इन्द्रं॒ दक्षा॑स ऋ॒भवो॑ मद॒च्युतं॑ श॒तक्र॑तुं॒ जव॑नी सू॒नृतारु॑हत् ॥
તેમના તરફ (બધા) સહાયક રક્ષણો ખરેખર ભેગા થયા — અંતરિક્ષ ભરનારા, પોતાનું રક્ષણ ધરાવનારા, પોતાના બળોથી ઘેરાયેલા (ઇન્દ્ર તરફ). કુશળ ઋભુઓએ આનંદદાયક, સો કર્મોવાળા ઇન્દ્રને વેગવાન, સુપુત્રવાળા (રથ) પર ચઢાવ્યા.
1.51.3
त्वं गो॒त्रमङ्गि॑रोभ्योऽवृणो॒रपो॒तात्र॑ये श॒तदु॑रेषु गातु॒वित् ।
स॒सेन॑ चिद्विम॒दाया॑वहो॒ वसु॑ आ॒जावद्रिं॑ वावसा॒नस्य॑ न॒र्तय॑न् ॥
તેં અંગિરસો માટે ગોશાળા (ગાયોનો વાડો) ખોલી; અત્રિ માટે સો કિલ્લાઓમાં માર્ગ જાણનાર થઈને (ખોલી). સસ સાથે વિમદ માટે પણ તું ધન લાવ્યો; યુદ્ધમાં પ્રયત્નશીલના હાથમાં પથ્થર-અસ્ત્રને નચાવતો.
1.51.4
त्वम॒पाम॑पि॒धाना॑वृणो॒रपाधा॑रयः॒ पर्व॑ते॒ दानु॑म॒द्वसु॑ ।
वृ॒त्रं यदि॑न्द्र॒ शव॒साव॑धी॒रहि॒मादित्सूर्यं॑ दि॒व्यारो॑हयो दृ॒शे ॥
તેં જળોનાં આવરણો ખોલ્યાં; પર્વત પર દાનોથી ભરેલું ધન ટકાવી રાખ્યું. હે ઇન્દ્ર! તેં બળથી વૃત્ર, સાપને માર્યો ત્યારે જ, જોવા માટે સૂર્યને આકાશમાં ઉપર ઉઠાવ્યો.
1.51.5
त्वं मा॒याभि॒रप॑ मा॒यिनो॑ऽधमः स्व॒धाभि॒र्ये अधि॒ शुप्ता॒वजु॑ह्वत ।
त्वं पिप्रो॑र्नृमणः॒ प्रारु॑जः॒ पुरः॒ प्र ऋ॒जिश्वा॑नं दस्यु॒हत्ये॑ष्वाविथ ॥
તેં માયાઓ વડે માયાવીઓને નીચે પાડ્યા; પોતાની જ શક્તિઓથી (કાર્ય કરનારાઓને). ઊંઘમાં આહુતિ આપનારાઓને, પિપ્રુના કિલ્લાઓને — હે સારા માણસોના મિત્ર — તેં તોડ્યા; દસ્યુઓના વધમાં ઋજિશ્વનની રક્ષા કરી.
1.51.6
त्वं कुत्सं॑ शुष्ण॒हत्ये॑ष्वावि॒थार॑न्धयोऽतिथि॒ग्वाय॒ शम्ब॑रम् ।
म॒हान्तं॑ चिदर्बु॒दं नि क्र॑मीः प॒दा स॒नादे॒व द॑स्यु॒हत्या॑य जज्ञिषे ॥
તેં શુષ્ણ-હત્યાઓમાં (યુદ્ધોમાં) કુત્સની રક્ષા કરી; અતિથિગ્વ માટે શંબરને (કિલ્લામાંથી) મુક્ત કર્યો. મહાન અર્બુદ (સાપ)ને પણ તેં પગથી નીચે કચડ્યો; પ્રાચીન કાળથી તું દસ્યુઓના વધ માટે જન્મ્યો છે.
1.51.7
त्वे विश्वा॒ तवि॑षी स॒ध्र्य॑ग्घि॒ता तव॒ राधः॑ सोमपी॒थाय॑ हर्षते ।
तव॒ वज्र॑श्चिकिते बा॒ह्वोर्हि॒तो वृ॒श्चा शत्रो॒रव॒ विश्वा॑नि॒ वृष्ण्या॑ ॥
તારામાં બધી શક્તિઓ છે; સોમપાન માટે તારું ધન આનંદ પામે છે. તારું વજ્ર બંને બાહુઓમાં મૂકાયેલું પ્રગટ છે; શત્રુના સર્વ પરાક્રમોને નીચે પાડ.
1.51.8
वि जा॑नी॒ह्यार्या॒न्ये च॒ दस्य॑वो ब॒र्हिष्म॑ते रन्धया॒ शास॑दव्र॒तान् ।
शाकी॑ भव॒ यज॑मानस्य चोदि॒ता विश्वेत्ता ते॑ सध॒मादे॑षु चाकन ॥
આર્યો અને દસ્યુઓને જુદા ઓળખ; બર્હિસ પાથરનાર યજમાન સામે અવ્રતોને વશ કર. યજમાનનો શક્તિશાળી પ્રેરક બન; સહભોજનોમાં તેં સાધેલાં સર્વ કર્મ તારાં જ છે.
1.51.9
अनु॑व्रताय र॒न्धय॒न्नप॑व्रताना॒भूभि॒रिन्द्रः॑ श्न॒थय॒न्नना॑भुवः ।
वृ॒द्धस्य॑ चि॒द्वर्ध॑तो॒ द्यामिन॑क्षतः॒ स्तवा॑नो व॒म्रो वि ज॑घान सं॒दिहः॑ ॥
વ્રત પાળનાર માટે અવ્રતોને વશ કરતાં, જળપુત્રો સાથે ઇન્દ્રે અનાભુઓને કચડ્યા. વધતા વૃદ્ધના, જે આકાશ સુધી પહોંચ્યો, તેની સ્તુતિ કરતા વમરે શત્રુઓને ચૂરીને મારી નાખ્યા.
1.51.10
तक्ष॒द्यत्त॑ उ॒शना॒ सह॑सा॒ सहो॒ वि रोद॑सी म॒ज्मना॑ बाधते॒ शवः॑ ।
आ त्वा॒ वात॑स्य नृमणो मनो॒युज॒ आ पूर्य॑माणमवहन्न॒भि श्रवः॑ ॥
ઉશનસે તારા માટે પોતાના બળથી બળ ઘડ્યું ત્યારે, તું આકાશ અને પૃથ્વીને પોતાના પરાક્રમથી દબાવતો વેગથી આગળ વધે છે. હે નરસહાયક! મનથી જોડાયેલા વાયુના વેગથી ભરેલા તને કીર્તિ તરફ આગળ લઈ ગયો.
1.51.11
मन्दि॑ष्ट॒ यदु॒शने॑ का॒व्ये सचाँ॒ इन्द्रो॑ व॒ङ्कू व॑ङ्कु॒तराधि॑ तिष्ठति ।
उ॒ग्रो य॒यिं निर॒पः स्रोत॑सासृज॒द्वि शुष्ण॑स्य दृंहि॒ता ऐ॑रय॒त्पुरः॑ ॥
ઉશનસના જ્ઞાનમય કાવ્યથી ઇન્દ્ર આનંદ પામ્યો ત્યારે, તે બે વાંકાઓ પર, વળી વધુ વાંકા પર ઊભો રહે છે. ઉગ્ર ઇન્દ્રે પ્રવાહ સાથે ગતિશીલ જળને છોડ્યું; શુષ્ણના દૃઢ કિલ્લાઓને હલાવી પુરોને ગતિ આપી.
1.51.12
आ स्मा॒ रथं॑ वृष॒पाणे॑षु तिष्ठसि शार्या॒तस्य॒ प्रभृ॑ता॒ येषु॒ मन्द॑से ।
इन्द्र॒ यथा॑ सु॒तसो॑मेषु चा॒कनो॑ अन॒र्वाणं॒ श्लोक॒मा रो॑हसे दि॒वि ॥
ખરેખર તું બળદોની વચ્ચે રથ પર ઊભો રહે છે; શાર્યાતે અર્પેલી (આહુતિઓ) માં તું આનંદ પામે છે. હે ઇન્દ્ર! સુતસોમોની વચ્ચે સ્તોત્રોનો રક્ષક બનીને, અનુપમ સ્તોત્ર પર આકાશ તરફ ચઢે છે.
1.51.13
अद॑दा॒ अर्भां॑ मह॒ते व॑च॒स्यवे॑ क॒क्षीव॑ते वृच॒यामि॑न्द्र सुन्व॒ते ।
मेना॑भवो वृषण॒श्वस्य॑ सुक्रतो॒ विश्वेत्ता ते॒ सव॑नेषु प्र॒वाच्या॑ ॥
હે ઇન્દ્ર, તેં મહાન અને વચસ્યુને વાછરડું આપ્યું, અને સોમ નિચોવનાર કક્ષીવાનને વૃચયા ગાય આપી. હે શુભસંકલ્પ ઇન્દ્ર, વૃષણાશ્વના મન અનુસાર તું જ હતો; સર્વ સવનોમાં તે કર્મો તારા દ્વારા કહેવાયોગ્ય છે.
1.51.14
इन्द्रो॑ अश्रायि सु॒ध्यो॑ निरे॒के प॒ज्रेषु॒ स्तोमो॒ दुर्यो॒ न यूपः॑ ।
अ॒श्व॒युर्ग॒व्यू र॑थ॒युर्व॑सू॒युरिन्द्र॒ इद्रा॒यः क्ष॑यति प्रय॒न्ता ॥
ઇન્દ્ર સુધી (જ્ઞાની યજમાન)ના નિરેકમાં સ્થાપિત થયા છે; પજ્રોમાં સ્તુતિ યૂપ જેવી, દ્વારની ખીલી જેવી છે. અશ્વ, ગાય, રથ, ધનની ઇચ્છા કરનાર — આગળ વધનારના ધનના સ્વામી ઇન્દ્ર જ છે.
1.51.15
इ॒दं नमो॑ वृष॒भाय॑ स्व॒राजे॑ स॒त्यशु॑ष्माय त॒वसे॑ऽवाचि ।
अ॒स्मिन्नि॑न्द्र वृ॒जने॒ सर्व॑वीराः॒ स्मत्सू॒रिभि॒स्तव॒ शर्म॑न्त्स्याम ॥
આ નમસ્કાર વૃષભ, સ્વરાજ, સત્યબળ મહાનને ઉચ્ચારાયો. હે ઇન્દ્ર, આ સંગ્રામમાં સર્વ વીરો સાથે અમે તારા આશ્રયમાં સૂરિઓ સાથે રહીએ.